16 lutego

16 lutego jest 47. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 318 (w latach przestępnych 319) dni.

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Bernard, Czcisław, Daniel, Danuta, Dominik, Eliasz, Filipa, Flawian, Gilbert, Izajasz, Jarema, Jeremi, Jeremiasz, Julian, Juliana, Julianna, Józef, Ludan, Marcjan, Maria, Marian, Marut, Maruta, Marutas, Mikołaj, Onezym, Pamfil, Porfiriusz, Porfiry, Przedsława, Samuel, Symeon, Szymon i Wirydiana.
• Korea Północna – Urodziny Kim Dzong Ila
• Litwa – Święto Niepodległości
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą^[1][2],:
  • św. Daniel z Egiptu (męczennik)
  • św. Faustyn z Brescii (biskup)
  • św. Juliana z Nikomedii (męczennica)
  • św. Pamfil z Cezarei (biskup i męczennik)
  • bł. Filipa Mareri (dziewica, klaryska)^[3]
  • bł. Józef Allamano

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

XIX-wieczny herb Górnego Śląska wg projektu Hugo Ströhla

  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
16 lutego

• 1358 – W Sieradzu przywódca konfederacji wielkopolskiej Maciej Borkowic złożył przysięgę wierności królowi Kazimierzowi III Wielkiemu. W tekście przysięgi po raz pierwszy pojawiło się słowo Rzeczpospolita, na określenie Korony Królestwa Polskiego.
• 1704 – Została zawiązana konfederacja warszawska skierowana przeciwko królowi Augustowi II Mocnemu.
• 1807 – Zwycięstwo wojsk napoleońskich nad pruskimi w bitwie pod Ostrołęką.
• 1816 – Założono Szkołę Akademiczno-Górniczą w Kielcach.
• 1918 – Niemcy nałożyli na Warszawę kontrybucję w wysokości 250 tys. marek.
• 1919 – W Trewirze podpisano rozejm kończący powstanie wielkopolskie.
• 1922 – Górny Śląsk został przyłączony do Polski.
• 1945 – Armia Czerwona zajęła Żary.
• 1968 – Premiera filmu Żywot Mateusza.
• 1978 – Premiera 1. odcinka serialu Znak orła.
• 1985 – Założono Narciarski Klub Sportowy Dynamit Chorzów.
• 1990 – Rozpoczął działalność Zakład Karny Herby.
• 2007 – Prezydent Lech Kaczyński ujawnił treść raportu na temat weryfikacji Wojskowych Służb Informacyjnych; dokument zawiera 374 strony.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

• 1214 – Wojska angielskie pod wodzą króla Jana bez Ziemi przeprawiły się na kontynent i zajęły francuski port La Rochelle.
• 1279 – Dionizy I został królem Portugalii.
• 1446 – Wielki książę moskiewski Wasyl II Ślepy został oślepiony przez spiskowców.
• 1568 – Wojna osiemdziesięcioletnia: cała populacja Niderlandów (ok. 3 mln osób) została przez Kościół katolicki skazana na śmierć za herezję.
• 1646 – Angielska wojna domowa: bitwa pod Torrington.
• 1740 – Nicolò Spinola został dożą Genui.
• 1742 – Spencer Compton, 1. hrabia Wilmington został premierem Wielkiej Brytanii.
• 1784 – Iyasu III został cesarzem Etiopii.
• 1804 – I wojna berberyjska: oddział amerykański pod wodzą porucznika Stephena Decatura dokonał rajdu na port w Trypolisie, gdzie wobec niemożności odzyskania uprowadzonego przez piratów okrętu USS Philadelphia, wysadził go w powietrze.
• 1848 – Odbył się ostatni paryski koncert Fryderyka Chopina.
• 1862 – Wojna secesyjna: zwycięstwem wojsk Unii zakończyła się bitwa o Fort Donelson.
• 1899 – Założono islandzki klub piłkarski KR Reykjavík.
• 1900 – Niemcy, USA i Wielka Brytania podpisały układ, na mocy którego przekazano Niemcom zachodnią część archipelagu Samoa.
• 1918 – Litwa proklamowała niepodległość.
• 1923 – Howard Carter i George Herbert dokonali otwarcia komory grobowej faraona Tutanchamona.
• 1933 – Czechosłowacja, Rumunia i Jugosławia podpisały pakt Małej Ententy.
• 1934:
  • Zakończyła się pięciodniowa austriacka wojna domowa. Wojska austrofaszystowskiego rządu pokonały Republikanischer Schutzbund, działający z ramienia Socjaldemokratycznej Partii Austrii.
  • Z powodu niewypłacalności kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia została zawieszona lokalna administracja.
• 1936:
  • Otwarto Muzeum Wojskowe im. Witolda Wielkiego w Kownie.
  • Wybory parlamentarne w Hiszpanii wygrał lewicowy Front Ludowy.
• 1937 – Amerykanin Wallace Hume Carothers opatentował nylon.
• 1940 – U wybrzeży Norwegii załoga brytyjskiego niszczyciela HMS Cossack dokonała abordażu na niemiecki okręt Altmark, uwalniając 299 brytyjskich jeńców.
• 1941 – W londyńskim piśmie Wiadomości Polskie, Polityczne i Literackie ukazał się pierwszy fragment poematu Kwiaty polskie Juliana Tuwima.
• 1942 – Bitwa o Atlantyk: niemieckie U-Booty zaatakowały rafinerię ropy na holenderskiej wyspie Aruba na Karaibach.
• 1943 – Włoskie wojska okupacyjne dokonały masakry 150 mieszkańców greckiej wsi Domenikon.
• 1945 – Wojna na Pacyfiku: rozpoczęła się bitwa o wyspę Corregidor.
• 1946 – W Pradze rozpoczęły się rokowania w sprawie zakończenia polsko-czechosłowackiego konfliktu granicznego.
• 1948 – Gerard Kuiper odkrył Mirandę; najmniejszy z 5 głównych księżyców Urana.
• 1953 – Otwarto Narodowe Muzeum Nauki i Technologii im. Leonarda da Vinci w Mediolanie.
• 1957:
  • Egipt pokonał Etiopię 4:0 w finale pierwszej edycji piłkarskiego Pucharu Narodów Afryki, rozegranym w sudańskim Chartumie.
  • Premiera filmu Siódma pieczęć.
• 1959 – Fidel Castro został premierem Kuby.
• 1964 – Willi Brandt został przewodniczącym Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD).
• 1966 – Francuzi przeprowadzili na algierskiej Saharze ostatni z siedemnastu próbnych wybuchów jądrowych.
• 1967 – Dokonano oblotu niemieckiego śmigłowca Bölkow Bo 105.
• 1981 – Rozpoczęła się 9. podróż apostolska Jana Pawła II (Pakistan, Filipiny, Guam, Japonia i Alaska).
• 1983 – W południowej Australii wybuchło ponad 180 pożarów, w których zginęło 75 osób (tzw "środa popielcowa").
• 1986 – Mário Alberto Nobre Lopes Soares wygrał wybory prezydenckie w Portugalii.
• 1987:
  • Stanowisko p.o. prezydenta Malty objął Paul Xuereb.
  • W Jerozolimie rozpoczął się proces ukraińskiego zbrodniarza wojennego Iwana Demianiuka.
• 1990:
  • Sam Nujoma został wybrany przez Zgromadzenie Konstytucyjne na pierwszego prezydenta niepodległej Namibii.
  • W Paryżu podpisano porozumienie między Klubem Paryskim a Polską, na mocy którego spłata 10 mld $ zadłużenia została rozłożona na okres 14 lat.
• 1992 – W wyniku ostrzelania przez izraelskie śmigłowce kolumny samochodów w południowym Libanie zginął lider Hamasu Abbas al Musawi oraz jego żona, syn i 4 ochroniarzy.
• 1993 – Ponad 1000 osób zginęło w katastrofie promu Neptune na Haiti.
• 1998 – 202 osoby zginęły w katastrofie lotu China Airlines 676 na Tajwanie.
• 1999 – 16 osób zginęło, a 130 zostało rannych w serii 6 zamachów bombowych w stolicy Uzbekistanu Taszkencie.
• 2005:
  • Definitywnie odwołano rozgrywki sezonu 2004/05 w NHL.
  • Po ratyfikowaniu przez Rosję wszedł w życie Protokół z Kioto.
• 2006:
  • Otwarto zbudowany na sztucznej wyspie Port lotniczy Kōbe w Japonii.
  • Zlikwidowano ostatni amerykański Mobilny Wojskowy Szpital Chirurgiczny (MASH).
• 2007 – 7 islamistów zostało skazanych na dożywocie, a 41 kolejnych na kary od 3 do 18 lat więzienia w związku z zamachami bombowymi na żydowskie i brytyjskie obiekty w Stambule w listopadzie 2003 roku; 26 oskarżonych uniewinniono.
• 2008 – Co najmniej 46 osób zginęło w samobójczym zamachu bombowym na biuro Pakistańskiej Partii Ludowej w mieście Parachinar na północnym wschodzie kraju.

[edytuj] Urodzili się

• 1032 – Yingzong, cesarz Chin (zm. 1067)
• 1497 – Filip Melanchton, niemiecki humanista, reformator religijny, teoretyk protestantyzmu, profesor (zm. 1560)
• 1514 – Jerzy Joachim Retyk, niemiecki matematyk i astronom (zm. 1574)
• 1519 – Gaspard de Coligny, francuski admirał, przywódca hugenotów (zm. 1572)
• 1620 – Fryderyk Wilhelm I Hohenzollern, elektor Brandenburgii i książę Prus (zm. 1688)
• 1698 – Pierre Bouguer, francuski astronom, geodeta (zm. 1758)
• 1731 – Marcello Bacciarelli, włoski malarz, portrecista, nadworny malarz Stanisława Augusta Poniatowskiego (zm. 1818)
• 1757 – Julian Ursyn Niemcewicz, polski pisarz, działacz społeczno-kulturalny, parlamentarzysta (zm. 1841)
• 1804 – Carl von Siebold, niemiecki zoolog, anatom (zm. 1885)
• 1821 – Józef Kenig, polski dziennikarz i krytyk (zm. 1900)
• 1822 – Francis Galton, brytyjski przyrodnik i antropolog (zm. 1911)
• 1826 – Julia Grant, pierwsza dama USA, żona prezydenta Ulyssesa Granta (zm. 1902)
• 1831 – Nikołaj Leskow, rosyjski pisarz (zm. 1895)
• 1833 – Józef Szermentowski, polski malarz (zm. 1876)
• 1834 – Ernst Haeckel, niemiecki podróżnik (zm. 1919)
• 1836 – Bogdan Petriceicu-Haşdeu, rumuński pisarz, filolog i historyk (zm. 1907)
• 1838 – Shigenobu Ōkuma, japoński polityk, premier (zm. 1922)
• 1848:
  • Hugo de Vries, holenderski botanik i genetyk (zm. 1935)
  • Octave Mirbeau, francuski pisarz (zm. 1917)
• 1852 – Charles Taze Russell, amerykański duchowny protestancki i reformator religijny (zm. 1916)
• 1866 – Johann Strauss (wnuk), austriacki kompozytor (zm. 1939)
• 1868 – Wilhelm Schmidt, niemiecki etnolog, językoznawca i religioznawca (zm. 1954)
• 1873 – Wacław Kłoczkowski, polski i rosyjski kontradmirał, uczestnik wojny rosyjsko-japońskiej i I wojny światowej (zm. 1930)
• 1876:
  • Mack Swain, amerykański aktor (zm. 1935)
  • George Macaulay Trevelyan, brytyjski historyk (zm. 1962)
• 1878 – Selim Palmgren, fiński pianista i kompozytor (zm. 1951)
• 1879 – Amelia Rotter-Jarnińska, aktorka polska (zm. 1942)
• 1884:
  • Robert J. Flaherty, amerykański podróżnik i kartograf (zm. 1951)
  • Yasuda Yukihiko, japoński malarz (zm. 1978)
• 1892 – Johnny Dodds, amerykański muzyk jazzowy (zm. 1940)
• 1893:
  • Julian Grobelny, polski działacz socjalistyczny, przewodniczący Żegoty (zm. 1944)
  • Michaił Tuchaczewski, radziecki dowódca wojskowy, marszałek ZSRR (zm. 1937)
• 1897 – Jan Cybis, polski malarz (zm. 1972)
• 1903 – Edgar Bergen, amerykański aktor (zm. 1978)
• 1904 – George Kennan, amerykański dyplomata i sowietolog (zm. 2005)
• 1906:
  • Władysław Łukasiuk, ps. "Młot", kapitan, antykomunistyczny partyzant, dowódca odtworzonej na Podlasiu 6 Brygady Wileńskiej AK (zm. 1949)
  • Vera Menchik, angielska szachistka, pierwsza mistrzyni świata w szachach (zm. 1944)
• 1917 – Tadeusz Wilgat, polski geograf, hydrogeograf, społecznik (zm. 2005)
• 1919 – Natalia Rolleczek, polska pisarka
• 1921:
  • Vera-Ellen, amerykańska aktorka, tancerka (zm. 1981)
  • Hua Guofeng, chiński polityk, premier Chin (zm. 2008)
• 1922:
  • Wiesław Ociepka, polski polityk, minister spraw wewnętrznych (zm. 1973)
  • Rudolf Teschner, niemiecki szachista (zm. 2006)
• 1924 – Hanna Bedryńska, polska aktorka (zm. 2009)
• 1925:
  • Karol Anbild, polski kompozytor, dyrygent, pedagog (zm. 2008)
  • François-Xavier Ortoli, francuski polityk, przewodniczący Komisji Europejskiej (zm. 2007)
  • Kōichirō Tomita, japoński astronom (zm. 2006)
• 1926:
  • Kazimierz Brusikiewicz, polski aktor (zm. 1989)
  • John Schlesinger, brytyjski reżyser filmowy (zm. 2003)
• 1927 – Jerzy Korczak, polski pisarz
• 1928 – Stefania Iwińska, polska aktorka (zm. 1988)
• 1929:
  • Bronisława Orawiec-Löffler, polska stomatolog i działaczka społeczna (zm. 2010)
  • Kazimierz Kutz, polski reżyser filmowy
• 1931 – Ken Takakura, japoński aktor
• 1932:
  • Aharon Appelfeld, żydowski pisarz
  • Ryszard Bender, polski historyk, polityk, senator, przewodniczący KRRiT
  • Ahmad Tejan Kabbah, afrykański polityk, prezydent Sierra Leone
• 1935 – Sonny Bono, amerykański piosenkarz, producent muzyczny, polityk (zm. 1998)
• 1936 – Fernando "Pino" Solanas, argentyński reżyser filmowy
• 1937 – Barbara Szydłowska-Żelazny, polska koszykarka (zm. 2011)
• 1938 – Barry Primus, amerykański aktor
• 1939 – Czesław Niemen, polski muzyk, wokalista (zm. 2004)
• 1941 – Kim Dzong Il, północnokoreański przywódca komunistyczny (zm. 2011)
• 1949 – Edward Dajczak, polski duchowny, biskup koszalińsko-kołobrzeski
• 1954:
  • Iain Banks, brytyjski pisarz
  • Margaux Hemingway, amerykańska aktorka, modelka (zm. 1996)
• 1956 – James Ingram, amerykański piosenkarz
• 1958:
  • Jerzy Styczyński, polski gitarzysta,
  • Ice-T, amerykański wokalista, aktor
• 1959 – John McEnroe, amerykański tenisista
• 1960:
  • Piotr Bajor, polski aktor
  • Pete Willis, angielski gitarzysta zespołu Def Leppard
• 1961:
  • Jelena Gołowina, rosyjska biathlonistka
  • Andy Taylor, angielski gitarzysta zespołu Duran Duran
• 1962:
  • John Balance, angielski muzyk grupy Coil (zm. 2004)
  • Grażyna Błęcka-Kolska, polska aktorka
• 1964:
  • Bebeto, brazylijski piłkarz
  • Christopher Eccleston, angielski aktor
  • Walentina Jegorowa, rosyjska maratonka
• 1965:
  • Robert Emmijan, armeński skoczek w dal
  • Dave Lombardo, amerykański perkusista
• 1966:
  • Makszarip Auszew, inguszetyjski polityk, biznesmen (zm. 2009)
  • Wojciech Kurpiewski, polski kajakarz
  • Niklas Zennström, szwedzki programista i przedsiębiorca, współtwórca Skype'a
• 1968 – Dorota Arciszewska-Mielewczyk, polska polityk, senator RP
• 1969 – David Douillet, francuski judoka, polityk
• 1970 – Angelo Peruzzi, włoski piłkarz, bramkarz
• 1971:
  • Amanda Holden, brytyjska aktorka
  • Jacek Rempała, polski żużlowiec
• 1972:
  • Grit Breuer, niemiecka sprinterka
  • Sarah Clarke, amerykańska aktorka
  • Wojciech Wencel, polski poeta
  • Piotr Zaradny, polski kolarz szosowy
• 1973:
  • Jarosław Budnik, polski aktor, prezenter radiowy i telewizyjny
  • Cathy Freeman, australijska lekkoatletka, biegaczka
• 1974:
  • Mahershalalhashbaz Ali, amerykański aktor
  • Tomasz Kucharski, polski wioślarz
  • Olgierd Moskalewicz, polski piłkarz
• 1975:
  • Karolina Bułat, polska tenisistka
  • Sebastian Kolasiński, polski łyżwiarz figurowy
• 1976:
  • Magdalena Dąbrowska, polska aktorka
  • Marcin Ułanowski, polski perkusista zespołu Sistars
  • Kyo, wokalista zespołu Dir en grey
• 1977 – Aleksiej Morozow, rosyjski hokeista
• 1978 – Tia Hellebaut, belgijska lekkoatletka, skoczkini wzwyż
• 1979 – Valentino Rossi, włoski motocyklista wyścigowy
• 1981:
  • Jenny Kallur, szwedzka lekkoatletka, płotkarka
  • Susanna Kallur, szwedzka lekkoatletka, płotkarka
  • Aleksandra Kwaśniewska, polska dziennikarka telewizyjna
  • Anna Szafraniec, polska kolarka górska
• 1982 – Liu Jia, austriacka tenisistka stołowa pochodzenia chińskiego
• 1983:
  • Agyness Deyn, angielska modelka
  • Miglena Markowa, bułgarska wioślarka
  • Tuomo Ruutu, fiński hokeista
• 1984:
  • Maciej Gorzkiewicz, polski siatkarz
  • Oussama Mellouli, tunezyjski pływak
  • Michał Przysiężny, polski tenisista
• 1986 – Michaił Juńkow, rosyjski hokeista
• 1987 – Luc Bourdon, kanadyjski hokeista
• 1991:
  • Aleksandra, księżniczka Luksemburga.
  • Katarzyna Piter, polska tenisistka
  • Sami Niemi, fiński skoczek narciarski
  • Sergio Canales, hiszpański piłkarz
• 1994 - Annika Beck, niemiecka tenisistka

[edytuj] Zmarli

•   309 – Daniel z Egiptu, męczennik, święty kościoła katolickiego i prawosławnego
• 1279 – Alfons III, król Portugalii (ur. 1210)
• 1236 – Filipa Mareri, dziewica, klaryska, błogosławiona kościoła katolickiego (ur. ok. 1190)
• 1391 – Jan V Paleolog, cesarz bizantyński (ur. 1332)
• 1665 – Stefan Czarniecki, polski dowódca wojskowy, hetman polny koronny (ur. 1599)
• 1823 – Pierre-Paul Prud'hon, francuski malarz (ur. 1758)
• 1829 – François-Joseph Gossec, francuski kompozytor (ur. 1734)
• 1837 – Gottfried Reinhold Treviranus, niemiecki przyrodnik, filozof i lekarz (ur. 1776)
• 1851 – Konstanty Majeranowski, polski dziennikarz, dramaturg (ur. 1787)
• 1899 – Félix François Faure, francuski polityk (ur. 1841)
• 1907 – Giosuè Carducci, włoski poeta (ur. 1835)
• 1915 – Alfred Wierusz-Kowalski, polski malarz (ur. 1849)
• 1917 – Octave Mirbeau, francuski pisarz (ur. 1848)
• 1919 – Rudolf Dittrich, austriacki muzyk (ur. 1861)
• 1926 – Józef Allamano, włoski duchowny, Misjonarzy Matki Bożej Pocieszenia, błogosławiony katolicki (ur. 1851)
• 1929 – Wacław Marian Łopuszyński, polski inżynier, konstruktor parowozów (ur. 1856)
• 1932 – Ferdinand-Édouard Buisson, francuski pedagog (ur. 1841)
• 1943 – Witold Zacharewicz, polski aktor (ur. 1914)
• 1946 – Iwan Moskwin, rosyjski aktor i reżyser (ur. 1874)
• 1953 – Franciszek Hodur, polski biskup, organizator Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego w USA (ur. 1866)
• 1956 – Meghnad Saha, indyjski fizyk i astronom (ur. 1893)
• 1957 – Józef Hofmann, polski wynalazca, pianista, kompozytor i pedagog (ur. 1876)
• 1970 – Peyton Rous, amerykański lekarz patolog (ur. 1879)
• 1982 – Tamás Barta, węgierski gitarzysta zespołu Locomotiv GT (ur. 1948)
• 1983:
  • Kazimiera Iłłakowiczówna, polska poetka (ur. 1892)
  • Stanisław Myśliborski-Wołowski, polski historyk i pedagog (ur. 1919)
• 1987 – Adam Fastnacht, polski historyk (ur. 1913)
• 1988 – Józef Szczypka, polski pisarz (ur. 1934)
• 1989 – Ida Ehre, austriacka aktorka, reżyser filmowy (ur. 1900)
• 1990 – Keith Haring, amerykański artysta współczesny (ur. 1958)
• 1992:
  • Abbas al Musawi, działacz szyicki (ur. 1952)
  • Angela Carter, angielska pisarka (ur. 1940)
  • Jânio Quadros, brazylijski polityk, prezydent Brazylii (ur. 1917)
• 1995 – Wiktor Dega, polski chirurg ortopeda (ur. 1896)
• 1996:
  • Miloš Kopecký, czeski aktor (ur. 1922)
  • Brownie McGhee, amerykański piosenkarz bluesowy (ur. 1915)
• 1999:
  • Ludwik Bar, polski prawnik, profesor (ur. 1906)
  • Henryk Dłużyński, polski aktor (ur. 1929)
• 2000:
  • Carlos Chagas Filho, brazylijski biskup katolicki (ur. 1910)
  • Lila Kedrova, francuska aktorka rosyjskiego pochodzenia (ur. 1918)
• 2001:
  • Howard W. Koch, amerykański reżyser filmowy (ur. 1916)
  • William Masters, amerykański seksuolog (ur. 1915)
• 2003 – Edward Czerny, polski dyrygent, kompozytor (ur. 1917)
• 2004 – Miloslav Šimek, czeski aktor (ur. 1940)
• 2008 – Lesław Wacławik, polski śpiewak operowy, tenor (ur. 1922)
• 2009:
  • Piotr Abrasimow, radziecki dyplomata, polityk (ur. 1912)
  • Tadeusz Lubczyński, polski kierownik produkcji filmowej (ur. 1925)
  • Stanisław Sieradzki, polski żołnierz batalionu Zośka, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1921)
• 2010 – Lucjan Balter, polski duchowny katolicki, pallotyn, teolog, profesor Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego (ur. 1936)
• 2011 – Justinas Marcinkevičius, litewski poeta (ur. 1930)
• 2012 – Baddeley Devesi, salomoński polityk, gubernator generalny Wysp Salomona (ur. 1941)

Przypisy