22 maja

22 maja jest 142. (w latach przestępnych 143.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 223 dni.

Kalendarium dzień po dniu

<<	maj 2012					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
30	1	2	3	4	5	6
7	8	9	10	11	12	13
14	15	16	17	18	19	20
21	22	23	24	25	26	27
28	29	30	31	1	2	3

Spis treści

1 Święta
2 Wydarzenia w Polsce
3 Wydarzenia na świecie
4 Urodzili się
5 Zmarli
6 Przypisy

[edytuj] Święta

Imieniny obchodzą: Dorian, Emil, Fulko, Helena, Jan, Julia, Krzesisława, Marcjan, Roman, Ryta, Wiesław, Wiesława i Wisława
Haiti – Dzień Suwerenności Narodowej
Izrael – Dzień Jerozolimy
Jemen – Dzień Jedności
Martynika – Święto Zniesienia Niewolnictwa
Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej^[1] (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim^[2]^[3] obchodzą:

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

1267 – Mikołaj został mianowany biskupem poznańskim.
1733 – Sejm konwokacyjny przyjął uchwałę o wykluczeniu kandydatur cudzoziemców do korony polskiej.
1815 – Książę warszawski Fryderyk August wydał pożegnalną odezwę do Polaków.
1831 – Powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Nurem.
1842 – Pociąg Silesia zainaugurował linię Kolei Górnośląskiej na odcinku Wrocław-Oława, najstarszej na terytorium dzisiejszej Polski.
1909 – Założono klub sportowy Concordia Piotrków Trybunalski.
1910 – Po kradzieży w październiku 1909 roku koron z obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, dokonano jego ponownej koronacji koronami podarowanymi przez papieża Piusa X.
1911 – We Lwowie powstały pierwsze 4 drużyny skautowe powołane m.in. przez Andrzeja Małkowskiego. Okres od września 1910 do maja 1911 uważa się za początek ruchu harcerskiego w Polsce.
1912 – Na warszawskich Powązkach został pochowany Bolesław Prus.
1919 – Wojna polsko-ukraińska: wojska ukraińskie zakończyły oblężenie Lwowa i wycofały się wobec ofensywy Wojska Polskiego.
1943:
- Niemcy zlikwidowali getto w Przemyślanach pod Lwowem.
- Żołnierz AK Jan Kryst (ps. Alan) zastrzelił w warszawskiej restauracji Adria trzech oficerów Gestapo, samemu ponosząc śmierć w trakcie akcji.
1944 – Oddział UPA dokonał masakry w Bryńcach Górnych; zginęło od 120 do 145 osób.
1948 – Przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Warszawie zakończył się proces przywódców Stronnictwa Narodowego.
1951 – 21 górników zginęło w pożarze w KWK "Łagiewniki" w Bytomiu.
1967 – Podjęto decyzję o odbudowie Zamku Książąt Głogowskich.
1970 – Premiera filmu Raj na ziemi.
1981 – Powstało Polskie Towarzystwo Informatyczne.
1983 – Polska zremisowała z ZSRR 1:1 w rozegranym w Chorzowie meczu eliminacyjnym do mistrzostw Europy.
1989:
- Po trwającym 4 lata konflikcie dokonano rozgraniczenia wód terytorialnych między Polską a NRD.
- Premiera filmu Sztuka kochania.
1995 – Z jednodniową pielgrzymką do Polski przybył papież Jan Paweł II, odprawił mszę w Skoczowie i uczestniczył w krótkich spotkaniach z wiernymi w Bielsku-Białej i Żywcu.
2002 – Z łódzkiego sądu zbiegł gangster Krzysztof Jędrzejczak (ps. Jędrzej).
2006 – Podczas prac remontowych spłonął dach kościoła św. Katarzyny w Gdańsku, zabytki i wieżę kościoła uratowano.
2010 – Sarkofag ze szczątkami Mikołaja Kopernika został uroczyście pochowany w bazylice archikatedralnej we Fromborku.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Aspern (1809) na obrazie Fernanda Cormony

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
22 maja

334 p.n.e. – Aleksander Macedoński rozpoczął podbój Persji i odniósł zwycięstwo w bitwie nad Granikiem, rzeką w północno-zachodniej Anatolii.
853 – Flota bizantyjska zdobyła i zniszczyła egipskie miasto Damietta u ujścia Nilu.
964 – Benedykt V został papieżem.
1054 – Odbył się zjazd w Kwedlinburgu, gdzie doszło do ugody granicznej między księciem polskim Kazimierzem I Odnowicielem a księciem czeskim Brzetysławem I.
1176 – Drugi nieudany zamach asasynów na Saladyna w czasie oblężenia Azaz.
1200 – Podpisano francusko-angielski Traktat w Goulet.
1246 – Henryk Raspe został wybrany przez część elektorów na antykróla Niemiec.
1455 – Zwycięstwo Yorków w I bitwie pod St Albans; początek Wojny Dwóch Róż.
1499 – Wojna austriacko-szwajcarska: zwycięstwo Związku Miast Szwajcarskich w bitwie pod Calven.
1526 – We francuskim Cognac została zawiązana Święta Liga skierowana przeciwko cesarzowi Karolowi V Habsburgowi.
1614 – Król Danii Chrystian IV założył miasto Kristianstad w dzisiejszej południowej Szwecji.
1629 – Wojna trzydziestoletnia: podpisano traktat pokojowy w Lubece na mocy którego Dania wystąpiła z koalicji antyhabsburskiej.
1640 – W Katalonii wybuchło antyhiszpańskie powstanie, tzw. wojna żeńców.
1653 – W trakcie wojny o tron mołdawski stoczono bitwę pod Focsani.
1762:
- Wojna siedmioletnia: w Hamburgu podpisano prusko-szwedzki traktat pokojowy.
- W Rzymie została odsłonięta fontanna di Trevi.
1794 – Zwycięstwo wojsk austriacko-brytyjsko-hanowerskich nad francuskimi w bitwie pod Tournay.
1809 – V koalicja antyfrancuska: zakończyła się francusko-austriacka bitwa pod Aspern.
1813 – Premiera opery Włoszka w Algierze Gioacchina Rossiniego.
1815 – Duński następca tronu książę Chrystian ożenił się z Karoliną Amelią.
1863 – Wojna secesyjna: wojska Unii rozpoczęły oblężenie Port Hudson w Luizjanie.
1881 – Została odkryta kometa długookresowa C/1881 K1.
1886 – Król Portugalii Karol I ożenił się z Amelią Orleańską.
1902 – W amerykańskim stanie Oregon utworzono Park Narodowy Jeziora Kraterowego.
1909 – Została ustanowiona flaga Australii.
1911:
- W Paryżu została założona Międzynarodowa Federacja Kynologiczna.
- Założono serbską organizację konspiracyjną Czarna Ręka.
1915:
- 227 osób zginęło, a 246 zostało rannych w zderzeniu trzech pociągów w Szkocji.
- Erupcja wulkanu Lassen Peak w paśmie Gór Kaskadowych (Kalifornia).
1922 – Uważany za ojca współczesnej klimatyzacji Amerykanin Willis Carrier zaprezentował działanie nowego urządzenia chłodniczego ze sprężarką odśrodkową.
1923 – W Wielkiej Brytanii powstał pierwszy rząd Stanleya Baldwina.
1927 – 200 tys. osób zginęło w trzęsieniu ziemi o sile 8,6 stopnia w skali Richtera w chińskiej prowincji Qinghai.
1936 – W ZSRR zainaugurowała rozgrywki najwyższa liga piłkarska.
1937 – Wielki terror: w Kujbyszewie, w czasie konferencji organizacji partyjnej Okręgu, pod zarzutem szpiegostwa i uczestnictwa w kontrrewolucyjnej organizacji został aresztowany marszałek Michaił Tuchaczewski.
1939 – Niemcy i Włochy podpisały w Berlinie tzw. Pakt stalowy.
1942 – Meksyk wypowiedział wojnę państwom Osi.
1946:
- Saadi Mounla został premierem Libanu.
- Shigeru Yoshida został premierem Japonii.
1948:
- I wojna izraelsko-arabska: rozpoczęła się bitwa o Ramat Rachel.
- Rozpoczęła się masowa deportacja Litwinów (Operacja Wiosna).
1950 – Celal Bayar został prezydentem Turcji.
1960 – Silne trzęsienie ziemi nawiedziło południowe Chile, a wywołane nim fale tsunami spowodowały zniszczenia na Hawajach, w Japonii i na Filipinach.
1962 – 45 osób zginęło pod Centerville w stanie Iowa w wyniku wybuchu bomby na pokładzie lecącego z Chicago do Kansas City Boeinga 707, należącego do Continental Airlines. Jak wykazało śledztwo bombę zdetonował jeden z pasażerów, który wcześniej ubezpieczył się wysoko na życie.
1967 – W pożarze domu towarowego Innovation w Brukseli zginęły 323 osoby, a 150 zostało rannych.
1968 – Atomowy okręt podwodny USS Skorpion zatonął wraz z 99-osobową załogą 740 km na południowy zachód od portugalskiego archipelagu Azorów.
1969 – Podczas misji Apollo 10 moduł księżycowy Snoopy z dwoma astronautami na pokładzie odłączył się od modułu dowodzenia i przeleciał 15 km nad powierzchnią Księżyca.
1970 – W rejonie Avivim w Izraelu arabscy terroryści ostrzelali z pancerzownicy autobus szkolny. Zginęło 9 uczniów i 2 nauczycieli, a 24 uczniów zostało rannych.
1971 – Około tysiąca osób zginęło w trzęsieniu ziemi w prowincji Bingöl we wschodniej Turcji.
1972:
- Cejlon został proklamowany republiką, zmieniając jednocześnie nazwę kraju na Sri Lanka.
- Richard Nixon jako pierwszy prezydent USA przybył z oficjalną wizytą do Moskwy.
1974 – Utworzono największy na świecie Park Narodowy Grenlandii o powierzchni 972 000 km².
1980 – Wydano grę komputerową Pac-Man.
1981 – Brytyjski seryjny morderca Peter Sutcliffe został skazany na dożywocie.
1985:
- Libańska wojna domowa: 55 osób zginęło w wybuchu samochodu-pułapki w Bejrucie.
- Premiera filmu Rambo II.
1990 – Jemen Północny i Jemen Południowy przyjęły deklarację zjednoczeniową tworząc Republikę Jemeńską.
1992:
- Bośnia i Hercegowina, Chorwacja i Słowenia przystąpiły do ONZ.
- Prezydenci Lech Wałęsa i Borys Jelcyn podpisali w Moskwie polsko-rosyjski traktat o przyjaźni i dobrosąsiedzkiej współpracy.
1998 – W referendach w Irlandii i Irlandii Północnej zostało zatwierdzone Porozumienie wielkopiątkowe.
2000 – Izrael wycofał wojska z południowego Libanu.
2002:
- Dokonano oblotu bojowego, bezzałogowego aparatu latającego Boeing X-45.
- Odsłonięto Pomnik Ofiar Komunizmu w Pradze.
2004:
- Manmohan Singh został premierem Indii.
- W Katedrze Almudena w Madrycie odbył się ślub hiszpańskiego następcy tronu Filipa i dziennikarki Letycji Ortiz Rocasolano.
2005 – W wyborach prezydenckich w Mongolii zwyciężył Nambaryn Enchbajar.
2006 – Wybuchła afera dopingowa w kolarstwie szosowym.
2007 – 6 osób zginęło, a ponad 80 zostało rannych w zamachu bombowym przed centrum handlowym w Ankarze.
2008 – 46 żołnierzy zginęło w zderzeniu ich konwoju z cysterną na północy Nigerii.
2010 – 158 osób zginęło, a 8 zostało rannych w katastrofie Boeinga 737 linii Air India w mieście Mangalore.
2011 – 161 osób zginęło, a około 900 zostało rannych w wyniku przejścia trąby powietrznej nad Joplin w stanie Missouri.

[edytuj] Urodzili się

1694 – Daniel Gran, austriacki malarz (zm. 1757)
1813 – Ryszard Wagner, niemiecki kompozytor (zm. 1883)
1826 – Julian Majewski, polski oficer, inżynier budownictwa lądowego i wodnego (zm. 1920)
1844 – Mary Cassatt, francuska malarka, impresjonistka (zm. 1926)
1847 – Modest Andlauer, francuski jezuita, misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1900)
1859 – Arthur Conan Doyle, angielski pisarz, przedstawiciel nurtu powieści detektywistycznej (zm. 1930)
1878 – Medard Downarowicz, polski polityk, minister (zm. 1934)
1879 – Symon Petlura, ukraiński polityk (zm. 1926)
1885 – Giacomo Matteotti, włoski polityk socjalistyczny (zm. 1924)
1895 – Tadeusz Michejda, polski architekt, powstaniec śląski (zm. 1955)
1897 – Stanisław Ossowski, polski socjolog, współtwórca Polskiego Towarzystwa Socjologicznego (zm. 1963)
1899 – Oskar Hammelsbeck, niemiecki pedagog (zm. 1975)
1901:
- Eleonora Słobodnikowa, polska tłumaczka (zm. 1986)
- Deogracias Palacios, hiszpański misjonarz, męczennik, błogosławiony Kościoła katolickiego (zm. 1936)
1907:
- Hergé, belgijski rysownik komiksowy (zm. 1983)
- Laurence Olivier, angielski aktor (zm. 1989)
1919:
- Paul Vanden Boeynants, belgijski polityk, premier Belgii (zm. 2001)
- Peter Howson, australijski polityk, minister lotnictwa (zm. 2009)
1920 – Thomas Gold, amerykański astrofizyk (zm. 2004)
1921 – Władimir Kutuzow, rosyjski operator, twórca filmów animowanych
1922:
- José Craveirinha, mozambicki dziennikarz, poeta (zm. 2003)
- Stellan Nilsson, szwedzki piłkarz
- Antoni Misiak, polski włókiennik, turysta i działacz PTTK w Łodzi (zm. 1974)
1924:
- Charles Aznavour, francuski kompozytor i piosenkarz ormiańskiego pochodzenia
- Gloria Lloyd, amerykańska aktorka (zm. 2012)
1927 – Szymon Kobyliński, polski grafik, rysownik, karykaturzysta, satyryk, historyk, scenograf (zm. 2002)
1928 – Ludomir Mączka, polski żeglarz, podróżnik, jachtowy kapitan morski (zm. 2006)
1929 – Jaroslav Dietl, czeski pisarz, scenarzysta filmowy (zm. 1985)
1930:
- Jan Ciszewski, polski dziennikarz i komentator sportowy (zm. 1982)
- Harvey Milk, amerykański polityk (zm. 1978)
1931 – Tadeusz Zieliński, polski muzykolog (zm. 2012)
1937 – Facundo Cabral, argentyński piosenkarz (zm. 2011)
1938 – Wiesław Maniak, polski sprinter (zm. 1982)
1939:
- Stanisław Cejrowski, polski animator, działacz jazzowy (zm. 2009)
- Paul Winfield, amerykański aktor (zm. 2004)
1942 – Theodore Kaczynski, amerykański matematyk, terrorysta pochodzenia polskiego
1943:
- Marie-Françoise Audollent, francuska aktorka (zm. 2008)
- Gesine Schwan, niemiecka polityk
1946 – George Best, brytyjski piłkarz (zm. 2005)
1950 – Bernie Taupin, brytyjski poeta, autor tekstów piosenek
1954:
- Vera Bila, czeska piosenkarka
- Leszek Winder, polski gitarzysta, kompozytor
1955:
- Dennis de Jong, holenderski polityk, dyplomata
1956:
- Al Corley, amerykański aktor, reżyser, piosenkarz
- Natasha Shneider, rosyjska wokalistka grupy Eleven (zm. 2008)
- Iwo Zaniewski, polski malarz, fotografik, reżyser i dyrektor artystyczny agencji reklamowej
1957:
- Shinji Morisue, japoński gimanstyk
- Lisa Murkowski, amerykańska polityk pochodzenia polskiego, senator
1959:
- Czesława Kościańska, polska wioślarka
- Morrissey, brytyjski piosenkarz
1960 – Hideaki Anno, japoński reżyser filmowy
1961 – Michael Kostroff, amerykański aktor
1962:
- William Castro, urugwajski piłkarz
- Tim Daggett, amerykański gimnastyk
1963 – David Schneider, brytyjski aktor
1966:
- José Francisco Blake Mora, meksykański polityk, minister spraw wewnętrznych (zm. 2011)
- Robert Dudzik, polski aktor
- Kenny Hickey, amerykański gitarzysta i wokalista, członek grupy Type O Negative
1967:
- MC Eiht, amerykański raper
- Brooke Smith, amerykańska aktorka
1970:
- Naomi Campbell, brytyjska aktorka, modelka
- Pedro Diniz, brazylijski kierowca wyścigowy
- Monika Maciejewska, polska szpadzistka
- Natalia Permiakowa, białoruska biathlonistka
- Bogdan Święczkowski, polski prawnik, prokurator
- Guillaume Warmuz, francuski piłkarz, bramkarz
- Monika Wierzbicka, polska piosenkarka
1971:
- Magda Femme, polska wokalistka
- Jakub Weigel, polski muzyk rockowy
1972:
- Anna Belknap, amerykańska aktorka
- Wojciech Błach, polski aktor
1973 – Nikolaj Lie Kaas, duński aktor
1974 – Seda Noorlander, holenderska tenisistka
1975:
- Salva Ballesta, hiszpański piłkarz
- Robert Mikołajczak, polski żużlowiec
- Janne Niinimaa, fiński hokeista
1978:
- Ginnifer Goodwin, amerykańska aktorka
- Agnieszka Jaskółka, polska aktorka niezawodowa, modelka
- Katie Price, brytyjska modelka i aktorka
1979 – Maggie Q, amerykańska aktorka
1980 – Lucy Gordon, brytyjska aktorka (zm. 2009)
1981 – Jürgen Melzer, austriacki tenisista
1982 – Apolo Anton Ohno, amerykański łyżwiarz szybki
1985 – Tranquillo Barnetta, szwajcarski piłkarz
1987 – Novak Đoković, serbski tenisista
1989 – Kasper Zborowski-Weychman, polski wokalista, aktor i prezenter
1990 – Melanie Klaffner, austriacka tenisistka

[edytuj] Zmarli

337 – Konstantyn I Wielki, cesarz rzymski (ur. 272)
1457 – Rita da Cascia, włoska święta (ur. 1381)
1667 – Aleksander VII, papież (ur. 1599)
1762 – Michał Kazimierz Radziwiłł, hetman wielki litewski (ur. 1702)
1857 – Michał Hồ Đình Hy, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1808)
1862 – Wawrzyniec Ngôn, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1840)
1874 – Maria Kalergis, polska pianistka, mecenas sztuki (ur. 1822)
1885 – Victor Hugo, francuski pisarz, poeta (ur. 1802)
1942 – Adam Próchnik, polski działacz socjalistyczny i oświatowy, historyk (ur. 1892)
1943 – Jan Kryst, żołnierz Armii Krajowej (ur. 1922)
1949 – Witold Łaszczyński, polski pisarz (ur. 1872)
1964 – Michał Tokarzewski-Karaszewicz, polski dowódca wojskowy, generał, dowódca Służby Zwycięstwu Polski, komendant ZWZ na obszar Polski pod okupacją sowiecką (ur. 1893)
1971 – Rajmund Barański, polski lekarz, minister zdrowia (ur. 1894)
1981 – Jerzy Olszewski, polski chemik, polityk, minister (ur. 1921)
1990:
- Rocky Graziano, amerykański bokser (ur. 1919)
- Czesław Przybyła, polski aktor (ur. 1921)
1991 – Derrick Henry Lehmer, amerykański matematyk (ur. 1905)
1994 – Eligia Bąkowska, polska tłumaczka, redaktor, nauczycielka (ur. 1907)
1998 – John Derek, amerykański aktor, reżyser filmowy (ur. 1926)
2000 – Krzysztof Boruń, polski pisarz fantastyki naukowej (ur. 1923)
2002:
- Władysław Majewski, polski pracownik naukowy, polityk, minister (ur. 1933)
- Alexandru Todea, rumuński duchowny katolicki, kardynał (ur. 1912)
2004 – Michaił Woronin, rosyjski gimnastyk (ur. 1945)
2005 – Charilaos Florakis, grecki działacz komunistyczny (ur. 1914)
2006 – Kōichirō Tomita, japoński astronom (ur. 1925)
2010:
- Martin Gardner, amerykański matematyk (ur. 1914)
- Josef Koukl, czeski duchowny katolicki, biskup litomierzycki (ur. 1926)
- Buz Lukens, amerykański polityk (ur. 1931)
2011 – Matej Ferjan, słoweński żużlowiec (ur. 1977)
2012:
- Eddie Blazonczyk, amerykański muzyk (ur. 1941)
- Bolesław Sulik, polski reżyser, scenarzysta, dziennikarz, przewodniczący KRRiT (ur. 1929)