1 Warszawska Dywizja Zmechanizowana

1 Dywizja Zmechanizowana

Historia
Państwo	Polska
Sformowanie	1955
Rozformowanie	2011
Nazwa wyróżniająca	Warszawska
Patron	Tadeusz Kościuszko
Tradycje
Rodowód	1 Warszawska Dywizja Piechoty
Dowódcy
Pierwszy	gen. bryg. Andrzej Freń
Ostatni	gen. bryg. Grzegorz Duda
Organizacja
Dyslokacja	Legionowo
Podporządkowanie	Warszawski Okręg Wojskowy 2 Korpus Zmechanizowany Dowództwo Wojsk Lądowych
Rodzaj wojsk	Wojska zmechanizowane

Tadeusz Kościuszko, patron 1 WDZ

Odznaka "Za zasługi dla 1 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej im. Tadeusza Kościuszki 1943-1973" (rewers)

1 Warszawska Dywizja Zmechanizowana im. Tadeusza Kościuszki (1 DZ) – związek taktyczny Wojska Polskiego bezpośrednio podległy Dowództwu Wojsk Lądowych. Sztab i dowództwo dywizji stacjonował w podwarszawskim Legionowie.

[edytuj] Historia i tradycje

1 Dywizja Zmechanizowana swój bezpośredni rodowód wywodzi z 1 Warszawskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, która rozpoczęła swój szlak bojowy bitwą pod Lenino (12-13 października 1943), a zakończyła w Berlinie 8 maja 1945.

Dywizja powstała w 1955. W latach 1955-1998 podporządkowana była dowódcy Warszawskiego Okręgu Wojskowego. Ze względu na swoją dyslokację w pobliżu stolicy kraju pełniła funkcje reprezentacyjne będąc miejscem wielu wizyt delegacji zagranicznych i organizowanych dla nich pokazów. Szczególną rolę odgrywał 1 Praski Pułk Zmechanizowany, który posiadał najnowocześniejsze uzbrojenie i wyposażenie.

9 maja 1975 roku przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie, w czasie Apelu Zwycięstwa, I sekretarz KC PZPR, Edward Gierek udekorował sztandar dywizji Orderem Sztandaru Pracy I klasy.

W połowie lat 90. pułki zmechanizowane dywizji przeformowano w brygady. W 2001 dywizję podporządkowano dowódcy 2 Korpusu Zmechanizowanego oraz włączono do jej skład 3 Brygadę Zmechanizowaną i 21 Brygadę Strzelców Podhalańskich. W 2004 dywizję podporządkowano bezpośrednio Dowództwu Wojsk Lądowych.

Została rozformowana 1 września 2011 roku.

Dywizja dziedziczyła tradycje dywizji piechoty WP, które oznaczone były cyfrą 1. Są to:

Dywizja Najwyższego Naczelnika (1794)
1 Dywizja Księstwa Warszawskiego (1807-1812)
1 Dywizja Piechoty Liniowej Królestwa Kongresowego (1815-1831)
I Brygada Legionów (1914-1917)
1 Dywizja Piechoty Legionów (1919-1939)
1 Dywizja Grenadierów (1939-1940)
1 Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki (1943-1955)

[edytuj] Skład i dyslokacja

1955

Dowództwo i sztab 1 Dywizji Zmechanizowanej w Legionowie
1 Praski Pułk Zmechanizowany w Legionowie (później w Wesołej)
2 Berliński Pułk Zmechanizowany w Skierniewicach
3 Berliński Pułk Zmechanizowany w Ciechanowie
33 Pułk Czołgów Średnich w Zambrowie
1 Pułk Artylerii Haubic w Garwolinie
4 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej w Skierniewicach
5 Dywizjon Artylerii Rakietowej w Legionowie
14 Batalion Rozpoznawczy w Zambrowie
42 Batalion Samochodowo-Transportowy w Legionowie (rozformowany w 1969 r.)
53 Batalion Medyczno-Sanitarny w Skierniewicach
37 Kompania Sztabowa 1 Dywizji Zmechanizowanej w Legionowie
96 Kompania Saperów w Legionowie
110 Kompania Łączności w Legionowie

2009

Dowództwo i sztab 1 Dywizji Zmechanizowanej (Legionowo)
1 Warszawska Brygada Pancerna im. Tadeusza Kościuszki – Warszawa, dzielnica Wesoła
3 Brygada Zmechanizowana Legionów im. Romualda Traugutta – Lublin
21 Brygada Strzelców Podhalańskich im. gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza – Rzeszów
1 Ciechanowski Pułk Artylerii im. Marszałka Józefa Piłsudskiego – Ciechanów
15 Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy – Gołdap
1 Siedlecki Batalion Rozpoznawczy – Siedlce
15 Mazurski Batalion Saperów – Orzysz
1 Legionowski Batalion Dowodzenia – Legionowo
1 Batalion Zaopatrzenia – Legionowo (sformowany w 1970 r.)
1 Łomżyński Batalion Remontowy – Łomża
1 Kompania Chemiczna – Siedlce

Inne jednostki wchodzące w skład 1 DZ

4 Suwalska Brygada Kawalerii Pancernej im. gen. bryg. Zygmunta Podhorskiego w Orzyszu (2000-2001)
9 Podlaska Brygada Zmechanizowana im. gen. broni Władysława Sikorskiego w Siedlcach (1995-2001)
15 Giżycka Brygada Zmechanizowana im. Zawiszy Czarnego w Giżycku (2000-2001)
18 Białostocka Brygada Zmechanizowana im. Marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego (1993-2001)
11 Pułk Czołgów Średnich w Giżycku (1957-1990)
33 Pułk Czołgów Średnich Zambrów (1955-1957)
1 Berliński Pułk Artylerii Haubic w Bartoszycach
1 Darnicki Pułk Artylerii Przeciwlotniczej (Modlin) (1967-2002)
5 Dywizjon Rakiet Taktycznych
1 Batalion Medyczny w Legionowie (do 2008)
1 Batalion Saperów w Pułtusku (do 2001)

[edytuj] Uzbrojenie

Podstawowe uzbrojenie dywizji stanowią: bojowe wozy piechoty BWP-1, czołgi PT-91 Twardy i T-72, samobieżne haubice 2S1 Goździk oraz artyleryjskie wyrzutnie rakiet BM-21

[edytuj] Dowódcy dywizji

gen. bryg. Andrzej Freń (1955 – 1956)
gen. dyw. Wacław Czyżewski (1956 – 1959)
gen. bryg. Florian Siwicki (1964 – 1965)
płk Filip Majewski (1965 – 1966)
płk dypl. Henryk Wysocki (1966 – 1969)
gen. bryg. Janusz Sieczkowski (1969 – 1971)
gen. broni Włodzimierz Oliwa (1971 – 1972)
gen. bryg. Edward Dysko (1972 – 1975)
gen. bryg. Henryk Antoszkiewicz (1975-1976)
gen. bryg. Jerzy Jarosz (1976-1984)
gen. bryg. Zenon Poznański (1984-1987)
gen. bryg. Jerzy Słowiński (1987-1989)
płk dypl. Zdzisław Kazimierski (1989-1991)
gen. bryg. Marek Samarcew (1991-1992)
gen. bryg. Zbigniew Cieślik (1992-1995)
gen. bryg. Marian Mainda (1995-1997)
gen. bryg. Włodzimierz Zieliński (1997-2002)
gen. bryg. Henryk Dziewiątka (2002-2004)
gen. dyw. Piotr Czerwiński (2004-2007)
gen. dyw. Tadeusz Buk (2007-2009)
gen. bryg. Ryszard Jabłoński (od 8 X 2009)
gen. bryg. Grzegorz Duda (od 17.03.2011)

[edytuj] Ciekawostki

O żołnierzach 1 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej często mówi się – kościuszkowcy;
Żołnierze dowództwa, sztabu oraz 1 Warszawskiej Brygady Pancernej jako jedyni w WP noszą na rogatywkach żółte otoki (tzw. złociste otoki), złocisty otok na czapce to symboliczny związek z elementami umundurowania żołnierzy czasów insurekcji kościuszkowskiej, legionów polskich we Włoszech, Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego w latach 1815-1831. To także związek z barwą złocistego snopa na sztandarze Regimentu Grenadierów Krakowskich okresu insurekcji kościuszkowskiej
Święto dywizji obchodzone 12 października (rocznica bitwy pod Lenino) łączy się także z dniem 10 października (rocznica bitwy pod Maciejowicami) oraz 15 października – rocznicą śmierci patrona Tadeusza Kościuszki.

[edytuj] Bibliografia

Jerzy Kajetanowicz, Polskie wojska lądowe w latach 1945-1960, Toruń 2004
Stanisław Reperowicz, Kościuszkowcy, Warszawa 1974

e Polskie wojska zmechanizowane

Korpusy	1 KZ (1951-1955) • 1 KZ (2001-2003) • 2 KZ (1951-1955) • 2 KZ (2002-) • KPZ

Dywizje	1 DZ • 2 WDZ • 2 PDZ • 3 DZ • 4 PDZ • 4 LDZ • 5 DZ • 8 DZ • 9 DZ • 10 DZ • 11 DZ • 12 DZ • 15 DZ • 15DZ (WM) • 16DZ • 19 DZ • 20 DZ • 26 RDZ • 28 RDZ • 30 RDZ • 31 RDZ • 32 RDZ •

Brygady	2 BZ • 3 BZ • 4 BZ • 5 BZ • 7 BZ • 8 BZ • 9 BZ • 10 BZ • 11 BZ • 12 BZ • 13 BZ • 14 BZ • 15 BZ • 16 BZ • 17 BZ • 18 BZ • 20 BZ • 29 BZ • 36 BZ

Pułki	1 pz • 2 pz • 2 pz • 3 pz • 4 pz • 5 pz • 6 pz • 6 pzleg • 7 pz • 8 pz • 9 pz • 10 pz • 11 pz • 12 pz • 13 pz • 14 pz • 16 pz • 17 pz • 18 pz • 25 pz • 27 pz • 27 pz • 28 pz • 29 pz • 30 pz • 32 pz • 33 pz • 33 pz • 34 pz • 36 pz • 36 pzLA • 37 pz • 38 pz • 39 pz • 40 pz • 41 pz • 42 pz • 45 pz • 47 pz • 49 pz • 50 pz • 51 pz • 55 pz • 59 pz • 64 pz • 64 pz • 66 pz • 68 pz • 69 pz • 71 pz • 72 pz • 73 pz • 75 pz • 82 pz • 89 pz • 94 pz • 99 pz • 100 pz • 102 pz • 120 pz

Szkoły	OSWPanc i Zmech • OSWZmech • WSOWZmech • COSWL •