24 czerwca

24 czerwca jest 175. (w latach przestępnych 176.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 190 dni.

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Danuta, Emilia, Jan, Janina, Jan Chrzciciel, Janisław, Longin, Longina, Romuald, Romualda, Symplicjusz, Symplicy, Teodulf i Wilhelm
• Wigilia św. Jana, ”Noc Świętojańska” (święto katolickie obchodzone w nocy z 23 na 24 czerwca; tradycyjna Noc Kupały zw. również nocą świętojańską, obchodzona jest w nocy z 21 na 22 czerwca)
• Andora, Estonia, Litwa, Łotwa, Quebec – Dzień Św. Jana
• dawn. święto Inti Raymi w Imperium Inków
• Polska – Światowy Dzień Chorych na Osteoporozę^[1] (właśc. Światowy Dzień Osteoporozy, ang. World Osteoporosis Day ustanowiony przez IOF obchodzony jest 20 października)^[2]
• Peru – Dzień Indian
• Wenezuela – Rocznica Bitwy o Carabobo
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim^[3][4], obchodzą:
  • św. Jan Chrzciciel (Narodzenie św. Jana Chrzciciela)
  • bł. María Guadalupe García Zavala (matka Lupita, zakonnica)
  • św. Rumold z Mechelen
  • św. Symplicjusz z Autun (biskup)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

•   972 – Mieszko I zwyciężył wojska margrabiego Hodona w bitwie pod Cedynią.
• 1897 – Premiera Stepu Zygmunta Noskowskiego, pierwszego polskiego poematu symfonicznego.
• 1905 – Zostało zdławione powstanie łódzkie.
• 1930 – Na Stadionie Olimpijskim we Wrocławiu zakończyły się III Igrzyska Niemieckie.
• 1943 – W nocy z 23/24 czerwca rozpoczęła się Operacja Wehrwolf – akcja pacyfikacyjno-wysiedleńcza przeprowadzona przez Niemców na Zamojszczyźnie w czerwcu i sierpniu 1943 roku, podczas której wysiedlono od 30 do 60 tys. Polaków ze 171 wsi.
• 1965 – Sejm dokonał wyboru władz państwowych. Marszałkiem Sejmu został Czesław Wycech, przewodniczącym Rady Państwa Edward Ochab, premierem Józef Cyrankiewicz.
• 1972 – Na górze Czcibor koło Cedyni odsłonięto Pomnik Polskiego Zwycięstwa nad Odrą.
• 1976 – Zapowiedziana przez premiera Piotra Jaroszewicza podwyżka cen żywności wywołała protesty robotnicze, znane jako Czerwiec'76.
• 1978 – We Wrocławiu urodziła się 35-milionowa obywatelka Polski.
• 1990 – Lech Wałęsa ogłosił tzw. "wojnę na górze".
• 1991 – W katastrofie kolejowej pod Tychami zginęły 3 osoby, a 22 zostały ranne.
• 1994 – Sejm przyjął Ustawę o własności lokali.
• 2004 – W tzw. "trzecim podejściu" Sejm udzielił wotum zaufania rządowi Marka Belki.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Sluys (1340) na XV-wiecznej miniaturze

  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
24 czerwca

•   217 p.n.e. – Nad Jeziorem Trazymeńskim odbyła się jedna z większych bitew drugiej wojny punickiej między armią kartagińską pod wodzą Hannibala a armią republiki rzymskiej. Armia Hannibala odniosła druzgocące zwycięstwo.
•    79 – Tytus Flawiusz został cesarzem rzymskim.
•   637 – Król Dalriady Domnall Brecc oraz jego sojusznik Congal Cáech z Dál nAraidi zostali pokonani w bitwie pod Mag Rath (obecnie Irlandia Północna) przez Domnalla mac Áedo z klanu Cenél Conaill, ówczesnego Wielkiego Króla Irlandii.
• 1144 – Król Nawarry Garcia IV ożenił się z Urraką Kastylijską.
• 1258 – Zwycięstwo floty weneckiej nad genueńską w bitwie przy twierdzy Akka.
• 1314 – Drugi dzień bitwy pod Bannockburn między szkockimi wojskami króla Roberta I Bruce'a, a dowodzonym przez Edwarda I wojskiem angielskim.
• 1340 – Wojna stuletnia: flota angielska pokonała Francuzów w morskiej bitwie pod Sluys.
• 1441 – Założono prestiżową angielską szkołę Eton College.
• 1497 – John Cabot wylądował na Nowej Fundlandii.
• 1509 – Odbyła się koronacja króla Anglii Henryka VIII i jego żony Katarzyny Aragońskiej.
• 1535 – Oddziały katolickiego biskupa Münster wdarły się do miasta i dokonały rzezi okupujących go anabaptystów.
• 1571 – Konkwitador Miguel López de Legazpi założył Manilę.
• 1610 – Wojna polsko-rosyjska: zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Carowym Zajmiszczem.
• 1648 – Wojna domowa w Anglii: zwycięstwo wojsk Parlamentu w bitwie pod Maidstone.
• 1713 – Zawarto pokój adrianopolski kończący wojnę turecko-rosyjską.
• 1717 – Wolnomularstwo: założono Wielką Lożę Londynu.
• 1762 – Wojna siedmioletnia: bitwa pod Wilhelmstahl.
• 1793 – Konwent Narodowy (parlament) uchwalił konstytucję francuską. Francuzi przyjęli ją w referendum większością ponad 99% głosów. W głosowaniu wzięło udział około 1/4 obywateli.
• 1812 – Początek kampanii Napoleona Bonaparte przeciwko Rosji
• 1821 – Wojska Simóna Bolívara zwyciężyły w bitwie pod Carabobo, będącej ostatecznym rozstrzygnięciem wojny o niepodległość Wenezueli.
• 1833 – Polscy zesłańcy syberyjscy zawiązali tzw. spisek omski.
• 1839 – Zwycięstwo wojsk egipskich nad tureckimi w bitwie pod Nisibis.
• 1859 – Wojska francusko-sardyńskie pod dowództwem Napoleona III Bonaparte zwyciężyły armię austriacką pod Solferino.
• 1866:
  • Wojna siedmiotygodniowa: miała miejsce bitwa pod Custozą.
  • Wybuchło powstanie zabajkalskie.
• 1880 – Po raz pierwszy publicznie wykonano patriotyczną pieśń O Canada, od 1980 hymn Kanady.
• 1894 – Prezydent Francji Marie François Sadi Carnot został zraniony sztyletem przez włoskiego anarchistę w wyniku czego zmarł następnego dnia.
• 1898 – Wojna amerykańsko-hiszpańska: nierozstrzygnięta bitwa pod Las Guasimas (Kuba).
• 1900:
  • Powstanie bokserów: w nocy z 23/24 czerwca powstańcy dokonali w Pekinie masakry 222 wyznawców prawosławia.
  • Uruchomiono komunikację tramwajową w rosyjskim Astrachaniu.
• 1901 – W Paryżu otwarto pierwszą wystawę prac Pabla Picassa.
• 1909 – Założono chilijski klub piłkarski Everton Viña del Mar.
• 1910:
  • Japonia dokonała inwazji na Koreę.
  • Założono włoską firmę motoryzacyjną Alfa Romeo.
• 1913 – W Australii utworzono gabinet Josepha Cooka.
• 1916 – I wojna światowa: rozpoczęła się ofensywa wojsk Ententy nad Sommą.
• 1918 – Noe Żordania został premierem Gruzji.
• 1920 – W Rosji Radzieckiej utworzono Czuwaski Obwód Autonomiczny.
• 1922 – W Niemczech skrajnie prawicowi oficerowie z Organizacji Consul zamordowali ministra spraw zagranicznych Waltera Rathenaua.
• 1938 – W pobliżu miejscowości Chicora (Pensylwania) na wysokości 20 km eksplodował meteoryt o wadze ok. 450 ton.
• 1942 – Czeska wieś Leżaki została zrównana z ziemią w odwecie za zamach na Reinharda Heydricha.
• 1945 – Na Placu Czerwonym w Moskwie odbyła się Parada Zwycięstwa.
• 1948 – ZSRR zawiesił ruch na szlaku kolejowym łączącym Berlin z amerykańską strefą okupacyjną w Niemczech, co rozpoczęło blokadę zachodnich sektorów miasta.
• 1960 – 54 osoby zginęły w katastrofie samolotu Convair 340 w Rio de Janeiro.
• 1963 – Wielka Brytania przyznała autonomię Zanzibarowi.
• 1974 – 3 arabskich terrorystów zaatakowało dom mieszkalny i wzięło zakładników w izraelskim mieście Naharijja. Następnego dnia zostali zabici w czasie szturmu izraelskich komandosów, jednak wcześniej zastrzelili 4 i zranili 8 zakładników.
• 1975 – 113 osób zginęło w katastrofie Boeinga 727 w Nowym Jorku.
• 1976 – Manila została ponownie stolicą Filipin. Od 1948 roku było nią Quezon City.
• 1981:
  • Miało miejsce pierwsze, nieuznane przez Kościół katolicki, objawienie Najświętszej Maryi Panny w Međugorje (Bośnia i Hercegowina).
  • Premiera filmu Tylko dla twoich oczu.
• 1982 – Jean-Loup Chrétien na pokładzie Sojuza T-6 został pierwszym Francuzem w przestrzeni kosmicznej.
• 1994:
  • Podpisano porozumienie o współpracy i partnerstwie między Rosją a Unią Europejską.
  • USA: 4 osoby zginęły w katastrofie bombowca B-52 w bazie Fairchild.
• 2002 – 288 osób zginęło w katastrofie kolejowej w Tanzanii.
• 2003 – W Finlandii utworzono pierwszy rząd Mattiego Vanhanena.
• 2005:
  • Mahmud Ahmadineżad wygrał w drugiej turze wybory prezydenckie w Iranie.
  • Otwarto odbudowany Cmentarz Obrońców Lwowa.
• 2006 – Prezydent Filipin Gloria Macapagal-Arroyo podpisała ustawę znoszącą karę śmierci.
• 2009 – W zamachu bombowym w bagdadzkiej dzielnicy Sadra zginęło 78 osób, a około 128 zostało rannych.
• 2010 – Julia Gillard została pierwszą kobietą-premierem Australii.

[edytuj] Urodzili się

• 1386 – Jan Kapistran, święty, włoski franciszkanin, kaznodzieja (zm. 1456)
• 1390 – Jan z Kęt, święty, polski filozof, teolog (zm. 1473)
• 1542 – Jan od Krzyża, święty, hiszpański karmelita, mistyk, reformator zakonny, Doktor Kościoła, poeta (zm. 1591)
• 1621 – Jan Andrzej Morsztyn, polski poeta, polityk (zm. 1693)
• 1740 – Juan Ignacio Molina, chilijski jezuita, naturalista (zm. 1829)
• 1796 – Jan Czeczot, polski i białoruski poeta (zm. 1847)
• 1832 – Jan Bojankowski, polski architekt, pierwszy, od 1864 architekt miejski Łodzi, (zm. 1870)
• 1838 – Jan Matejko, polski malarz (zm. 1893)
• 1842 – Ambrose Bierce, amerykański pisarz, dziennikarz (zm. 1914)
• 1848 – Albert Parsons, amerykański działacz robotniczy, męczennik z Haymarket (zm. 1887)
• 1850 – Horatio Kitchener, brytyjski dowódca wojskowy, marszałek (zm. 1916)
• 1852 – Friedrich Loeffler, niemiecki bakteriolog (zm. 1915)
• 1860 – Jan Stanisławski, polski malarz (zm. 1907)
• 1873 – Hugo Simberg, fiński malarz (zm. 1917)
• 1874 – Stanisław Miszewski, właściciel księgarni i drukarni w Łodzi (zm. 1942)
• 1880 – Oswald Veblen, amerykański matematyk pochodzenia norweskiego (zm. 1960)
• 1881 – Grigorij Kotowski, radziecki dowódca wojskowy (zm. 1925)
• 1883 – Victor Franz Hess, austriacki fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1964)
• 1886 – Justyn Figas, amerykański ksiądz, franciszkanin, działacz polonijny (zm. 1959)
• 1887 – Frigyes Karinthy, węgierski pisarz (zm. 1938)
• 1888 – Gerrit Rietveld, holenderski architekt (zm. 1964)
• 1891 – Irving Pichel, amerykański aktor i reżyser filmowy (zm. 1954)
• 1892 – Jan Stepa, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski (zm. 1959)
• 1900 – Kuźma Czorny, białoruski pisarz (zm. 1944)
• 1901 – Harry Partch, amerykański kompozytor (zm. 1974)
• 1902 – Lidia Ciołkosz, polska działaczka socjalistyczna, publicystka, historyk (zm. 2002)
• 1908 – Tullio Pinelli, włoski scenarzysta (zm. 2009)
• 1911:
  • Juan Manuel Fangio, argentyński kierowca wyścigowy Formuły 1 (zm. 1995)
  • Ernesto Sábato, argentyński pisarz (zm. 2011)
• 1914 – Myrosław Lubacziwśkyj, ukraiński duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup lwowski (zm. 2000)
• 1915 – Fred Hoyle, brytyjski astronom, matematyk, astrofizyk (zm. 2001)
• 1916:
  • Stefan Bareła, polski duchowny katolicki, biskup częstochowski (zm. 1984)
  • William Saxbe, amerykański polityk (zm. 2010)
  • Lidia Wysocka, polska aktorka, piosenkarka (zm. 2006)
• 1918 – Jan Wawrzyniec Kulik, polski duchowny katolicki, biskup łódzki (zm. 1995)
• 1923:
  • Yves Bonnefoy, francuski poeta, eseista, filozof
  • Margaret Olley, australijska malarka (zm. 2011)
• 1924:
  • Kurt Furgler, szwajcarski polityk, prezydent Szwajcarii (zm. 2008)
  • Stanisław Głąbiński, polski ekonomista, dziennikarz, pisarz, publicysta
• 1927 – Martin Lewis Perl, amerykański fizyk pochodzenia rosyjskiego, laureat Nagrody Nobla
• 1930:
  • Claude Chabrol, francuski reżyser filmowy (zm. 2010)
  • Jarema Maciszewski, polski historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego
• 1931:
  • Alain Danet, francuski hokeista na trawie, działacz sportowy (zm. 2006)
  • Gaston Flosse, polinezyjski polityk, prezydent Polinezji Francuskiej
• 1933 – Wojciech Skalmowski, polski orientalista, literaturoznawca, eseista, pisarz, publicysta, krytyk literacki (zm. 2008)
• 1936:
  • Aleksander Czuż, polski polityk, prezydent Białegostoku, poseł na Sejm RP
  • Andrzej Kostenko, polski reżyser filmowy
• 1937 – Chryzant, rosyjski duchowny prawosławny, metropolita Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego (zm. 2011)
• 1939 – Jan Czerkawski, polski historyk filozofii, profesor KUL (zm. 2007)
• 1942 – Eduardo Frei, chilijski polityk, prezydent Chile
• 1943:
  • Carole Caldwell Graebner, amerykańska tenisistka (zm. 2008)
  • Georg Stanford Brown, amerykański aktor, reżyser filmowy
• 1944 – Jeff Beck, angielski gitarzysta
• 1945:
  • Monika Dannemann, niemiecka łyżwiarka figurowa, malarka (zm. 1996)
  • Betty Stöve, holenderska tenisistka
• 1946 – Ellison Onizuka, amerykański astronauta (zm. 1986)
• 1947:
  • Mick Fleetwood, brytyjski perkusista zespołu Fleetwood Mac
  • Helena Vondráčková, czeska piosenkarka
• 1948 – Wojciech Cieślak, polski twórca ekslibrisów, linorytów (zm. 2000)
• 1950:
  • Jan Kulczyk, polski przedsiębiorca
  • Jan Leończuk, polski poeta, eseista, tłumacz
  • Ryszard Pawłowski, polski taternik, alpinista
• 1951 – Ivar Formo, norweski biegacz narciarski (zm. 2006)
• 1958 – Jan Malicki, polski historyk, publicysta
• 1960:
  • Per Carlsén, szwedzki curler
  • Erik Poppe, norweski reżyser filmowy
• 1963:
  • Anatolij Jurkin, rosyjski pisarz
  • Jurij Kasparian, rosyjski gitarzysta zespołu Kino
  • Paweł Kukiz, polski wokalista zespołu Piersi
• 1967:
  • Richard Kruspe, niemiecki gitarzysta zespołu Rammstein
  • Sherry Stringfield, amerykańska aktorka
• 1968 – Borys Gelfand, białoruski szachista
• 1969:
  • Rick Fox, amerykański koszykarz
  • Paweł Gędłek, polski aktor (zm. 2004)
• 1970:
  • Glenn Medeiros, amerykański piosenkarz pochodzenia portugalskiego
  • David Fernández Ortiz, hiszpański aktor, komik
• 1971:
  • Armin Dollinger, niemiecki bokser
  • Thomas Helveg, duński piłkarz
  • Anna Samusionek, polska aktorka
  • Christopher Showerman, amerykański aktor
  • Martin Rowe, brytyjski kierowca rajdowy
• 1972:
  • Dominik Karski, polski kompozytor
  • Lucian Marinescu, rumuński piłkarz
• 1973:
  • Alexander Beyer, niemiecki aktor
  • Jere Lehtinen, fiński hokeista
  • DJ Tonka, niemiecki DJ, producent muzyczny
  • Bill Schuffenhauer, amerykański bobsleista
• 1974 – Robert Kudelski, polski aktor
• 1977 – Laura Pawela, polska rzeźbiarka, autorka instalacji
• 1978:
  • Juan Román Riquelme, argentyński piłkarz
  • Luis Javier García Sanz, hiszpański piłkarz
  • Erno Vuorinen, fiński gitarzysta zespołu Nightwish
• 1980:
  • Cicinho, brazylijski piłkarz
  • Wojciech Tajner, polski skoczek narciarski
• 1982:
  • Jakub Ćwiek, polski pisarz fantastyki
  • Rafał Grzelak, polski piłkarz
• 1984 – Christian Nagiller, austriacki skoczek narciarski
• 1985:
  • Diego Alves, brazylijski piłkarz, bramkarz
  • Emilia Komarnicka, polska aktorka
• 1986 – Solange Knowles, amerykańska piosenkarka
• 1987:
  • Maria Irigoyen, argentyńska tenisistka
  • Lionel Messi, argentyński piłkarz
• 1988 – Micah Richards, angielski piłkarz
• 1989 – Piotr Swend, polski aktor
• 1990 – Richard Sukuta-Pasu, niemiecki piłkarz

[edytuj] Zmarli

• 1398 – Hongwu, cesarz Chin (ur. 1328)
• 1519 – Lukrecja Borgia, księżna Ferrary, żona Ercole d'Este (ur. 1480)
• 1768 – Maria Leszczyńska, królowa Francji, żona Ludwika XV Burbona (ur. 1703)
• 1817 – Józef Yuan Zaide, chiński ksiądz, męczennik, święty katolicki (ur. 1766)
• 1860 – Hieronim Bonaparte, król Westfalii, brat Napoleona Bonaparte (ur. 1784)
• 1875 – Henri Labrouste, francuski architekt (ur. 1801)
• 1908 – Grover Cleveland, amerykański polityk, prezydent USA (ur. 1837)
• 1922 – Walther Rathenau, niemiecki polityk, minister spraw zagranicznych (ur. 1867)
• 1923 – Edith Södergran, fińska poetka (ur. 1892)
• 1935 – Carlos Gardel, argentyński śpiewak (ur. 1890)
• 1938 – Jan Sosnowski, polski fizjolog, rektor SGGW (ur. 1876)
• 1940 – Alfred Fowler, brytyjski astronom (ur. 1868)
• 1942 – Stanisław Nowakowski, polski dziennikarz, działacz narodowy na Warmii i Pomorzu (ur. 1889)
• 1971:
  • Kurt Kuppers, niemiecki as myśliwski (ur. 1894)
  • Hans Mersmann, niemiecki muzykolog (ur. 1891)
  • Gunnar Sköld, szwedzki kolarz szosowy (ur. 1894)
• 1973 – Stanisław Herbst, polski historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1907)
• 1980:
  • Boris Kaufman, amerykański operator filmowy (ur. 1897)
  • Stanisław Możdżeński, polski reżyser filmowy (ur. 1916)
• 1986 – Mika Antić, serbski poeta (ur. 1932)
• 1991 – Rufino Tamayo, meksykański malarz, grafik (ur. 1899)
• 1997:
  • Brian Keith, amerykański aktor (ur. 1921)
  • Erik Solbakken, norweski reżyser filmowy (ur. 1943)
• 2000 – Roman Kosierkiewicz, polski aktor (ur. 1925)
• 2004 – Andrzej Giersz, polski ekonomista, minister (ur. 1924)
• 2005 – Paul Winchell, amerykański aktor, brzuchomówca (ur. 1922)
• 2006 – Heinz-Günther Lehmann, niemiecki pływak (ur. 1923)
• 2007:
  • Chris Benoit, kanadyjski wrestler (ur. 1967)
  • Nicola Zaccaria, grecki śpiewak operowy (ur. 1923)
• 2008:
  • Charles Dempsey, nowozelandzki działacz piłkarski (ur. 1921)
  • Leonid Hurwicz, amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla (ur. 1917)
  • Wiktor Kuźkin, rosyjski hokeista (ur. 1940)
  • Józef Szajna, polski malarz, scenograf, reżyser teatralny (ur. 1922)
• 2009:
  • Roméo LeBlanc, kanadyjski dziennikarz, polityk, gubernator generalny Kanady (ur. 1927)
  • Martin Holm, szwedzki kick-boxer wagi ciężkiej (ur. 1976)
• 2010:
  • Kazimierz Paździor, polski bokser (ur. 1935)
  • Leszek Wiktorowicz, polski żeglarz, kapitan żeglugi wielkiej (ur. 1937)
  • Zbigniew Żakiewicz, polski pisarz (ur. 1933)
• 2011 – Tomislav Ivić, chorwacki piłkarz, trener piłkarski (ur. 1933)

Przypisy