Żylaki przełyku

Varices oesophagi

ICD-10	I85
I85.0	Żylaki przełyku z krwawieniem
I85.9	Żylaki przełyku bez krwawienia

Obraz endoskopowy żylaków przełyku.

Żylaki przełyku po zabiegu opaskowania, obraz endoskopowy.

Żylaki przełyku (łac. varices oesophagi) – są spowodowane nadciśnieniem wrotnym i przeciążeniem splotu żołądkowo-przełykowego nadmierną ilością przepływającej krwi.

[edytuj] Objawy kliniczne i przebieg

Często pierwszym objawem żylaków przełyku jest ich najgroźniejsze powikłanie – krwawienie z żylaków przełyku. Większość pozostałych objawów wynika z choroby podstawowej prowadzącej do nadciśnienia wrotnego i w konsekwencji żylaków przełyku.

[edytuj] Rozpoznanie

ezofagoskopia – badanie z wyboru^[1]
zdjęcie kontrastowe przełyku

[edytuj] Stopnie zaawansowania

I stopień – wąskie żylaki o prostym przebiegu
II stopień – poszerzone żylaki o krętym przebiegu zajmujące mniej niż 1/3 obwodu przełyku
III stopień – szerokie żylaki o krętym przebiegu zajmujące więcej niż 1/3 obwodu przełyku

[edytuj] Powikłania

Najgroźniejszym powikłaniem żylaków z przełyku jest krwotok. Może on przebiegać bardzo dramatycznie i doprowadzić do dużej utraty krwi. Objawia się krwistymi, chlustającymi wymiotami, świeżą niestrawioną krwią. Wymioty są spowodowane bezpośrednim emetogennym działaniem krwi. Około 30% krwotoków jest śmiertelnych. Śmierć następuje zarówno z powodu utraty krwi, jak i na skutek śpiączki wątrobowej. Śpiączka spowodowana jest przeciążeniem dużą ilością białka, niewydolnej zazwyczaj (z powodu choroby podstawowej) wątroby.

[edytuj] Rokowanie

U pacjentów, u których wystąpił już jeden epizod krwotoku z żylaków przełyku, istnieje 70% prawdopodobieństwo powtórnego krwawienia w najbliższym czasie. Około 30% kolejnych krwawień okazuje się śmiertelna. Zgon następuje zazwyczaj w dniu krwawienia lub kilka dni po.

Żylaki przełyku – obraz w badaniu rentgenowskim z kontrastem.

[edytuj] Leczenie

Leczenie możemy podzielić na trzy etapy: leczenie zachowawcze niekrwawiących żylaków przełyku, leczenie paliatywne żylaków, z których występowały krwotoki oraz leczenie interwencyjne w przypadku krwotoku.

W leczeniu zachowawczym farmakologicznym stosuje się nieselektywne blokery receptorów β-adrenergicznych (beta-blokery), np. propranolol, które obniżając rzut serca zmniejszają napływ krwi do układu wrotnego. W przypadku przeciwwskazań do stosowania beta-blokerów, można podawać długodziałające nitraty.

Leczenie paliatywne stosuje się w celu zapobiegania nawrotom krwawienia. Polega ono na wytworzeniu zespoleń wrotno-układowych (między żyłą wrotną a inną żyłą) co umożliwi ominięcie przepływu krwi przez wątrobę i w konsekwencji obniży ciśnienie wrotne.

Leczenie interwencyjne krwotoku – polega na endoskopowym wstrzykiwaniu miejscu krwawienia środka sklerotyzującego (najczęściej polidokanol) lub na zakładaniu zacisków na krwawiące żylaki. Starszą metodą, obecnie rzadko już stosowaną, jest zakładanie tamponady zgłębnikiem Sengstakena i Blakemore'a lub zgłębnikiem Lintona. W przypadku masywnego krwotoku można podawać dożylnie analogi somatostatyny (oktreotyd^[2]), które wywołując skurcz tętnic trzewnych zmniejszą ilość krwi napływających do żylaków i ułatwią działanie endoskopowe. Można również stosować terlipresynę^[2].

Przypisy

↑ Biecker E., Schepke M., Sauerbruch T. The role of endoscopy in portal hypertension.. „Dig Dis”. 1 (23), s. 11-7, 2005. doi:10.1159/000084721. PMID 15920321.
↑ ^2,0 ^2,1 Abid S., Jafri W., Hamid S., Salih M., Azam Z., Mumtaz K., Shah HA., Abbas Z. Terlipressin vs. octreotide in bleeding esophageal varices as an adjuvant therapy with endoscopic band ligation: a randomized double-blind placebo-controlled trial.. „The American journal of gastroenterology”. 3 (104), s. 617–23, marzec 2009. doi:10.1038/ajg.2008.147. PMID 19223890.

[edytuj] Bibliografia

Andrzej Szczeklik: Choroby wewnętrzne. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2005, s. 979-983. ISBN 83-7430-031-0.

[edytuj] Zobacz też

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.