19 grudnia

19 grudnia jest 353. (w latach przestępnych 354.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 12 dni.

[edytuj] Święta

• Imieniny obchodzą: Abraham, Anastazy, Beniamin, Bogumiła, Dariusz, Eleonora, Grzegorz, Kazimiera, Mścigniew, Nemezjusz, Nemezy, Protazja, Tymoteusz i Urban.
• Międzynarodowe – Dzień Narodów Zjednoczonych dla Współpracy Południe-Południe (ustanowione 23 grudnia 2004 przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)
• Wspomnienia i święta w Kościele katolickim^[1][2] obchodzą:
  • Św. Anastazy I (papież)
  • Bł. Urban V (papież)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

Rząd W. Grabskiego na posiedzeniu w 1924

  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
19 grudnia

• 1283 – W kościele franciszkańskim w Kaliszu odbyła się konsekracja Jakuba Świnki na arcybiskupa gnieźnieńskiego.
• 1666 – Wojna polsko-kozacko-tatarska: polska dywizja konna została rozgromiona w bitwie pod Ścianą.
• 1805 – Powstało Liceum Krzemienieckie.
• 1807 – Dekretem królewskim departamenty Księstwa Warszawskiego podzielono na 60 powiatów.
• 1914 – Legion Zachodni został przekształcony w I Brygadę Legionów Polskich.
• 1923 – Utworzono drugi rząd Władysława Grabskiego.
• 1949 – Minister obrony narodowej wydał zarządzenie o utworzeniu Wojskowej Centrali Handlowej.
• 1959 – Otwarto Autostradę Poznańską w Szczecinie.
• 1962 – 33 osoby zginęły gdy wracający z Brukseli samolot rejsowy PLL LOT Vickers Viscount rozbił się podczas podchodzenia do lądowania na Okęciu.
• 1972 – Premiera filmu Anatomia miłości.
• 1982 – Rada Państwa uchwaliła zawieszenie stanu wojennego od 31 grudnia.
• 1988 – Premiera filmu Dziewczynka z Hotelu Excelsior.
• 1989 – W Tarnowie odnotowano krajowy rekord temperatury w grudniu (+19 °C).
• 2007 – Powołano sejmową komisję śledczą do zbadania okoliczności tragicznej śmierci byłej posłanki Barbary Blidy.
• 2009:
  • Abp Henryk Józef Muszyński został nowym prymasem Polski.
  • Papież Benedykt XVI podpisał dekret o heroiczności cnót Jana Pawła II oraz dekret o męczeństwie ks. Jerzego Popiełuszki.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

• 1154 – Henryk I został koronowany na króla Anglii.
• 1187 – Klemens III został papieżem.
• 1414 – Shōkō został koronowany na cesarza Japonii.
• 1490 – Król Niemiec Maksymilian I Habsburg poślubił "per procura" księżną Annę Bretońską.
• 1562 – I wojna religijna we Francji: zwycięstwo wojsk katolickich nad hugenockimi w bitwie pod Dreux.
• 1666 – Założono Uniwersytet w Lund (Szwecja).
• 1745 – II powstanie jakobickie: zwycięstwo szkockich powstańców w bitwie pod Clifton Moor.
• 1783 – W Wielkiej Brytanii utworzono pierwszy gabinet Williama Pitta młodszego.
• 1789 – Francuska Konstytuanta uchwaliła wprowadzenie asygnat.
• 1793 – Napoleon Bonaparte został mianowany generałem.
• 1842 – Stany Zjednoczone uznały niepodległość Królestwa Hawajów.
• 1843 – Ukazała się Opowieść wigilijna Charlesa Dickensa.
• 1852 – George Hamilton-Gordon został premierem Wielkiej Brytanii.
• 1881 – W Brukseli odbyła się prapremiera opery Herodiada Jules’a Masseneta.
• 1907 – 239 górników zginęło w wyniku eksplozji w kopalni w Jacobs Creek (Pensylwania).
• 1909 – Założono niemiecki klub piłkarski Borussia Dortmund.
• 1912 – Założono francuski klub piłkarski AC Arles-Avignon.
• 1920 – Konstantyn I po śmierci swego syna Aleksandra został ponownie królem Grecji (abdykował w 1917).
• 1924 – Seryjny morderca Fritz Haarmann ("Rzeźnik z Hanoweru") został skazany na karę śmierci.
• 1926 – Antanas Smetona został prezydentem Litwy.
• 1930 – W wyniku erupcji wulkanu Merapi na Jawie zginęło około 1400 osób.
• 1934 – We włoskiej stoczni zwodowano transatlantyk MS Piłsudski.
• 1940 – Risto Ryti został prezydentem Finlandii.
• 1941 – W związku z niepowodzeniami na froncie wschodnim Adolf Hitler objął osobiście stanowisko Naczelnego Dowódcy Wojsk Lądowych.
• 1943 – Przewrót wojskowy w Boliwii.
• 1944:
  • Japoński lotniskowiec Unryū został storpedowany i zatopiony na Morzu Wschodniochińskim przez okręt podwodny USS Redfish. Zginął dowódca, komandor Kaname Konishi i 1238 członków załogi, uratowano 149 osób.
  • Została wyzwolona stolica Czarnogóry Podgorica.
• 1946 – Rozpoczęła się I wojna indochińska.
• 1949 – Robert Menzies został po raz drugi premierem Australii.
• 1950 – Generał Dwight Eisenhower został naczelnym dowódcą wojsk NATO.
• 1953 – Odbyła się prezentacja samochodu osobowego Škoda 440.
• 1955 – Parlament Sudanu przyjął deklarację niepodległości.
• 1963 – Premiera filmu Różowa Pantera.
• 1965 – Charles de Gaulle wygrał po raz drugi wybory prezydenckie we Francji.
• 1966 – Powołano do życia Azjatycki Bank Rozwoju (ADB).
• 1967 – Zaginiony 17 grudnia podczas kąpieli w morzu premier Australii Harold Holt został urzędowo uznany za zmarłego.
• 1971 – Premiera filmu Mechaniczna pomarańcza.
• 1972 – Zakończyła się szósta i ostatnia załogowa misja księżycowa Apollo 17.
• 1974 – Premiera filmu Człowiek ze złotym pistoletem.
• 1977 – Dries van Agt został premierem Holandii.
• 1980 – W RPA utworzono bantustan Tswanaland.
• 1983 – W Rio de Janeiro skradziono Złotą Nike, przyznaną na własność piłkarskiej reprezentacji Brazylii za zdobycie 3 tytułów mistrza świata.
• 1984 – W Pekinie podpisano brytyjsko-chiński układ na mocy którego 1 lipca 1997 Hongkong przeszedł pod chińską administrację.
• 1986:
  • Fizyk i dysydent Andriej Sacharow powrócił do Moskwy po 7 latach pobytu na wygnaniu.
  • Premiera filmu Pluton.
• 1988 – Premier Indii Rajiv Gandhi przybył do Pekinu z pierwszą wizytą na tym szczeblu od października 1954 roku.
• 1991 – Republika Serbskiej Krajiny ogłosiła niepodległość.
• 1993 – Urzędujący prezydent Lansana Conté zwyciężył w pierwszych w historii wolnych wyborach prezydenckich w Gwinei.
• 1997:
  • Premiera filmu Lepiej być nie może.
  • W katastrofie indonezyjskiego Boeinga 737 na Sumatrze zginęły 104 osoby.
• 1998 – Amerykańska Izba Reprezentantów podjęła nieudaną próbę usunięcia prezydenta Billa Clintona z urzędu, w związku z tzw. aferą rozporkową.
• 1999 – Odbyły się wybory parlamentarne w Rosji.
• 2001:
  • Na ekrany kin weszła ekranizacja Drużyny Pierścienia w reżyserii Petera Jacksona.
  • W mieście Tosontsengel w Mongolii zarejestrowano rekordowo wysokie ciśnienie atmosferyczne (1086 hPa).
• 2007:
  • Indianie Lakota wypowiedzieli traktaty z rządem USA, ogłaszając secesję z Unii i utworzenie Republiki Lakockiej.
  • Lee Myung-bak wygrał wybory prezydenckie w Korei Południowej.
• 2010 – Urzędujący prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka zwyciężył w I turze wyborów prezydenckich na Białorusi.

[edytuj] Urodzili się

• 1683 – Filip V Burbon, król Hiszpanii (zm. 1746)
• 1765 – Dominik Henares, hiszpański dominikanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1838)
• 1768 – Anne Marie Rivier, francuska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1838)
• 1790 – Sir William Edward Parry, brytyjski żeglarz, badacz Arktyki (zm. 1855)
• 1800 – Józef Chodźko, polski topograf, geodeta, badacz Kaukazu (zm. 1881)
• 1813 – Thomas Andrews, irlandzki chemik, fizyk (zm. 1885)
• 1852 – Albert Abraham Michelson, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1931)
• 1853 – Charles Fitzpatrick, kanadyjski prawnik, polityk (zm. 1942)
• 1866 – Edmund Biernacki, polski lekarz neurolog, hematolog, patolog (zm. 1911)
• 1869 – Antoni Abraham, kaszubski pisarz, działacz na Pomorzu (zm. 1923)
• 1871 – Tadeusz Estreicher, polski chemik (zm. 1952)
• 1880 – Wacław Lachman, polski dyrygent, kompozytor, pedagog (zm. 1963)
• 1882 – Bronisław Huberman, polski skrzypek (zm. 1947)
• 1883 – Abel Bonnard, francuski pisarz i polityk (zm. 1968)
• 1884 – Antonín Zápotocký, czeski polityk, premier i prezydent Czechosłowacji (zm. 1957)
• 1887 – Kazimierz Tymieniecki, polski historyk (zm. 1968)
• 1891 – Edward Bernard Raczyński, polski polityk, prezydent Polski na uchodźstwie (zm. 1993)
• 1894 – Paul Dessau, niemiecki kompozytor, dyrygent (zm. 1979)
• 1900 – Géza von Cziffra, austriacki reżyser filmowy (zm. 1989)
• 1901 – Oliver La Farge, amerykański pisarz i etnolog (zm. 1963)
• 1902 – Sir Ralph Richardson, brytyjski aktor (zm. 1983)
• 1903:
  • George Davis Snell, amerykański genetyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1996)
  • Pauline Curley, amerykańska aktorka (zm. 2000)
• 1905:
  • Irving Kahn, amerykański finansista i inwestor
  • Carlo Rim, francuski reżyser filmowy (zm. 1989)
• 1906 – Leonid Breżniew, radziecki polityk, przywódca ZSRR (zm. 1982)
• 1909 – Marian Małowist, polski historyk, mediewista (zm. 1988)
• 1910 – Jean Genet, francuski pisarz (zm. 1986)
• 1912 – Adam Kowalski, polski hokeista, jeniec oflagu (zm. 1971)
• 1915 – Édith Piaf, francuska piosenkarka (zm. 1963)
• 1916 – Roy Ward Baker, brytyjski reżyser filmowy (zm. 2010)
• 1917:
  • Stanisław Biskupski, polski pisarz, korespondent wojenny (zm. 2007)
  • Hanka Sawicka, polska działaczka komunistyczna, przewodnicząca Związku Walki Młodych (zm. 1943)
• 1918:
  • Tadeusz Hogendorf, polski piłkarz (zm. 2010)
  • Alfred Vohrer, niemiecki reżyser filmowy (zm. 1986)
• 1920 – Łazar Mojsow, macedoński polityk, prezydent SFRJ (zm. 2011)
• 1921 – Anne Golon, francuska pisarka
• 1922 – Marian Biskup, polski historyk, profesor UMK (zm. 2012)
• 1924:
  • Edmund Purdom, brytyjski aktor, reżyser (zm. 2009)
  • Michel Tournier, francuski pisarz
• 1925:
  • Rabah Bitat, algierski polityk, prezydent Algierii (zm. 2000)
  • Sylwester Kaliski, polski generał, fizyk, minister (zm. 1978)
• 1927:
  • James Booth, brytyjski aktor (zm. 2005)
  • Nikolaj, słowacki duchowny prawosławny, arcybiskup metropolita Czech i Słowacji (zm. 2006)
• 1929 – Bob Brookmeyer, amerykański puzonista i pianista jazzowy, kompozytor (zm. 2011)
• 1930:
  • Andreas Baltes, niemiecki polityk
  • Jerzy Kasprzycki, polski dziennikarz, varsavianista (zm. 2001)
• 1932:
  • Henryk Majecki, polski uczony, badacz, popularyzator dziejów najnowszych regionu białostockiego (zm. 2009)
  • Carl Pursell, amerykański polityk (zm. 2009)
• 1933:
  • Cicely Tyson, amerykańska aktorka
  • Zbigniew Podgajny, polski muzyk zespołu Niebiesko-Czarni (zm. 2002)
• 1934:
  • Rudi Carrell, holenderski prezenter i producent telewizyjny, komik, piosenkarz (zm. 2006)
  • Pratibha Patil, indyjska polityk, prezydent Indii
• 1938 – Karel Svoboda, czeski kompozytor (zm. 2007)
• 1939 – Adam Graczyński, polski polityk (zm. 2004)
• 1940 – Phil Ochs, amerykański piosenkarz folkowy (zm. 1976)
• 1941 – Lee Myung-bak, południowokoreański polityk, prezydent
• 1942:
  • Jean-Patrick Manchette, francuski pisarz (zm. 1995)
  • Milan Milutinović, serbski polityk
  • Rufus, francuski aktor
• 1944:
  • Richard Leakey, brytyjski antropolog
  • Alvin Lee, brytyjski gitarzysta zespołu Ten Years After
  • Anastazja Wertyńska, rosyjska aktorka
• 1945 – Zal Yanovsky, kanadyjski gitarzysta i wokalista zespołu The Lovin' Spoonful (zm. 2002)
• 1946:
  • Jacek Bromski, polski reżyser filmowy
  • Jan Szkodoń, polski duchowny, biskup krakowski
  • Robert Urich, amerykański aktor (zm. 2002)
• 1949:
  • Carlos Gomes Júnior, polityk z Gwinei Bissau, premier
  • Claudia Kolb, amerykańska pływaczka
• 1951:
  • Miguel Bernardo Bianquetti, hiszpański piłkarz
  • Zbigniew Hołdys, polski wokalista, muzyk, kompozytor, poeta, dziennikarz, grafik, scenarzysta filmowy, były lider grupy Perfect
  • Gerry McAvoy, irlandzki gitarzysta basowy grupy Nine Below Zero
• 1954 – Andrzej Sekuła, polski operator i reżyser filmowy
• 1955:
  • Marek Dziuba, polski piłkarz
  • Lincoln Hall, australijski pisarz, wspinacz (zm. 2012)
• 1957:
  • Cyril Collard, francuski reżyser filmowy (zm. 1993)
  • Michael Fossum, amerykański astronauta
  • Eric Marienthal, amerykański saksofonista
  • Kevin McHale, amerykański koszykarz
• 1958 – Limahl, brytyjski wokalista zespołu Kajagoogoo
• 1961:
  • Scott Cohen, amerykański aktor
  • Eric Cornell, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
  • Wojciech Jasiński, polski instrumentalista, kompozytor
• 1963:
  • Jennifer Beals, amerykańska aktorka
  • Dariusz Kowalski, polski aktor
  • Til Schweiger, niemiecki aktor
• 1964:
  • Wojciech Polak, polski duchowny katolicki, biskup gnieźnieński
  • Arvydas Sabonis, litewski koszykarz
• 1966 – Alberto Tomba, włoski narciarz alpejski
• 1967 – Criss Angel, muzyk, iluzjonista, kaskader
• 1968:
  • Jerzy Mazzoll, polski klarnecista i wokalista yassowy, kompozytor
  • Antonio Rossi, włoski kajakarz
• 1969:
  • Aaron Aedy, brytyjski gitarzysta
  • Richard Hammond, brytyjski dziennikarz
  • Kristy Swanson, amerykańska aktorka
• 1970 – Marla Mallett, kanadyjska curlerka
• 1972:
  • Rosa Blasi, amerykańska aktorka
  • Alyssa Milano, amerykańska aktorka
• 1973 – Mirosław Cierniak, polski żużlowiec
• 1974:
  • Ireneusz Kwieciński, polski żużlowiec, trener żużlowy
  • Jasmila Žbanić, bośniacka reżyser filmowa
• 1975:
  • Sándor Csányi, węgierski aktor
  • Brandon Sanderson, amerykański pisarz
• 1977:
  • Tamara Boroš, chorwacka tenisistka stołowa
  • Tomasz Lew Leśniak, polski twórca komiksów
  • Kerstin Szymkowiak, niemiecka skeletonistka
  • Elisa Toffoli, włoska piosenkarka, kompozytorka
• 1979 – Paola Andrea Rey, kolumbijska aktorka
• 1980:
  • Jake Gyllenhaal, amerykański aktor
  • Mio Hasselborg, szwedzka curlerka
• 1981 – Vahan Gevorgyan, polski piłkarz pochodzenia ormianskiego
• 1984 – Konrad Wasielewski, polski wioślarz
• 1985:
  • Andrea Baldini – włoski florecista
  • Marcel Gromadowski, polski siatkarz
  • Lady Sovereign, angielska piosenkarka
• 1987 – Karim Benzema, francuski piłkarz
• 1988:
  • Niklas Landin Jacobsen, duński piłkarz ręczny
  • Alexis Sánchez, chilijski piłkarz

[edytuj] Zmarli

•   401 – Anastazy I, święty, papież (ur. ? )
• 1370 – Urban V, papież (ur. 1310)
• 1442 – Elżbieta Luksemburska, królowa Niemiec, Czech i Węgier (ur. 1409)
• 1737 – Jakub Ludwik Sobieski, syn Jana III Sobieskiego, jeden z kandydatów podczas elekcji w 1697 (ur. 1667)
• 1741 – Vitus Bering, duński żeglarz, odkrywca (ur. 1681)
• 1796 – Piotr Aleksandrowicz Rumiancew, rosyjski feldmarszałek (ur. 1725)
• 1839:
  • Franciszek Ksawery Hà Trọng Mậu, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1790)
  • Dominik Bùi Văn Úy, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. 1801 lub 1812)
  • Augustyn Nguyễn Văn Mới, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1806)
  • Tomasz Nguyễn Văn Đệ, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1811)
  • Stefan Nguyễn Văn Vinh, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1813)
• 1848 – Emily Brontë, angielska pisarka (ur. 1818)
• 1851 – William Turner angielski malarz, grafik (ur. 1775)
• 1887 – Jan Walery Jędrzejewicz, polski astronom, lekarz (ur. 1835)
• 1915 – Alois Alzheimer, niemiecki neurolog (ur. 1864)
• 1918 – Gustaw Josephy, niemiecki fabrykant, przedsiębiorca (ur. 1855)
• 1940 – Kyösti Kallio, fiński polityk, premier i prezydent Finlandii (ur. 1873)
• 1944:
  • Paul Blau, niemiecki duchowny, superintendent generalny Kościoła Ewangelicko-Unijnego w Wielkopolsce (ur. 1861)
  • Abbas II Hilmi, ostatni kedyw Egiptu (ur. 1874)
• 1953 – Robert Millikan, amerykański fizyk (ur. 1868)
• 1954 – Ludwik Solski, polski aktor (ur. 1855)
• 1964 – Hugon Hanke, polski polityk, premier RP na uchodźstwie (ur. 1904)
• 1977:
  • Nellie Tayloe Ross, amerykańska polityk, gubernator stanu Wyoming (ur. 1876)
  • Jacques Tourneur, francuski reżyser filmowy (ur. 1904)
• 1985 – Wiktor Grotowicz, polski aktor (ur. 1919)
• 1993 – I'ichirō Hatoyama, japoński polityk, minister (ur. 1918)
• 1996 – Marcello Mastroianni, włoski aktor (ur. 1924)
• 1997 – David Bradley, amerykański reżyser filmowy (ur. 1920)
• 1999 – Desmond Llewelyn, brytyjski aktor (ur. 1914)
• 2000 – Antal Végh, węgierski pisarz (ur. 1933)
• 2003:
  • Anna Kiełbusiewicz, polska piosenkarka, malarka (ur. 1974)
  • Hope Lange, amerykańska aktorka (ur. 1931)
• 2004:
  • Herbert C. Brown, angielski chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1912)
  • Zbigniew Prusinkiewicz, polski gleboznawca (ur. 1923)
  • Dick Heckstall-Smith, brytyjski muzyk zespołu Colosseum (ur. 1934)
  • Renata Tebaldi, włoska śpiewaczka operowa (sopran) (ur. 1922)
• 2006 – Danuta Rinn, polska piosenkarka, aktorka (ur. 1936)
• 2007:
  • Frank Capra Jr, amerykański producent filmowy (ur. 1934)
  • Piotr Mroczyk, polski działacz opozycji demokratycznej, dziennikarz (ur. 1947)
• 2009:
  • Hosejn Ali Montazeri, irański duchowny islamski, ajatollah, polityk (ur. 1922)
  • Kim Peek, amerykański sawant autystyczny (ur. 1951)
• 2010 – Władysław Stopiński, polski wojskowy, kapitan (ur. 1915)
• 2011:
  • Alfred Czermiński, polski ekonomista (ur. 1923)
  • Héctor Núñez, urugwajski piłkarz, trener piłkarski (ur. 1936)

Przypisy