Widget
Podziel się:

20 Pułk Piechoty Ziemi Krakowskiej


Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy 20 Pułku Piechoty Ziemi Krakowskiej. Zobacz też: 20 Pułk Piechoty - inne pułki piechoty noszące numer 20.
20 Pułk Piechoty Ziemi Krakowskiej
20pp odzn.png
Odznaka 20 Pułku Piechoty[a]
Historia
Państwo Polska
Sformowanie1919
Rozformowanie1939
Tradycje
Święto26 maja[1]
Nadanie sztandaru18 maja 1924
Tradycje jednostki kontynuuje lub kontynuowały10 Batalion
Desantowo-Szturmowy
Dowódcy
Pierwszypłk Ignacy Pick
Ostatnipłk Kazimierz Brożek
Działania zbrojne
(kampania wrześniowa)
Organizacja
DyslokacjaKraków (1939)
Podporządkowanie6 Dywizja Piechoty
Rodzaj wojskpiechota
Rodzaj sił zbrojnychWojska lądowe

20 Pułk Piechoty Ziemi Krakowskiej (20 pp) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.

W latach 1995-2001 tradycje pułku kontynuował 10 Batalion Desantowo-Szturmowy Ziemi Krakowskiej stacjonujący w Rząsce.

Spis treści

[edytuj] Formowanie

5 listopada 1918 z Opawy do Krakowa przybył "Batalion Uzupełniający" pod dowództwem płk Ignacego Pika, w skład którego wchodzili żołnierze narodowości polskiej Cesarskiego i Królewskiego 16 Pułku Strzelców. W drugiej połowie listopada powróciły z Ukrainy dwa bataliony 16 Pułku Strzelców. Wszystkie pododdziały włączone zostały do Batalionu Zapasowego 4 Pułku Piechoty Legionów.

W styczniu 1919 po przeniesieniu Batalionu Zapasowego 4 Pułku Piechoty Legionów do Jabłonny rozpoczęto organizację Pułku Ziemi Krakowskiej. 4 kwietnia 1919 pułk otrzymał numer "20" z przydomkiem "Ziemi Krakowskiej" [2]. W tym samym roku oddział podporządkowany został dowódcy 6 Dywizji Piechoty i wszedł w skład XII Brygady Piechoty.

[edytuj] Pułk w okresie pokoju

Pułk stacjonował w garnizonie Kraków.

Po wprowadzeniu w 1930 nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej,[3] pułk szkolił rekrutów dla potrzeb batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza[4].

[edytuj] Pułk w wojnie obronnej 1939

Mobilizacja

24 sierpnia 1939 zarządzona została mobilizacja alarmowa pułku, w trakcie której jednostka przyjęła organizację wojenną oraz sformowała sześć nowych pododdziałów:

  • Kompanię Karabinów Maszynowych Przeciwlotniczych Typu B Nr 53
  • Kompanię Karabinów Maszynowych Przeciwlotniczych Typu B Nr 54
  • Kompanię Asystencyjną Nr 151
  • Kompanię Kolarzy Nr 54 dla 6 DP
  • Park Intendentury Typ I Nr 501 dla 6 DP
  • Kompanię Sanitarną Nr 501 dla 6 DP

Ponadto zabezpieczyła pod względem materiałowym mobilizację Dowództwa 6 Dywizji Piechoty i kompanii łączności 6 DP oraz Powiatowej Komendy Uzupełnień Kraków Miasto.

4 września 1939, w II rzucie mobilizacji powszechnej, z pozostawionych w garnizonie sił i środków przystąpiono do formowania sześciu kolejnych jednostek:

  • Kompanii Asystencyjnej Nr 154
  • Samodzielnej Kompanii Karabinów Maszynowych i Broni Towarzyszącej Nr 54
  • Kompanii Kolarzy Nr 57
  • Batalionu Marszowego 20 Pułku Piechoty dla Okręgu Korpusu Nr V
  • Uzupełnienia Marszowego Kompanii Kolarzy Nr 57 dla Okręgu Korpusu Nr V
  • Ośrodka Zapasowego 6 Dywizji Piechoty dla Okręgu Korpusu Nr V

Ostatnie trzy z wymienionych jednostek, pomimo tego, że były podporządkowane dowódcy OK Nr V, przeznaczone były do uzupełnienia strat bojowych poniesionych przez oddziały 6 DP.

3 września 1939 roku z nadwyżek pułku został zaimprowizowany 4 Batalion Forteczny dla Obszaru Warownego "Kraków". 11 września 1939 roku w rejonie Ździar baon forteczny por. Andrzeja Krawca został włączony do II/20 pp.

[edytuj] Żołnierze pułku

Tereny działań pułku w latach 1918-1920
29 lipca - 3 sierpnia 1920
Pułk walczył w składzie 6DP

Dowódcy:

Oficerowie:

  • ppor. Jan Nowak (od 1 XII 1919 porucznik)[6]
  • ppor. Roman Otton Grudziński (od 1 XII 1919 porucznik)[6]
  • ppor. Edward Szymla (od 1 XII 1919 porucznik)[6]
  • ppor. Alfred Konkiewicz (od 1 XII 1919 porucznik)[6]
  • ppor. Tadeusz Broczkowski (od 1 XII 1919 porucznik)[6]
  • ppor. Stanisław Stanaszek (od 1 XII 1919 porucznik)[6]
  • ppor. Stefan Popiel (od 1 XII 1919 porucznik)[6]
  • ppor. Andrzej Cichowski (od 1 XII 1919 porucznik)[6]
  • ppor. Józef Bissinger (od 1 XII 1919 porucznik)[6]
  • ppor. Stanisław Piątek (od 1 XII 1919 porucznik)[6]
  • ppor. Edward Pach (od 1 XII 1919 porucznik)[6]
  • ppor. Wacław Kotz (od 1 XII 1919 porucznik)[6]
  • ppor. Beno Thieberger (od 1 XII 1919 porucznik)[6]
  • Mieczysław Słowikowski
  • Karol Szemiot (nadetatowy)

Podoficerowie:

Organizacja i obsada personalna we wrześniu 1939
Dowództwo

  • dowódca pułku - ppłk Kazimierz Brożek
  • I adiutant - kpt. Jan Kałymon
  • II adiutant - ppor. Walery Adamczyk
  • oficer informacyjny - kpt. Stanisław Zięba
  • oficer łączności - por. Jan Talaga
  • kwatermistrz - kpt. Stanisław Chmielowski
  • oficer płatnik - ppor. Kamiński
  • naczelny lekarz - kpt. lek. dr Józef Jankiewicz
  • dowódca kompanii gospodarczej - kpt. Norbert Śledź-Olędzki

I batalion

  • dowódca - mjr Ludwik Bałos
  • 1 kompania strzelecka - por. Paweł Sawicki

II batalion

  • dowódca - kpt. Wacław Nowacki († 2 IX)
  • oficer łączności - ppor. Antoni Łagisz

III batalion

  • dowódca - mjr Tytus Jerzy Brzosko
  • adiutant - ppor. rez. Stanisław Selwa

pododdziały specjalne:

  • kompania przeciwpancerna - por. Julian Krzewicki
  • kompania zwiadu - por. Zbigniew Borowiczka
  • pluton artylerii piechoty - ppor. Antoni Mazurkiewicz
  • pluton pionierów - por. Feliks Lew
  • pluton przeciwgazowy - por. Roman Rutka

Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918-1920

Order Virtuti Militari
por. Kornel Bogatko
por. Andrzej Cichowski
ppor. Kazimierz Głowacki
por. Alfred Konkiewicz
por. Mikołaj Korneluk
por. Edward Pach
płk Ignacy Pick
płk Aleksander Pietkiewicz
ppłk Stanisław Kruk-Schuster
ppor. Henryk Sucharski

[edytuj] Symbole pułkowe

Sztandar

18 maja 1924 na rynku krakowskim Prezydent RP Stanisław Wojciechowski wręczył pułkowi sztandar [7] ufundowany przez społeczeństwo Bochni, Krakowa, Wieliczki i Będzina [8].

Sztandar wykonany został zgodnie ze wzorem chorągwi pułkowej w piechocie, określonym w Ustawie z dnia 1 sierpnia 1919 roku o godle i barwach Rzeczypospolitej Polskiej[9]. Chorągiew składała się z płata, w kształcie kwadratu o boku jednego metra, drzewca, głowicy i szarfy. Drzewce zwieńczone były głowicą. Głowica złożona była z podstawy i orła. Na podstawie umieszczony został numer pułku "20".

Po bitwie pszczyńskiej ppor. Skocz, na polecenie dowódcy pułku, zawiózł sztandar do Krakowa i przekazał mjr. Tadeuszowi Rybce z Ośrodka Zapasowego 6 DP. 8 listopada 1939, w obozie Călimăneşti major Rybka przekazał sztandar (bez drzewca) pułkownikowi Lichtarowiczowi. Ambasada RP w Bukareszcie wyekspediowała płat sztandaru do Francji. Po kampanii francuskiej 1940 sztandar ewakuowany został do Wielkiej Brytanii i zdeponowany w Muzeum w Banknock. Obecnie sztandar znajduje się w zbiorach Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie[10].

Odznaka

Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 16, poz. 158 z 18 maja 1929 roku. Odznaka ma kształt stylizowanego krzyża o złamanych w lewo ramionach pokrytych granatową emalią ze złoconymi krawędziami. Na ramionach krzyża wpisano numer i inicjały 20 PP ZK. Środek odznaki wypełnia tarcza w kształcie rombu z wizerunkiem kopca Kościuszki, na tle murów fortecznych cyzelowanych w srebrze, ze złoceniami. Oficerska - dwuczęściowa, wykonana w srebrze, złocona. Na rewersie próba srebra 800, imiennik grawera JT oraz numer. Wymiary: 41x32 mm. Wykonanie: Józef Trębacz - Kraków[11].

Uwagi

  1. ↑ Rysunek odznaki 20 Pułku Piechoty Ziemi Krakowskiej wykonany został na podstawie opisu

Przypisy

  1. ↑ Dziennik rozkazów MSWojsk. nr.16 z 19 maja 1927 roku
  2. ↑ Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 39 z 08.04.1919 r.
  3. ↑ Rozkaz wykonawczy MSWojsk PS 10-50 z 1930
  4. ↑ Zdzisław. Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Bellona, 2007, s. 64. ISBN 978-83-11-10206-4. 
  5. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 2 z 24.01.1920 r., s. 11
  6. ↑ 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 6,12 Dekret L. 1828 z 14 I 1920, Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 3 z 31.01.1920 r., s. 26
  7. ↑ Nadanie sztandaru i zatwierdzenie jego wzoru ujęte zostało w Dzienniku Rozkazów MSWojsk. z 1924, nr 21, poz. 312.
  8. ↑ Stanisław Wrona, Zarys historii wojennej 20-go Pułku (...) s. 22, podaje, że sztandar ufundował Komitet Obywatelski Krakowa reprezentowany przez Włodzimierza Tetmajera i Wincentego Wodzińskiego oraz Prezydium Miasta.
  9. ↑ Dz. U. z 1919 r. Nr 69, poz. 416
  10. ↑ Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. s. 59. 
  11. ↑ Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 49. 

[edytuj] Bibliografia

  • Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1990 ISBN-83-211-1104-1
  • Stanisław Wrona: Zarys historii wojennej 20-go Pułku Piechoty Ziemi Krakowskiej. Warszawa: z polecenia Wojskowego Biura Historycznego, 1928. 
  • "Almanach oficerski": praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923
  • "Księga chwały piechoty": komitet redakcyjny pod przewodnictwem płk. dypl. Bolesława Prugara Ketlinga, Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1992
  • Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny "W", Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Oficyna Wydawnicza "Ajaks" i Zarząd XII Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Pruszków 1995, ISBN 83-85621-87-3
  • Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5. 

[edytuj] Linki zewnętrzne

Piechota II RP
Dywizje piechoty

1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21G • 22G • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 1 DLB • 2 DLB • 1 DSP • 4 DSP • 5 DSP • DOchotn.

Rezerwowe
dywizje piechoty

33 • 35 • 36 • 38 • 39 • 41 • 44 • 45 • 48 • 50 • 55 • 60

Brygady piechoty

I • II • III • IV • V • VI • VII • VIII • IX • X • XI • XII • XIII • XIV • XV • XVI • XVII • XVIII • XIX • XX • XXI • XXII • XXIII • XXIV • XXV • XXVI • XXVII • XXVIII • XXIX • XXX • XXXI • XXXII • XXXIII • XXXIV • XXXV • XXXVI • XXXVII • XXXVIII • XXXIX • XL • I BRez. • VII BRez. • BSyb.

Pułki piechoty

1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 • 36 • 37 • 38 • 39 • 40 • 41 • 42 • 43 • 44 • 45 • 46 • 47 • 48 • 49 • 50 • 51 • 52 • 53 • 54 • 55 • 56 • 57 • 58 • 59 • 60 • 61 • 62 • 63 • 64 • 65 • 66 • 67 • 68 • 69 • 70 • 71 • 72 • 73 • 74 • 75 • 76 • 77 • 78 • 79 • 80 • 81 • 82 • 83 • 84 • 85 • 86 • 1 psph • 2 psph • 3 psph • 4 psph • 5 psph • 6 psph • 1 mps • 2 mps

Rezerwowe
pułki piechoty

93 • 94 • 95 • 96 • 97 • 98 • 114 • 115 • 116 • 133 • 134 • 135 • 144 • 145 • 146 • 154 • 155 • 156 • 159 • 163 • 164 • 165 • 178 • 179 • 180 • 182 • 183 • 184 • 201 • 202 • 203 • 204 • 205 • 206 • 207 • 208 • 209 • 210 • 216

Bataliony piechoty

bstoł. • 1 bs • 2 bs • 3 bs • b.ckm t. A • b. ckm t. B • 1 b.ckm • 2 b.ckm • bmor. • 1 mbs • 2 mbs

Broń piechoty Wojska Polskiego II RP
Indywidualna broń strzelecka
Zespołowa broń strzelecka
Granaty ręczne
Moździerze piechoty
Artyleria piechoty
Broń ochronna

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne