23 listopada jest 327. (w latach przestępnych 328.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 38 dni.
- Imieniny obchodzą: Adela, Amfiloch, Felicyta, Fotyna, Grzegorz, Klemens, Lukrecja, Michał, Orestes, Przedwoj i Syzyniusz.
- Gruzja – Giorgoba (Dzień św. Jerzego), patrona Gruzji
- Japonia – Dzień Dziękczynienia za Pracę (zob. kalendarz japoński)
- Polska – Święto Wojskowej Służby Prawnej[1]
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3], obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 176 – Cesarz Marek Aureliusz odbył triumf nad Germanami i Sarmatami.
- 1248 – Rekonkwista: król Kastylii Ferdynand III Święty wyzwolił Sewillę spod panowania islamskiego.
- 1407 – Książę Ludwik Orleański został zamordowany w Paryżu na polecenie swego rywala, księcia Burgundii Jana bez Trwogi.
- 1499 – Został powieszony Perkin Warbeck, pretendent do tronu Anglii w czasie rządów Henryka VII, podający się za księcia Ryszarda, syna Edwarda IV, w rzeczywistości Flamandczyk z Tournai.
- 1644:
- 1700 – Zwołano konklawe na którym wybrano na papieża Klemensa XI.
- 1789 – W USA ustanowiono Święto Dziękczynienia.
- 1808 – Wojny napoleońskie w Hiszpanii: wojska francusko-polskie pokonały Hiszpanów w bitwie pod Tudelą.
- 1837 – Rebelia patriotyczna w Dolnej Kanadzie: zwycięstwo rebeliantów na Brytyjczykami pod St. Denis.
- 1847 – Szwajcarska wojna domowa: bitwa pod Gisikon.
- 1863 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Chattanooga.
- 1880 – Do Białego Domu przywieziono Biurko Resolute, stojące do dzisiaj w Gabinecie Owalnym, będące darem królowej Wielkiej Brytanii Wiktorii dla prezydenta USA Rutherforda Hayesa.
- 1889 – San Francisco: w Palais Royale Saloon zainstalowano pierwszą szafę grającą.
- 1890:
- 1891 – Pierwszy prezydent Brazylii Deodoro da Fonseca został zmuszony do ustąpienia ze stanowiska. Jego miejsce zajął dotychczasowy wiceprezydent Floriano Peixoto.
- 1892 – Francuski astronom Auguste Charlois odkrył planetoidę Tercidina.
- 1897 – Auguste Charlois odkrył planetoidę Lotis.
- 1899 – II wojna burska: bitwa pod Belmont.
- 1904 – Zakończyły się III Letnie Igrzyska Olimpijskie w Saint Louis.
- 1910 – W Szwecji wykonano ostatni wyrok śmierci.
- 1911 – W tygodniku L'Oeuvre opublikowano listy miłosne Marii Skłodowskiej-Curie i Paul Langevina.
- 1916:
- 1929 – Premiera musicalu filmowego Hollywood Revue.
- 1935 – Georgi Kjoseiwanow został premierem Bułgarii.
- 1939 – Brytyjski krążownik HMS Rawalpindi został zatopiony na północnym Atlantyku przez niemieckie pancerniki Scharnhorst i Gneisenau; zginęło 279 członków załogi.
- 1940 – Rumunia podpisała Pakt trzech.
- 1942 – Front wschodni: wojska radzieckie zamknęły w kotle pod Stalingradem niemiecką 6. Armię Polową pod dowództwem generała Friedricha Paulusa.
- 1943 – Wojna na Pacyfiku: zwycięstwo wojsk amerykańskich w bitwie o Wyspy Gilberta.
- 1944 – Front zachodni: wojska francuskie wyzwoliły Strasburg.
- 1953 – Chan Nak został premierem Kambodży.
- 1955 – Australia objęła zwierzchnictwo nad Wyspami Kokosowymi.
- 1958 – Utworzono Unię Ghany i Gwinei.
- 1959 – Została przyjęta flaga Nigru.
- 1961 – W brazylijskim Campinas w katastrofie samolotu De Havilland Comet zginęły 54 osoby.
- 1963 – Emisja premierowego odcinka brytyjskiego serialu SF Doctor Who.
- 1971 – Chiny zostały stałym członkiem Rady Bezpieczeństwa ONZ.
- 1972:
- 1974:
- 1976:
- 1977:
- 1980 – W trzęsieniu ziemi z epicentrum pod Neapolem zginęło 2 914 osób.
- 1983 – Premiera filmu Czułe słówka.
- 1985 – Członkowie organizacji Abu Nidala uprowadzili samolot pasażerski linii EgyptAir. Dzień później na lotnisku na Malcie w wyniku nieudolnej akcji odbicia samolotu przez egipskie jednostki specjalne zginęło 60 osób.
- 1994 – Co najmniej 111 osób zostało stratowanych w wyniku wybuchu paniki po ataku policji na demonstrantów w mieście Nagpur w środkowych Indiach.
- 1996 – Katastrofa lotu Ethiopian Airlines 961: uprowadzony przez trzech kenijskich terrorystów Boeing 767 wodował przymusowo z powodu braku paliwa u wybrzeży Komorów; zginęło 125 osób, uratowano 50.
- 2000 – Zostały odkryte księżyce Jowisza: Erinome, Harpalyke, Isonoe, Jokasta, Kalyke i Praxidike.
- 2003:
- 2004 – Pomarańczowa rewolucja: Wiktor Juszczenko złożył przysięgę prezydencką przed parlamentem. Masowe strajki na uniwersytetach i w miejscach pracy w wielu miastach na Ukrainie.
- 2005 – Uruchomiono metro w Valparaíso w Chile.
- 2006:
- 2007 – Statek wycieczkowy MS Explorer zatonął po zderzeniu z niewystającym nad powierzchnię fragmentem góry lodowej w Cieśninie Bransfield, w pobliżu Wyspy Króla Jerzego i Szetlandów Południowych na Oceanie Antarktycznym. Wszystkie osoby na pokładzie uratowano.
- 2008 – W pobliżu granicy gruzińsko-południowoosetyjskie nieznani sprawcy ostrzelali konwój, w którym jechali prezydenci Micheil Saakaszwili i Lech Kaczyński.
- 2009 – Ciężko chory prezydent Nigerii Umaru Yar'Adua został przewieziony na leczenie do Arabii Saudyjskiej.
- 2010 – Korea Północna dokonała ataku artyleryjskiego na główną, należącą do Korei Południowej wyspę archipelagu Yeonpyeong.
[edytuj] Urodzili się
- 912 – Otton I Wielki, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (zm. 973)
- 1221 – Alfons X Mądry, król Kastylii i Leónu (zm. 1284)
- 1607 – Andrzej Trzebicki, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (zm. 1679)
- 1748 – Jan Klemens Gołaszewski, polski duchowny katolicki, biskup wigierski i sejneński (zm. 1820)
- 1754 – Stanisław Poniatowski, podskarbi wielki litewski (zm. 1833)
- 1761 – Ignacy Delgado, hiszpański dominikanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1838)
- 1771 – Karol Fryderyk Woyda, polski polityk, prezydent Warszawy (zm. 1845)
- 1798 – Klementyna Hoffmanowa, polska pisarka (zm. 1845)
- 1804 – Franklin Pierce, amerykański polityk, prezydent USA (zm. 1869)
- 1837 – Johannes Diderik van der Waals, holenderski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1923)
- 1849 – Klemens Junosza, polski pisarz, felietonista (zm. 1898)
- 1855 – Frank F. Fletcher, amerykański admirał (zm. 1928)
- 1859 – Billy the Kid, amerykański rewolwerowiec, legenda Dzikiego Zachodu (ur. 1881)
- 1860 – Hjalmar Branting, szwedzki polityk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1925)
- 1869 – Valdemar Poulsen, duński fizyk, elektrotechnik (zm. 1942)
- 1876 – Manuel de Falla, hiszpański kompozytor (zm. 1946)
- 1881 – Abraham Myerson, amerykański psychiatra (zm. 1948)
- 1882 – Arnold Szyfman, polski reżyser teatralny (zm. 1967)
- 1884 – Piotr Jefimienko, rosyjski i radziecki archeolog (zm. 1969)
- 1887 – Boris Karloff, angielski aktor (zm. 1969)
- 1888 – Harpo Marx, amerykański aktor, komik (zm. 1964)
- 1890 – El Lissitzky, rosyjski malarz, architekt (zm. 1941)
- 1896 – Venere Pizzinato-Papo, Włoszka znana z długowieczności (zm. 2011)
- 1896 – Klement Gottwald, czechosłowacki polityk, prezydent Czechosłowacji (zm. 1953)
- 1897 – Władysław Liniarski, polski wojskowy, pułkownik, komendant Białostockiego Okręgu ZWZ-AK (zm. 1984)
- 1898 – Rodion Malinowski, radziecki wojskowy, marszałek, minister obrony ZSRR (zm. 1967)
- 1899 – Władysław Pobóg-Malinowski, polski historyk, publicysta (zm. 1962)
- 1900 – Mestre Bimba, brazylijski mistrz walki Capoeira (zm. 1974)
- 1901 – Teofil Katra, polski geograf, krajoznawca, pedagog (zm. 1983)
- 1902:
- 1903 – Kornelia Bouman, holenderska tenisistka (zm. 1998)
- 1904 – Teresa Roszkowska, polska malarka, scenograf (zm. 1992)
- 1906 – Sait Faik Abasıyanık, turecki pisarz i dziennikarz (zm. 1954)
- 1909:
- 1914
- 1916:
- 1916 – Michael Gough, brytyjski aktor (zm. 2011)
- 1917 – John Newland, amerykański reżyser filmowy (zm. 2000)
- 1918 – Kazimierz Winkler, polski poeta, autor tekstów piosenek
- 1919 – Peter Frederick Strawson, angielski filozof (zm. 2006)
- 1920 – Paul Celan, austriacki poeta pochodzenia żydowskiego (zm. 1970)
- 1921 – Fred Buscaglione, włoski muzyk, piosenkarz, aktor (zm. 1960)
- 1922:
- 1923:
- 1924:
- 1925 – James Killen, australijski polityk (zm. 2007)
- 1926 – Sathya Sai Baba, indyjski guru, przywódca duchowy (zm. 2011)
- 1927 – Angelo Sodano, włoski duchowny katolicki, kardynał
- 1928:
- 1933:
- 1934 – Robert Towne, amerykański scenarzysta i reżyser filmowy
- 1935:
- 1937:
- 1938 – Józef Zawitkowski, polski duchowny katolicki, biskup warszawski
- 1941:
- 1944:
- 1946 – Joseph Serge Miot, haitański duchowny katolicki, arcybiskup Port-au-Prince (zm. 2010)
- 1947 – Marek Olewiński, polski polityk (zm. 2005)
- 1948 – Wiesław Helak, polski reżyser filmowy
- 1950:
- 1951 – Aaron Norris, amerykański aktor, reżyser i producent filmowy
- 1953 – Waldemar Krzystek, polski reżyser filmowy
- 1954:
- 1956 – Shane Gould, australijska pływaczka
- 1959 – Maxwell Caulfield, amerykański aktor
- 1960:
- 1961:
- 1964:
- 1965:
- 1966:
- 1968 – Piotr Beluch, polski aktor
- 1969:
- 1971:
- 1972 – Chris Adler, amerykański perkusista grupy Lamb of God
- 1973:
- 1974:
- 1975:
- 1976:
- 1977:
- 1978:
- 1979:
- 1980 – Katarzyna Rosłaniec, polska reżyser filmowa
- 1981 – Tomasz Mazurkiewicz, polski piłkarz
- 1982:
- 1983 – Thomas Pridgen, amerykański perkusista grupy The Mars Volta
- 615 – Kolumban Młodszy, święty, opat z Luxeuil i Bobbio (data najpardziej popularna) (ur. 561)
- 947 – Bertold, książę Bawarii (ur. ok. 900)
- 955 – Edred Saski, król Anglii (ur. ok. 923)
- 1457 – Władysław Pogrobowiec, książę Austrii, król Czech i Węgier (ur. 1440)
- 1572 – Agnolo Bronzino, włoski malarz (ur. 1503)
- 1585 – Thomas Tallis, angielski kompozytor (ur. ok. 1505)
- 1682 – Claude Lorrain, francuski malarz (ur. 1600)
- 1801 – Teodor Waga, SchP – polski historyk, geograf, pedagog (ur. 1739)
- 1839 – Cecylia Yu So-sa, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1761)
- 1814 – Elbridge Gerry, amerykański polityk, wiceprezydent USA (ur. 1744)
- 1857 – Józef Dwernicki, polski generał, dowódca w powstaniu listopadowym (ur. 1779)
- 1866 – Paul Gavarni, francuski rysownik i karykaturzysta (ur. 1804)
- 1890 – Wilhelm III Holenderski, król Holandii i wielki książę Luksemburga (ur. 1817)
- 1910 – Octave Chanute, amerykański konstruktor mostów, teoretyk lotnictwa, wynalazca pochodzenia francuskiego (ur. 1832)
- 1916 – Lanoe Hawker, brytyjski pilot myśliwski (ur. 1890)
- 1927:
- 1937 – Sir Jagadis Chandra Bose, indyjski fizyk, fizjolog roślin (ur. 1858)
- 1939 – Bronisław Dembiński, polski historyk, rektor Uniwersytetu Lwowskiego, kierownik resortu wyznań religijnych i oświecenia publicznego (ur. 1858)
- 1942 – Stanisław Saks, polski matematyk (ur. 1897)
- 1966 – Seán T. O'Kelly, irlandzki polityk, prezydent Irlandii (ur. 1882)
- 1974:
- 1976 – André Malraux, francuski pisarz (ur. 1901)
- 1977 – Zygmunt Nowicki, polski aktor (ur. 1909)
- 1979 – Merle Oberon, brytyjska aktorka (ur. 1911)
- 1982:
- 1990 – Roald Dahl, brytyjski pisarz (ur. 1916)
- 1991 – Klaus Kinski, niemiecki aktor (ur. 1926)
- 1996 – Maria Korniłowicz, polska pisarka (ur. 1925)
- 1997 – Robert Lewis, amerykański reżyser filmowy, aktor, pedagog, założyciel Actor’s Studio (ur. 1909)
- 1998 – Dan Osman, amerykański wspinacz (ur. 1963)
- 2002 – Anna Lechicka-Kuśniewicz, polska publicystka, satyryk (ur. 1918)
- 2003 – Andrzej Cudzich, polski kontrabasista jazzowy, kompozytor (ur. 1960)
- 2005 – Constance Cummings, amerykańska aktorka (zm. 1910)
- 2006:
- 2007 – Władimir Kriuczkow, rosyjski polityk, generał, przewodniczący KGB (ur. 1924)
- 2008 – Halina Borzyszkowska, polska pedagog (ur. 1929)
- 2009 – Krzysztof Michałek, polski amerykanista, profesor Akademii Humanistycznej w Pułtusku (ur. 1955)
- 2010:
- 2011:
Przypisy
