1899

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 27 marca – w Warszawie założono pierwsze stowarzyszenie elektrotechniczne.
• 22 kwietnia – położono kamień węgielny pod budowę Hotelu Bristol w Warszawie.
• 7 czerwca – uruchomiono Kopalnię Węgla Kamiennego Grodziec w Będzinie.
• 15 lipca – odbył się ślub Józefa Piłsudskiego i Marii Juszkiewicz.
• Wrzesień – powstała największa w Polsce Fabryka Celulozy we Włocławku, która upadła w maju 1994 (Fabryka Celulozy – Włocławek).
• Październik – rada miejska w Bielsku opublikowała przygotowany przez Maxa Fabianiego plan regulacji urbanistycznej miasta.
• 25 października – otwarto linię kolejową Kraków-Zakopane.
• 1 listopada – otwarto linę kolejową Łeba – Lębork.
• 26 listopada – otwarto Muzeum Przemysłu Artystycznego i Starożytności we Wrocławiu.
• 22 grudnia – otwarcie linii kolejowej Stryj-Chodorów (dł. 40,64 km), należącej do Austriackich Linii Kolejowych.
• 23 grudnia – uruchomiono wodociągi miejskie w Grudziądzu.
• Wprowadzenie do szkół średnich obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego i opieki lekarza szkolnego, na wniosek Henryka Jordana.
• Powstało Muzeum Historyczne Miasta Krakowa.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

• 17 stycznia – Wyspa Wake stała się terytorium zależnym Stanów Zjednoczonych.
• 19 stycznia – Wielka Brytania i Egipt podpisały konwencję o kondominium (wspólnych rządach) w Sudanie.
• 12 marca – Finlandia: na zamarzniętą powierzchnię Morza Bałtyckiego spadł meteoryt kamienny Bjurböle.
• 14 marca – w finale Pucharu Stanleya sezonu 1898/1899, Montreal Shamrock pokonał Queen's University 6:2.
• 17 marca – William Henry Pickering odkrył księżyc Saturna – Febe.
• 21 marca – Wielka Brytania i Francja zawarły konwencję rozgraniczającą ich terytoria w rejonie jeziora Czad i dorzeczu górnego Nilu.
• 29 marca – pionier radia Guglielmo Marconi dokonał pierwszego przekazu za pomocą telegrafu bezprzewodowego między Wielką Brytanią a kontynentem.
• 30 marca – 105 osób zginęło po zatonięciu brytyjskiego parowca SS Stella u wybrzeży Wysp Normandzkich.
• 1 kwietnia – na ulice Ołomuńca wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.
• 8 kwietnia – w USA wykonano karę śmierci na Marcie Place, pierwszej kobiecie straconej na krześle elektrycznym.
• 11 kwietnia – Stany Zjednoczone przejęły kontrolę nad Filipinami, Guamem i Portoryko.
• 29 kwietnia – (lub 1 maja) – w pobliżu Achéres (Francja), Belg Camille Jenatzy samochodem elektrycznym Jenatzy "La Jamais Contente" na odcinku 1 km ustanowił rekord szybkości na lądzie wynikiem 105,9 km/h.
• 3 maja – w Budapeszcie został założony klub sportowy Ferencvárosi TC.
• 18 maja-29 lipca – międzynarodowa konferencja pokojowa w Hadze z udziałem 26 państw. Jej przedmiotem było ograniczenie zbrojeń w Europie. Utworzono Stały Trybunał Arbitrażowy.
• 1 czerwca – na ulice Uścia nad Łabą wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.
• 12 czerwca – firma Renault zaprezentowała w Paryżu swój pierwszy pojazd – Typ A.
• 11 lipca – został założony koncern motoryzacyjny FIAT.
• 29 lipca – podpisano trzy pierwsze konwencje haskie.
• 10 sierpnia – założono norweski klub piłkarski Viking Stavanger.
• 13 września
  • brytyjski geograf Halford John Mackinder dokonał pierwszego wejścia na górę Kenia.
  • pierwsza w historii amerykańska śmiertelna ofiara wypadku samochodowego: 68-letni agent nieruchomości Henry Bliss zginął potrącony na ulicy w Nowym Jorku.
• 19 września – prezydent Francji Émile François Loubet ułaskawił Alfreda Dreyfusa, skazanego niesłusznie za szpiegostwo na rzecz Niemiec.
• 11 października – wybuchła II wojna burska.
• 13 listopada – odbyło się pierwsze publiczne wykonanie hymnu Litwy.
• 23 listopada – II wojna burska: bitwa pod Belmont.
• 28 listopada – II wojna burska: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie nad Modder River.
• 29 listopada – został założony kataloński klub piłkarski (później sportowy) FC Barcelona.
• 10 grudnia – II wojna burska: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie pod Stormbergiem.
• 15 grudnia – II wojna burska: zwycięstwo wojsk burskich w bitwie pod Colenso.
• 16 grudnia – został założony włoski klub piłkarski A.C. Milan.
• 21 grudnia – ukazało się pierwsze wydanie rosyjskiego tygodnika ilustrowanego Ogoniok.
• 23 grudnia – Niemcy otrzymały koncesję na budowę kolei bagdadzkiej.
• Podpisano umowę rosyjsko-angielską o delimitacji 2 sfer działalności (wpływów): sfera rosyjska na północ od Wielkiego Muru, sfera angielska na południe od Wielkiego Muru.
• Opublikowano książkę Th. Veblena (Norwega z pochodzenia) Teoria klasy próżniaczej.
• Wielka Brytania udzieliła Japonii dużej pożyczki. Rząd japoński przygotowywał się do ewentualnego konfliktu zbrojnego z Rosją.
• Argentyna wygrała spór z Chile o obszar Atakama i pozyskała terytorium Los Andes.
• W Windsorze zawarto tajny układ pomiędzy Wielką Brytanią a Portugalią. Zawierał brytyjskie gwarancje dla kolonii portugalskich oraz prawo tranzytu wojsk brytyjskich przez afrykańskie kolonie Portugalii.
• Zawarto trójstronny układ pomiędzy Argentyną, Brazylią i Chile o polubownym załatwianiu sporów i rozbrojeniu.
• W Szwecji utworzono pierwszą organizację spółdzielczą, która prowadziła działalność handlową oraz produkcyjną.
• Francja podpisała z Rosją konwencję militarną.
• Niemcy odkupiły od Hiszpanii pacyficzne archipelagi: Karoliny i Mariany.
• We Włoszech rozegrano 8 wyścigów samochodowych. 16-letni Ettore Bugatti, startujący na trójkołowym Prinetti-Stucchi odnosi wielki sukces wygrywając aż 4 wyścigi.
• Archipelag wysp Samoa podzielono pomiędzy USA i Niemcy.
• Automobilklub Francuski zorganizował najdłuższy z rozegranych wyścigów. 2.173 km trasa Tour de France prowadziła dookoła kraju. Triumfował R.de Knyff kierujący samochodem Panhard.
• Bank Niemiecki powołał do życia konsorcjum dla finansowania poszukiwań złota w Afryce Południowej.

[edytuj] Urodzili się

• 7 stycznia – Francis Poulenc, francuski kompozytor (zm. 1963)
• 17 stycznia – Al Capone, amerykański mafioso włoskiego pochodzenia (zm. 1947)
• 8 lutego – Jan Kazimierz Dorawski, polski lekarz rentgenolog, taternik i alpinista (zm. 1975)
• 15 lutego – Georges Auric francuski kompozytor i krytyk muzyczny (zm. 1983)
• 23 lutego – Erich Kästner, niemiecki pisarz (zm. 1974)
• 11 marca – Fryderyk IX Glücksburg, król Danii (zm. 1972)
• 27 marca – Gloria Swanson, amerykańska aktorka (zm. 1983)
• 29 marca – Ławrientij Beria, szef NKWD (zm. 1953)
• 10 kwietnia – Ewa Szelburg-Zarembina, polska pisarka (zm. 1986)
• 22 kwietnia – Vladimir Nabokov, rosyjski pisarz (zm. 1977)
• 29 kwietnia – Duke Ellington, afroamerykański pianista i kompozytor (zm. 1974)
• 1 maja – Witold Doroszewski, polski językoznawca, leksykograf (zm. 1976)
• 10 maja – Fred Astaire, amerykański aktor i tancerz (zm. 1987)
• 22 maja – Oskar Hammelsbeck, niemiecki pedagog (zm. 1975)
• 24 maja – Henri Michaux, belgijski pisarz, malarz (zm. 1984)
• 5 czerwca – Ernesto Cofiño, gwatemalski lekarz pediatra, Sługa Boży Kościoła katolickiego (zm. 1991).
• 12 czerwca – Weegee, właściwie Arthur Fellig, amerykański fotograf i dziennikarz (zm. 1968)
• 26 czerwca – Maria Romanowa, wielka księżna rosyjska, córka ostatniego cesarza Rosji Mikołaja II, zamordowana wraz z rodziną przez Czeka w 1918; święta prawosławna
• 21 lipca – Ernest Hemingway, amerykański pisarz (zm. 1961)
• 28 lipca – Wawrzyniec Staliński, polski piłkarz, reprezentant Polski (zm. 1985)
• 13 sierpnia – Alfred Hitchcock, brytyjski reżyser i producent filmowy (zm. 1980)
• 13 września – Corneliu Codreanu, rumuński polityk (zm. 1938)
• 13 września – Grzegorz Peradze, gruziński duchowny, święty prawosławny, teolog, zabity w obozie Auschwitz (zm. 1942)
• 23 września – Louise Berliawsky Nevelson, amerykańska rzeźbiarka (zm. 1988)
• 29 września
  • Jan Rzepecki, polski oficer, pułkownik, historyk (zm. 1983)
  • Stanisław Wójtowicz, polski polityk, działacz ludowy (zm. 1936)
• 4 października – Franz Jonas, austriacki polityk, prezydent Austrii w latach 1965-1974 (zm. 1974)
• 20 listopada:
  • Feliks Stroiński, polska ofiara represji stalinowskich (zm. 1948)
  • Alicja Jadwiga Kotowska, polska zakonnica, męczennica, błogosławiona Kościoła rzymskokatolickiego (zm. 1939)
• 25 grudnia – Humphrey Bogart, aktor amerykański (zm.1957)
• 28 grudnia – Eugeniusz Bodo, polski aktor (zm. 1943)
• Bohdan Biłynśkyj – ukraiński polityk i działacz spółdzielczy (zm. ?)

[edytuj] Zmarli

• 3 lutego – Juliusz Kossak, polski malarz, rysownik i ilustrator (ur. 1824)
• 18 lutego – Marius Sophus Lie, norweski matematyk (ur. 1842)
• 2 marca – Ernest Malinowski, polski inżynier budownictwa, budowniczy kolei w Peru, profesor Uniwersytetu w Limie (ur. 1818)
• 8 kwietnia – Martha M. Place, pierwsza kobieta, która zginęła na krześle elektrycznym (ur. 1854 lub 1855)
• 19 kwietnia – Stanisław Kierbedź, polski budowniczy (ur. 1810)
• 3 czerwca – Auguste Baud-Bovy – szwajcarski artysta malarz, wybitny malarz Alp (ur. 1848)
• 3 czerwca – Johann Strauss (syn), austriacki kompozytor (ur. 1825)
• 10 października – Bł. Maria Angela, Zofia Kamila Truszkowska, Założycielka Zgromadzenia Sióstr Felicjanek (ur. 1825)
• 18 września – Włodzimierz Dzieduszycki, hrabia, polski przyrodnik, mecenas nauki i kultury (ur. 1825)
• 16 listopada – Vincas Kudirka, litewski poeta, kompozytor i działacz narodowy (ur. 1858)
• 31 grudnia – Karl Millöcker, austriacki kompozytor (ur. 1842)

[edytuj] Zobacz też

• 1899 w filmie
• 1899 w muzyce
• 1899 w literaturze
• 1899 w sztuce

[edytuj] Święta ruchome

• Tłusty czwartek: 9 lutego
• Ostatki: 14 lutego
• Popielec: 15 lutego
• Niedziela Palmowa: 26 marca
• Wielki Czwartek: 30 marca
• Wielki Piątek: 31 marca
• Wielka Sobota: 1 kwietnia
• Wielkanoc: 2 kwietnia
• Poniedziałek wielkanocny: 3 kwietnia
• Wniebowstąpienie: 11 maja
• Zesłanie Ducha Świętego: 21 maja
• Boże Ciało: 1 czerwca

  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
1899