10 lipca

10 lipca jest 191. (w latach przestępnych 192.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 174 dni.

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Aleksander, Alma, Amalberga, Aniela, Antoni, Askaniusz, Bianor, Daniel, Emanuel, Engelbert, Filip, January, Leoncjusz, Maurycja, Maurycy, Nasława, Racimir, Rufina, Rzędziwoj, Samson, Sekunda, Sylwan, Witalis i Zacheusz.
• Bahamy – Święto Niepodległości
• Mauretania – Święto Sił Zbrojnych
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim^[1][2], obchodzą:
  • św. Amalberga z Maubeuge (zakonnica)
  • św. Amalberga z Temse (zakonnica)
  • św. Antoni Pieczerski (opat)
  • św. Wiktoria z Sabiny i św. Anatolia (męczennice)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1591 – Zamieszki na tle religijnym w Wilnie.
• 1649 – Powstanie Chmielnickiego: rozpoczęła się obrona Zbaraża.
• 1794 – Insurekcja kościuszkowska: stoczono bitwy pod Błoniem, Kolnem, Rajgrodem i Raszynem.
• 1812 – Inwazja Napoleona na Rosję: klęska polskiej dywizji w bitwie pod Mirem.
• 1831 – Powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w III bitwie pod Kałuszynem.
• 1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Ossą.
• 1865 – Założono Ogród Zoologiczny we Wrocławiu.
• 1877 – We Wrocławiu uruchomiono tramwaj konny.
• 1941 – Doszło do pogromu w Jedwabnem, podczas którego spalono żywcem żydowskich mieszkańców miasta i okolic.
• 1964 – Premiera filmu Spotkanie ze szpiegiem.
• 1973 – Z połączenia klubów Iskra i SHL powstał klub sportowy Korona Kielce.
• 1983 – Tadeusz Krawczyk wygrał 40. Tour de Pologne.
• 1992 – Hanna Suchocka została pierwszą kobietą na stanowisku premiera RP.
• 1997:
  • Na warszawską GPW weszła Spółka KGHM Polska Miedź SA.
  • Powódź tysiąclecia: Odra zalała lewobrzeżną część Opola.
  • Prezydent USA Bill Clinton rozpoczął dwudniową wizytę w Polsce.
• 2001 – W czasie obchodów 60. rocznicy pogromu w Jedwabnem, prezydent Aleksander Kwaśniewski złożył przeprosiny "w imieniu swoim i tych Polaków, których sumienie jest poruszone tamtą zbrodnią".
• 2006 – Jarosław Kaczyński został premierem.
• 2008 – Na Politechnice Wrocławskiej uruchomiono polski superkomputer Nova.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Wilhelm I Orański

  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
10 lipca

•    48 p.n.e. – W bitwie pod Dyrrachium Pompejusz był bliski ostatecznego zniszczenia Juliusza Cezara.
•   138 – Antoninus Pius został cesarzem rzymskim.
• 1086 – Król Danii Kanut IV został zamordowany w kościele św. Albana w Odense.
• 1212 – Pożar Londynu.
• 1460 – Wojna Dwóch Róż: bitwa pod Northampton.
• 1499 – Pierwszy okręt spośród biorących udział w wyprawie Vasco da Gamy do Indii powrócił do Lizbony.
• 1553 – Lady Jane Grey, zwana "dziewięciodniową królową", wstąpiła na tron Anglii.
• 1559 – Franciszek II został królem Francji.
• 1584 – Książę Wilhelm I Orański zastrzelony przez Balthasara Gérarda.
• 1609 – W Niemczech została założona Liga Katolicka.
• 1645 – Angielska wojna domowa: siły Parlamentu pokonały Rojalistów w bitwie pod Langport.
• 1651 – VI wojna wenecko-turecka: bitwa morska pod Paros.
• 1652 – Wybuchła I wojna angielsko-holenderska.
• 1690 – Wojna palatynacka: zwycięstwo floty francuskiej nad angielsko-holenderską w bitwie pod Beachy Head.
• 1762 – Przewrót pałacowy w Petersburgu. Car Piotr III Romanow został obalony przez własną żonę Katarzynę II Wielką, co wyniosło ją na tron Rosji.
• 1890 – Wyoming jako 44. stan dołączył do Unii.
• 1902 – Eksplozja w kopalni węgla w Johnstown w Pensylwanii spowodowała śmierć 112 górników.
• 1907 – Dwóch niemieckich uczonych, Walter von Knebel i Max Rudloff, zaginęło podczas badania jeziora na łodzi w kalderze islandzkiego wulkanu Askja.
• 1908 – Holenderski chemik Kamerlingh Onnes po raz pierwszy uzyskał ciekły hel.
• 1913 – W Dolinie Śmierci w Kalifornii odnotowano najwyższą temperaturę na kontynencie północnoamerykańskim (+56.7 °C).
• 1918 – Została uchwalona Konstytucja Rosji.
• 1920 – Arthur Meighen został premierem Kanady.
• 1922 – Muhammad VI został bejem Tunisu.
• 1925 – Założono agencję TASS.
• 1938 – Amerykański pilot Howard Hughes okrążył Ziemię w rekordowym czasie 91 godzin.
• 1940:
  • Rozpoczęła się bitwa o Anglię.
  • We Francji powstał rząd Vichy.
• 1943 – Desant wojsk alianckich wylądował na Sycylii.
• 1960 – Piłkarze ZSRR pokonali w Paryżu Jugosławię 2:1 po dogrywce w finale I Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej.
• 1962 – Rozpoczęła się misja pierwszego aktywnego satelity telekomunikacyjnego Telstar 1.
• 1964:
  • W Rzymie otwarto Poliklinikę Gemelli.
  • W Wielkiej Brytanii ukazał się longplay A Hard Day's Night zespołu The Beatles.
• 1973:
  • 22-letnia Olga Hepnarová wjechała celowo wynajętym samochodem ciężarowym w ludzi stojących na przystanku tramwajowym w Pradze, zabijając 8 i raniąc 12 z nich.
  • Bahamy uzyskały niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
• 1976 – Eksplozja w zakładach chemicznych w Seveso w północnych Włoszech.
• 1978 – Prezydent Mauretanii Moktar uld Daddah został obalony w wyniku wojskowego zamachu stanu.
• 1982 – Polska pokonała Francję 3:2 w meczu o 3. miejsce na piłkarskich mistrzostwach świata w Hiszpanii.
• 1985:
  • 200 osób zginęło w katastrofie samolotu Tu-154B w Uzbekistanie.
  • W Auckland w Nowej Zelandii agenci francuskich służb specjalnych DGSE zatopili należący do Greenpeace statek Rainbow Warrior.
• 1990 – Aleksy II został patriarchą Moskwy i Wszechrusi.
• 1991 – Borys Jelcyn rozpoczął urzędowanie jako pierwszy prezydent Rosji.
• 1992 – Były panamski dyktator Manuel Noriega został skazany na 40 lat więzienia za handel narkotykami przez sąd w Miami.
• 1994:
  • Alaksandar Łukaszenka został prezydentem Białorusi.
  • Premier Leonid Kuczma pokonał urzędującego prezydenta Leonida Krawczuka w II turze wyborów prezydenckich na Ukrainie.
• 2000:
  • Około 250 kradnących paliwo zginęło w eksplozji ropociągu w południowej Nigerii.
  • Powstał Europejski Koncern Lotniczo-Rakietowy i Obronny EADS.
• 2003:
  • Anote Tong został prezydentem Kiribati.
  • Zakończył prace Konwent Unii Europejskiej pracujący nad Konstytucją dla Europy.
• 2005:
  • Kurmanbek Bakijew wygrał wybory prezydenckie w Kirgistanie.
  • Obywatele Luksemburga przyjęli w referendum Traktat ustanawiający Konstytucję dla Europy.
• 2006:
  • 45 osób zginęło w katastrofie samolotu Fokker F27 w pakistańskim mieście Multan.
  • Przywódca czeczeńskich rebeliantów Szamil Basajew zginął w wyniku wybuchu ciężarówki wyładowanej dynamitem we wsi Jekażewo w Inguszetii.
• 2007 – Armia pakistańska rozpoczęła szturm na oblegany od tygodnia, opanowany przez islamistów, Czerwony Meczet w Islamabadzie. Wśród ofiar śmiertelnych był m.in. wielki mułła meczetu Abdul Rashid Ghazi.
• 2011 :
  • W okolicach Kazania w Tatarstanie w Rosji na Wołdze zatonął statek wycieczkowy "Bułgaria", który zabrał ze sobą około 50 pasażerów.
  • Ukazało się ostatnie wydanie brytyjskiego tabloidu "News of the World". Gazeta przestała istnieć po 168 latach, wskutek wybuchu w 2006 roku Afery podsłuchowej.

[edytuj] Urodzili się

• 1419 – Go-Hanazono, cesarz Japonii (zm. 1471)
• 1451 – Jakub III, król Szkocji (zm. 1488)
• 1509 – Jan Kalwin, szwajcarski teolog, reformator religijny, twórca kalwinizmu (zm. 1564)
• 1723 – William Blackstone, angielski prawnik (zm. 1780)
• 1821 – Karl Culmann, niemiecki inżynier (zm. 1881)
• 1830 – Camille Pissarro, francuski malarz (zm. 1903)
• 1835 – Henryk Wieniawski, polski kompozytor, skrzypek (zm. 1880)
• 1856 – Nikola Tesla, serbski fizyk (zm. 1943)
• 1864 – Antoni Szlagowski, polski duchowny katolicki, biskup warszawski (zm. 1956)
• 1867 – Maximilian von Baden, książę, niemiecki polityk, kanclerz Cesarstwa Niemieckiego, premier Prus (zm. 1929)
• 1871 – Marcel Proust, francuski pisarz (zm. 1922)
• 1883:
  • Johannes Blaskowitz, niemiecki generał III Rzeszy, dowódca Grupy Armii G (zm. 1948)
  • Sam Wood, amerykański reżyser filmowy (zm. 1949)
• 1888 – Giorgio de Chirico, włoski malarz, rzeźbiarz (zm. 1978)
• 1895 – Carl Orff, niemiecki kompozytor, dyrygent (zm. 1982)
• 1896 – Stefan Askenase, belgijski pianista pochodzenia polskiego (zm. 1985)
• 1902 – Kurt Alder, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1958)
• 1903 – John Wyndham, angielski pisarz (zm. 1969)
• 1904 – Zdzisław Krasnodębski, polski pilot, założyciel i pierwszy dowódca Dywizjonu 303 (zm. 1980)
• 1906 – Adam Niedoba, polski nauczyciel, działacz społeczny i kulturalny związany z Wisłą i Śląskiem Cieszyńskim (zm. 1972)
• 1910:
  • Sancja Szymkowiak, błogosławiona, polska zakonnica, siostra Zgromadzenia Córek Matki Bożej Bolesnej (zm. 1942)
  • Kazimierz Dziewoński, polski geograf (zm. 1994)
• 1915 – Władysław Dewoyno, polski aktor (zm. 1991)
• 1916 – Jan Ziółkowski, polski pisarz
• 1919 – Stanisław Myśliborski-Wołowski, polski historyk i pedagog (zm. 1983)
• 1920:
  • David Brinkley, amerykański dziennikarz, spiker telewizyjny (zm. 2003)
  • Owen Chamberlain, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 2006)
• 1921:
  • Eunice Kennedy Shriver, amerykańska działaczka społeczna (zm. 2009)
  • Jake La Motta, amerykański bokser
• 1922:
  • Robert Alan Aurthur, amerykański reżyser filmowy (zm. 1978)
  • Herb McKenley, jamajski lekkoatleta, sprinter (zm. 2007)
• 1925:
  • Mahathir bin Mohamad, malezyjski polityk, premier Malezji
  • Edmund Niziurski, polski pisarz
• 1926 – Pavle Vujisić, serbski aktor (zm. 1988)
• 1928:
  • Bernard Buffet, francuski malarz (zm. 1999)
  • Maria Dernałowicz, polska pisarka (zm. 2009)
• 1929 – Tadeusz Strumiłło – polski muzykolog i taternik (zm. 1956)
• 1930 – Stanisław Kluska, polski geodeta (zm. 2009)
• 1931:
  • Tadeusz Dajczer, polski duchowny katolicki, religioznawca, kanonik (zm. 2009)
  • Alice Munro, kanadyjska pisarka
• 1933 – Jerry Herman, amerykański kompozytor
• 1936:
  • Jerzy Głazek, polski geolog, speleolog, taternik (zm. 2009)
  • Jan Wincenty Hawel, polski kompozytor, dyrygent
  • Tunne Kelam, estoński polityk
• 1939 – Bogdan Broda, polski zapaśnik, działacz sportowy, przedsiębiorca (zm. 2012)
• 1940 – Anatol Lawina, polski działacz opozycji demokratycznej i podziemnej "Solidarności" (zm. 2006)
• 1941:
  • Montserrat Grases, hiszpańska kandydatka na ołtarze (zm. 1959)
  • Horst Kubatschka, niemiecki polityk
• 1942:
  • Ronnie James Dio, amerykański wokalista zespołu Dio (zm. 2010)
  • Piotr Klimuk, rosyjski kosmonauta
• 1945 – Virginia Wade, brytyjska tenisistka
• 1946 – Henryk Kasperczak, polski piłkarz, trener piłkarski
• 1949 – Anna Czerwińska, polska himalaistka
• 1951 – Donato Bilancia, włoski seryjny morderca
• 1952 – Emilian Kamiński, polski aktor, wokalista, dramaturg
• 1953 – Magda Gessler, polska malarka, restauratorka
• 1954 – Neil Tennant, angielski wokalista zespołu Pet Shop Boys
• 1955 – Sylwester Maciejewski, polski aktor
• 1957 – Petro Olijnyk, ukraiński polityk (zm. 2011)
• 1958 – Fiona Shaw, irlandzka aktorka
• 1959:
  • Zbigniew Kraszewski, polski perkusista zespołów: Kombi, TSA i O.N.A.
  • Roman Ziobro, polski basista zespołu Stare Dobre Małżeństwo
• 1960 – Grzegorz Przybył, polski aktor
• 1961 – Jacky Cheung, hongkoński aktor
• 1962 – Santiago Ostolaza, urugwajski piłkarz
• 1963:
  • Pavel Benc, czeski biegacz narciarski
  • Siergiej Bułygin, rosyjski biathlonista
  • Mats Magnusson, szwedzki piłkarz
• 1964:
  • Angeł Czerwenkow, bułgarski piłkarz
  • Peter Larsson, szwedzki curler
  • Eloy Olaya, hiszpański piłkarz
  • Jana Vápeníková, czeska biathlonistka
• 1965:
  • Danny Boffin, belgijski piłkarz
  • Tan Liangde, chiński skoczek do wody
• 1968 – Hassiba Boulmerka, algierska lekkoatletka, biegaczka
• 1974 – Amber Holland, kanadyjska curlerka
• 1976:
  • Edmílson, brazylijski piłkarz
  • Ludovic Giuly, francuski piłkarz
  • Adrian Grenier, amerykański aktor, wokalista
  • Lars Ricken, niemiecki piłkarz
• 1977 – Cezary Jankowski, polski aktor
• 1978 – Christina Roslyng, duńska piłkarka ręczna
• 1979 – Maciej Ryszkowski, polski lekkoatleta, sprinter, polityk
• 1980:
  • Dominika Kluźniak, polska aktorka
  • Jessica Simpson, amerykańska piosenkarka, aktorka
• 1981:
  • Liber, polski raper, członek zespołu Ascetoholix
  • Rafał Radziszewski, polski hokeista
  • Siarhiej Szundzikau, białoruski judoka
  • Aleksandyr Tunczew, bułgarski piłkarz
• 1982 – Sebastian Mila, polski piłkarz
• 1983:
  • Jelena Lisowska, rosyjska siatkarka
  • Julia Wakułenko, ukraińska tenisistka
• 1984:
  • Graham Weir, szkocki piłkarz
  • Axel Jacobsen , duński siatkarz
  • Aleksandra Zienkiewicz, polska aktorka
• 1985 – Mario Gómez, niemiecki piłkarz

[edytuj] Zmarli

•   138 – Hadrian, cesarz rzymski (ur. 76)
• 1086 – Kanut IV Święty, król Danii (ur. ok. 1043)
• 1099 – Cyd, kastylijski rycerz, hiszpański bohater narodowy (ur. ok. 1043)
• 1241 – Bernardo di Quintavalle, pierwszy towarzysz św. Franciszka z Asyżu (ur. 1180)
• 1480 – René I Andegaweński, książę Bar, Lotaryngii i Andegawenii, król Neapolu i Aragonii (ur. 1409)
• 1559 – Henryk II Walezjusz, król Francji (ur. 1519)
• 1584 – Wilhelm I Orański, hrabia Nassau, książę Oranii, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji (ur. 1533)
• 1821 – Jowius Fryderyk Bystrzycki, polski duchowny katolicki, biskup warszawski (ur. 1737)
• 1840:
  • Antoni Nguyễn Hữu Quỳnh, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1768)
  • Piotr Nguyễn Khắc Tự, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1808)
• 1851 – Louis Jacques Daguerre, francuski chemik, wynalazca, współtwórca fotografii (ur. 1787)
• 1908 – Phoebe Knapp, amerykański kompozytor (ur. 1839)
• 1915 – Waża Pszawela, gruziński pisarz (ur. 1861)
• 1957 – Szalom Asz, żydowski pisarz (ur. 1880)
• 1968 – Czesław Rydalski, polski polityk, minister przemysłu mięsnego i mleczarskiego (ur. 1903)
• 1969:
  • Roman Pisarski, polski pisarz (ur. 1912)
  • Bogumił Kobiela, polski aktor (ur. 1931)
• 1970 – Félix Gaillard, francuski polityk, premier Francji (ur. 1919)
• 1975 – Achille Van Acker, belgijski polityk (ur. 1898)
• 1983 – Werner Egk, niemiecki kompozytor (ur. 1901)
• 1989 – Mel Blanc, amerykański aktor (ur. 1908)
• 1991 – Włodzimierz Słobodnik, polski poeta, satyryk, tłumacz (ur. 1900)
• 1992:
  • Alfons Klafkowski, polski prawnik, rektor Uniwersytetu Poznańskiego, członek Rady Państwa, prezes Trybunału Konstytucyjnego, przewodniczący PKW (ur. 1912)
  • Małgorzata Kozera-Gliszczyńska, polska koszykarka, reprezentantka Polski (ur. 1962)
• 1993:
  • Ibuse Masuji, japoński pisarz (ur. 1898)
  • Teodor Anioła, polski piłkarz, reprezentant Polski (ur. 1925)
• 1994 – Zbigniew Piórkowski, polski bokser (ur. 1929)
• 1996 – Eno Raud, estoński pisarz (ur. 1928)
• 1996 – Czesław Centkiewicz, polski pisarz, podróżnik (ur. 1904)
• 2000 – Feliks Rudomski, polski śpiewak operowy (bas) i pedagog (ur. 1912)
• 2004 – Maria de Lourdes Pintasilgo, portugalska polityk, premier Portugalii (ur. 1930)
• 2006 – Szamil Basajew, czeczeński bojownik, przywódca rebeliantów (ur. 1965)
• 2007:
  • Michał Witwicki, polski architekt, konserwator zabytków (ur. 1921)
  • Kazimierz Barcikowski, polski polityk, wicepremier, minister rolnictwa (ur. 1927)
  • Abdul Rashid Ghazi, islamski duchowny, imam (ur. 1964)
• 2008:
  • Krystyna Kersten, polska historyk, publicystka (ur. 1931)
  • Jakob Ejersbo, duński pisarz (ur. 1968)
• 2009:
  • Zena Marshall, brytyjska aktorka (ur. 1925)
  • John Caldwell, irlandzki bokser, medalista olimpijski (ur. 1938)
• 2010 – Franciszek Maurer, polski architekt (ur. 1918)
• 2011:
  • Aleksy Kowalik, polski żołnierz Wojska Polskiego II RP, obrońca Westerplatte (ur. 1915)
  • Ragnar Lundberg, szwedzki lekkoatleta, skoczek o tyczce (ur. 1924)
  • Zdzisława Pabjańczyk-Ogłozińska, polska koszykarka (ur. 1944)
  • Roland Petit, francuski tancerz, choreograf (ur. 1924)

Przypisy