1947

rok 1947 / MCMXLVIIXIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1945 « 1946 « 1947 » 1948 » 1949

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Zdarzenia astronomiczne
6 Nagrody Nobla
7 Zobacz też
8 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

1 stycznia
- Świętochłowice otrzymały prawa miejskie.
- Szopienice wraz z leżącymi w jego granicach osiedlami, Dąbrówką Małą, Janowem i Giszowcem, uzyskały prawa miejskie.
4 stycznia – w Warszawie rozpoczął się proces dowódców WiN, w tym Franciszeka Niepokólczyckiego.
8 stycznia – w warszawskim kinie Palladium odbyła się premiera filmu Leonarda Buczkowskiego pt. Zakazane piosenki, pierwszego nakręconego w Polsce po wojnie filmu fabularnego.
11 stycznia – do Polski przybyli małżonkowie Irène Joliot-Curie i Frederic Joliot-Curie.
19 stycznia – odbyły się sfałszowane przez ówczesne władze wybory do Sejmu Ustawodawczego.
1 lutego – utworzono Politechnikę Szczecińską.
3 lutego – zapadł wyrok w procesie 10 przywódców I Zarządu Głównego WiN, na liście skazanych znaleźli się m.in.: Marian Gołębiewski – kara śmierci, Jan Rzepecki, Antoni Sanojec i Emilia Malessa (8 z 10 oskarżonych było odznaczonych Virtuti Militari).
4 lutego – rozpoczęła się pierwsza sesja obrad Sejmu Ustawodawczego (1947-1952). Marszałkiem Sejmu został Władysław Kowalski, a prezydentem Bolesław Bierut.
5 lutego
- Sejm wybrał na prezydenta RP Bolesława Bieruta.
- zakończył działalność Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej.
6 lutego – Sejm Ustawodawczy powołał Józefa Cyrankiewicza na urząd premiera.
15 lutego – ppłk Stanisław Kasznica, ostatni dowódca Narodowych Sił Zbrojnych, został aresztowany przez UB.
17 lutego – w Krakowie wznowiła działalność Polska Akademia Umiejętności.
19 lutego – Sejm Ustawodawczy uchwalił Małą Konstytucję.
22 lutego – ogłoszono amnestię na mocy której zwolniono ponad 26 tys. więźniów, ujawniło się wówczas ok. 30 tys. żołnierzy podziemia (którzy wkrótce ponownie trafili do więzień).
24 lutego – przed Najwyższym Trybunałem Narodowym zakończył się proces członków okupacyjnych władz Warszawy.
26 lutego – stanowisko dowódcy Marynarki Wojennej objął kontradm. Włodzimierz Steyer.
10 marca – Polska i Czechosłowacja podpisały układ o przyjaźni.
11 marca – przed Najwyższym Trybunałem Narodowym w Warszawie rozpoczął się proces komendanta obozu Auschwitz-Birkenau, Rudolfa Hoessa.
15 marca – Brańsk na Podlasiu został opanowany przez partyzantów 6. Brygady Wileńskiej AK.
28 marca – w zasadzce oddziału Ukraińskiej Powstańczej Armii pod Baligrodem zginął wiceminister obrony narodowej, gen. Karol Świerczewski. Śmierć generała była jedną z przyczyn rozpoczęcia akcji „Wisła”, wymierzonej przeciwko ludności i partyzantom ukraińskim.
1 kwietnia – został pochowany gen. Karol Świerczewski.
13 kwietnia – Polska Partia Robotnicza rozpoczęła akcję nazywaną "bitwą o handel". Zakładała ona silny rozwój handlu państwowego, reorganizację spółdzielczości, znaczne ograniczenie handlu prywatnego oraz kontrolę cen. Doprowadziło to do znacznych trudności w zaopatrzeniu ludności w towary.
16 kwietnia – na terenie byłego obozu Auschwitz-Birkenau został powieszony jego komendant Rudolf Hoess.
17 kwietnia – powstał klub sportowy Zatoka z siedzibą w Braniewie na Warmii.
25 kwietnia – została utworzona RSW "Prasa".
27 kwietnia – w Poznaniu rozpoczęły się pierwsze powojenne targi międzynarodowe.
28 kwietnia – na polecenie komunistycznych władz Wojsko Polskie wspierane przez MO, ORMO, UB, KBW i WOP rozpoczęły przymusowe przesiedlenie ludności ukraińskiej z ziem południowo-wschodniej Polski na "Ziemie Odzyskane" (Akcja "Wisła").
30 kwietnia – wyprodukowano pierwszy po II wojnie światowej polski traktor typu Ursus.
8 maja – Witold Pilecki został aresztowany przez UB.
2 lipca – Sejm podjął uchwałę, na mocy której tereny obozów: Auschwitz-Birkenau, Majdanek, Stutthof i Łambinowice zostały uznane za pomniki męczeństwa narodu polskiego i innych narodów.
3 lipca
- Sejm przyjął ustawę o odbudowie Warszawy.
- przybyły potajemnie z emigracji działacz narodowy Adam Doboszyński został aresztowany, torturowany, skazany na śmierć i stracony (29 lipca 1947).
4 lipca – do kraju powrócił niszczyciel ORP Błyskawica.
9 lipca – Polska pod naciskiem Związku Radzieckiego odrzuciła zaproszenie na konferencję w sprawie planu Marshalla. Rząd polski wystosował do rządów Wielkiej Brytanii i Francji notę protestacyjną przeciwko uprzywilejowaniu Niemiec w tym planie.
27 lipca – Wincenty Pstrowski ogłosił list otwarty do górników, w którym wzywał do "współzawodnictwa pracy i przekraczania norm".
10 sierpnia – w Krakowie rozpoczął się proces kierownictwa PSL oraz członków organizacji Wolność i Niezawisłość (WiN).
22 sierpnia – ukazał się pierwszy numer dziennika Głos Szczeciński.
10 września – Wojskowy Sąd Rejonowy w Krakowie wydał wyrok ws. przywódców: PSL (Stanisław Mierzwa, Karol Buczek) i WiN (ppłk Franciszek Niepokólczycki). Sądzono 17 osób, zapadło 8 wyroków śmierci, ostatecznie zamordowano 3 byłych legionistów (byli to: Alojzy Kaczmarczyk, Józef Ostafin i Walerian Tumanowicz - wszyscy byli kawalerami Virtuti Militari.
22 września – w Szklarskiej Porębie rozpoczęła się konferencja 9 partii komunistycznych. Utworzono Biuro Informacyjne Partii Komunistycznych i Robotniczych (Kominform).
26 września – znacjonalizowano hotel Bristol.
27 września – na naradzie partii komunistycznych i robotniczych w Szklarskiej Porębie utworzono Kominform.
20 października
- polska reprezentacja piłki nożnej poniosła klęskę 1:7 w wyjazdowym spotkaniu z Jugosławią.
- do stolicy sprawdzono 28 francuskich autobusów marki "Chausson".
21 października – przywódca PSL, Stanisław Mikołajczyk, unikając aresztowania przedostał się do Europy Zachodniej (wywieziony w kryjówce na skrzyni samochodu ciężarowego Ambasady Brytyjskiej z Warszawy do Gdyni).
24 października – powstał Teatr Nowy w Warszawie.
6 listopada – Radlin: 5 górników zginęło w wybuchu metanu w KWK Marcel.
10 listopada – zainaugurowała działalność Filharmonia Poznańska im. Tadeusza Szeligowskiego.
11 listopada – 4 kolejarzy zginęło w wyniku zaczadzenia w tunelu pod Małym Wołowcem.
15 listopada – mjr Hieronim Dekutowski ps. Zapora, działający na Lubelszczyźnie, aresztowany i zamordowany na mocy wyroku sądowego.
21 listopada – reaktywowano Białowieski Park Narodowy.
24 listopada – w Krakowie rozpoczął się pierwszy proces oświęcimski.
30 grudnia – w Łodzi powstało Studio Małych Form Filmowych „Semafor”.
Powstały kluby piłkarskie: Wisła Płock, Chemik Kędzierzyn-Koźle, Śląsk Wrocław, Górnik Polkowice, Stilon Gorzów.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

1 stycznia – połączenie brytyjskiej i amerykańskiej strefy okupacyjnej w Niemczech w jeden obszar gospodarczy - Bizonię.
4 stycznia – ukazało się pierwsze wydanie niemieckiego tygodnika Der Spiegel.
10 stycznia – ONZ przejął kontrolę nad wolnym miastem Triest.
11 stycznia – generał Grigorij Kulik został aresztowany w ZSRR.
16 stycznia – Vincent Auriol prezydentem Francji.
3 lutego – w Snag (Yukon, Kanada) zanotowano -63 °C, jest to najniższa temperatura w Ameryce Północnej.
8 lutego – w Berlinie spłonęło ponad 100 uczestników balu maskowego.
10 lutego – w Paryżu podpisano traktaty pokojowe z sojusznikami III Rzeszy. Utworzono Wolne Terytorium Triestu.
17 lutego – rozgłośnia Głos Ameryki rozpoczęła nadawanie audycji do ZSRR.
21 lutego – w Nowym Jorku zaprezentowano aparat do fotografii błyskawicznej Polaroid.
23 lutego – powstała Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO).
25 lutego
- uchwałą Alianckiej Rady Kontroli ogłoszono likwidację państwa pruskiego.
- najbardziej tragiczna katastrofa w historii kolei japońskich, śmierć 184 pasażerów.
28 lutego – tzw. incydent 28 lutego. W Tajpej wojsko otwiera ogień do demonstrantów domagających się demokratyzacji życia publicznego.
3 marca – grecki rząd zwrócił się do USA o pomoc w walce z komunistyczną partyzantką.
4 marca – podpisano francusko-brytyjski traktat z Dunkierki.
5 marca – w Norymberdze rozpoczął się proces prawników nazistowskiego wymiaru sprawiedliwości.
6 marca – zwodowano ciężki krążownik USS Newport News, pierwszy okręt wojenny wyposażony w urządzenia klimatyzacyjne (stocznia Newport News).
12 marca – ogłoszono doktrynę Trumana.
14 marca – podpisano Unię Celną Beneluksu.
17 marca – dokonano oblotu amerykańskiego bombowca B-45 Tornado.
25 marca – eksplozja w kopalni węgla w amerykańskim miasteczku Centralia (Illinois), śmierć poniosło 111 górników.
29 marca – na Madagaskarze wybuchło powstanie antyfrancuskie.
10 kwietnia – w Oksfordzie rozpoczął się kongres założycielski Międzynarodówki Liberalnej.
16 kwietnia – Katastrofa w Texas City: w wyniku wybuchu ładunku saletry amonowej w ładowni francuskiego statku zginęło 581 osób, a tysiące odniosły obrażenia.
18 kwietnia – została założona Międzynarodowa Federacja Piłki Siatkowej (FIVB).
20 kwietnia – Fryderyk IX został królem Danii.
28 kwietnia
- w Nowym Jorku odbyło się pierwsze nadzwyczajne posiedzenie ONZ.
- Thor Heyerdahl wyruszył na tratwie Kon-Tiki w rejs przez Pacyfik.
1 maja – w Portella della Ginestra na włoskiej wyspie Sycylia Ochotnicza Armia Niepodległej Sycylii (EVIS) dokonała masakry, zginęło 11 osób, a 56 zostało rannych.
3 maja – w Japonii zaczęła obowiązywać nowa konstytucja, tzw. pokojowa.
13 maja – utworzono Specjalną Komisję Narodów Zjednoczonych do sprawy Palestyny (UNSCOP).
19 maja – dokonano oblotu bombowca Tu-4.
22 maja – zimna wojna: prezydent USA Harry Truman podpisał ustawę wprowadzającą doktrynę Trumana i przyznającą 400 milionów dolarów pomocy militarnej i ekonomicznej Turcji i Grecji.
30 maja – 53 osoby zginęły w katastrofie samolotu C-54 Skymaster, odbywającego lot z Newark do Miami.
5 czerwca – George Marshall, amerykański sekretarz stanu przedstawił plan pomocy gospodarczej dla Europy, tzw. Plan Marshalla.
10 czerwca – szwedzka firma Saab zaprezentowała swój pierwszy samochód – Saab 92.
13 czerwca – USA: 50 osób zginęło w katastrofie samolotu Douglas DC-4.
17 czerwca – prezydent USA, Harry Truman, przedstawił w przemówieniu w Princeton zasady doktryny powstrzymywania (doktryna Trumana).
2 lipca – w miejscowości Roswell, w stanie Nowy Meksyk (Stany Zjednoczone) rzekomo rozbił się niezidentyfikowany obiekt latający (UFO).
4 lipca – generał Kazimierz Tumidajski (ps. "Marcin"), komendant Okręgu Lubelskiego Armii Krajowej, został zamordowany podczas przymusowego dokarmiania w obozie internowanych w Diagiliewie, Riazanska Oblast, ZSRR.
13 lipca – w Uściu nad Łabą doszło do największej w historii Czech katastrofy tramwajowej – ginie 30 osób a 76 zostaje rannych.
18 lipca
- król Wielkiej Brytanii Jerzy VI podpisał ustawę o niepodległości Indii.
- Powiernicze Wyspy Pacyfiku przeszły pod powiernictwo USA.
19 lipca – w zamachu zginął gen. Aung San, premier Birmy.
26 lipca – decyzją prezydenta Harry'ego Trumana utworzone zostały Centralna Agencja Wywiadowcza (CIA) oraz Rada Bezpieczeństwa Narodowego (NCS).
7 sierpnia – zakończyła się wyprawa Thora Heyerdahla na tratwie Kon-Tiki.
8 sierpnia – przyjęto flagę Pakistanu.
12 sierpnia – rozpoczęła się seryjna produkcja samochodu Renault 4CV.
14 sierpnia – Indyjski Kongres Narodowy wyraził zgodę na podział Indii i utworzenie odrębnego państwa islamskiego, które nazwano Pakistanem.
15 sierpnia – Indie uzyskały niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
20 sierpnia – zakończył się proces norymberski lekarzy oskarżonych o ludobójstwo.
30 września – Jemen oraz Pakistan zostały członkami ONZ.
1 października – apel prezydenta Trumana, aby Amerykanie zrezygnowali z jedzenia mięsa przez kilka dni w tygodniu, aby zaoszczędzone w ten sposób środki przekazać głodującym mieszkańcom Europy.
14 października
- Chuck Yeager w samolocie Bell X-1 przekroczył barierę dźwięku.
- strajk komunikacji miejskiej w Paryżu. Jednocześnie w innych rejonach Francji wybuchły strajki przeciwko drożyźnie i redukcji przydziałów żywności.
20 października – przyjęto flagę ONZ.
22 października – początek indyjsko-pakistańskiej wojny o Kaszmir.
24 października – Douglas DC-6 lecący z Los Angeles do Chicago rozbił się niedaleko lotniska w Bryce Canyon w stanie Utah. Zginęły 52 osoby.
26 października – maharadża Hari Singh podpisał akt wstąpienia Kaszmiru do Indii.
30 października – Genewa: podpisano Układ w Sprawie Taryf Celnych i Handlu GATT.
2 listopada – odbył się jedyny lot amerykańskiej łodzi latającej Świerkowa Gęś, największego samolotu o konstrukcji drewnianej.
11 listopada – premiera filmu Dżentelmeńska umowa.
20 listopada – księżniczka Elżbieta, następczyni tronu Zjednoczonego Królestwa, poślubiła greckiego księcia Filipa.
24 listopada – Robert Schuman został premierem Francji.
25 listopada
- Nowa Zelandia ratyfikowała Statut Westminsterski.
- opublikowano pierwszą wersję tzw. czarnej listy Hollywood.
29 listopada – na wniosek ONZ Palestyna została podzielona na część żydowską i arabską, które przekształciły się następnie w Izrael i arabską Palestynę.
30 listopada – wybuchła wojna domowa w Mandacie Palestyny.
3 grudnia – na Broadwayu odbyła się premiera sztuki Tramwaj zwany pożądaniem autorstwa. Tennessee Williamsa.
4 grudnia – w Norymberdze zakończył się proces prawników z czasów Rzeszy.
6 grudnia – utworzono Park Narodowy Everglades na Florydzie.
9 grudnia – wojna o niepodległość Indonezji: holenderscy żołnierze dokonali masakry 431 mieszkańców wsi Rawagede w prowincji Jawa Zachodnia.
16 grudnia – skonstruowano pierwszy tranzystor.
23 grudnia – laboratorium Bell Labs zaprezentowało pierwszy tranzystor.
25 grudnia – zaczęła obowiązywać nowa konstytucja w Chinach.
27 grudnia – Włochy uchwaliły konstytucję republikańską.
30 grudnia – abdykował król Rumunii Michał I.
Opona bezdętkowa została zaprezentowana przez amerykańską firmę Goodrich Corporation.