27 maja

27 maja jest 147. (w latach przestępnych 148.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 218 dni.

[edytuj] Święta

• Imieniny obchodzą: Augustyn, Eutropiusz, Fryderyk, Fryderyka, Izydor, Jan, Julian, Lucjan, Magdalena, Małgorzata, Oliwer, Oliwier, Radowit i Świętobor.
• Boliwia – Dzień Matki
• Nigeria – Dzień Dziecka
• Polska:
  • Dzień Samorządu Terytorialnego
  • Kościół Starokatolicki Mariawitów w RP – rocznica urodzin św. Marii Franciszki Kozłowskiej^[1]
• Wspomnienia i święta w Kościele katolickim^[2][3], obchodzą:
  • bł. Alojzy Grozde (męczennik)
  • św. Augustyn z Canterbury

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1643 – Wojewoda malborski Jakub Weiher założył Wejherowo.
• 1727 – Otwarto dla publiczności warszawski Ogród Saski.
• 1794 – Insurekcja kościuszkowska: porażka powstańców w bitwie pod Lipniszkami.
• 1809 – Wojna polsko-austriacka: zajęcie Lwowa przez Polaków.
• 1819 – Pożar Gniezna.
• 1894 – Uruchomiono pierwszą linię tramwaju parowego na Górnym Śląsku.
• 1909 – W Ostrowie Wlkp. powstała Ostrovia, jeden z pierwszych polskich klubów piłkarskich.
• 1931 – Aleksander Prystor został premierem.
• 1933 – Z połączenia Gminy Polskiej i Związku Polaków powstała Gmina Polska Związek Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku.
• 1947 – Na dworcu w Lesznie doszło do strzelaniny między żołnierzami polskimi i radzieckimi, w której zginęło trzech Rosjan.
• 1960 – W Programie I Polskiego Radia wyemitowano premierowy odcinek powieści radiowej W Jezioranach.
• 1961 – Odkryto skarb ze Skrwilna.
• 1983 – Otwarto statek-muzeum Dar Pomorza.
• 1989 – Na warszawskim Stadionie Dziesięciolecia wystąpił Stevie Wonder.
• 1990 – Odbyły się wybory do samorządu terytorialnego.
• 1994 – Polska premiera filmu Trzy kolory. Czerwony.
• 2004 – Otwarto Centrum Olimpijskie w Warszawie.
• 2011 – Do Warszawy z dwudniową wizytą przybył prezydent Stanów Zjednoczonych Barack Obama.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
27 maja

•   669 p.n.e. – Obrączkowe zaćmienie Słońca widoczne m.in. na Bliskim Wschodzie.
•   669 – Teodor z Tarsu przybył na Wyspy Brytyjskie.
•   927 – Piotr I został carem Bułgarii.
• 1153 – Malcolm IV został koronowany na króla Szkocji.
• 1234 – Król Francji Ludwik IX poślubił Małgorzatę Prowansalską.
• 1293 – Trzęsienie ziemi i wywołane nim tsunami spowodowały śmierć ponad 23 tys. osób w japońskim mieście Kamakura.
• 1353 – W Budzie odbył się ślub króla czeskiego i niemieckiego Karola IV i Anny Świdnickiej.
• 1525 – Został ścięty Thomas Münzer, przywódca powstania chłopskiego w Niemczech.
• 1595 – Irlandzka wojna dziewięcioletnia: zwycięstwo powstańców nad Anglikami w bitwie pod Clontibret.
• 1653:
  • Stoczono bitwę pod Fintą w trakcie wojny o tron mołdawski.
  • W Tournai odkryto grób panującego w V wieku króla Franków Childeryka I.
• 1660 – Zawarto pokój w Kopenhadze kończący wojnę duńsko-szwedzką.
• 1679 – W Anglii wydano ustawę Habeas Corpus Act, która zakazywał organom państwa aresztowania obywatela bez zgody sądu.
• 1692 – Wojna palatynacka: rozpoczęła się bitwa morska pod La Houge.
• 1694 – Wojna palatynacka: zwycięstwo Francuzów nad siłami hiszpańskimi w bitwie nad rzeką Ter.
• 1703 – Car Piotr I Wielki założył Petersburg.
• 1770 – V wojna rosyjsko-turecka: nierozstrzygnięta bitwa morska pod Nauplią.
• 1798 – Rewolucja irlandzka: zwycięstwo Irlandczyków w bitwie pod Oulart Hill.
• 1812 – W Bukareszcie podpisano pokój kończący wojnę rosyjsko-turecką. Do Rosji została przyłączona Besarabia.
• 1824 – Papież Leon XII ogłosił rok 1825 Rokiem Świętym.
• 1829 – Po 5 latach pobytu na zesłaniu w Rosji, Adam Mickiewicz wypłynął z Petersburga w półroczną podróż po Europie.
• 1832 – Na zamku w Hambach an der Weinstraße w Nadrenii-Palatynacie rozpoczęła się 4-dniowa, 30-tysięczna demonstracja (Hambacher Fest) na rzecz zjednoczonych i wolnych Niemiec oraz na znak solidarności z polskimi emigrantami po powstaniu listopadowym.
• 1860 – Giuseppe Garibaldi przypuścił atak na Palermo na Sycylii.
• 1864 – Wojna secesyjna: bitwa pod Pickett's Mill.
• 1883 – Aleksander III Romanow został koronowany na cara Rosji.
• 1896 – Tornado zniszczyło Saint Louis w stanie Missouri, zabijając co najmniej 255 osób.
• 1905 – Wojna rosyjsko-japońska: rozpoczęła się bitwa pod Cuszimą.
• 1908 – Założono klub piłkarski RSC Anderlecht Bruksela.
• 1915 – I wojna światowa: w angielskim porcie Sheerness eksplodował używany w czasie wojny jako stawiacz min statek pasażerski HMS Princess Irene; zginęły 352 osoby.
• 1917 – Wybuchł bunt w Armii Francuskiej.
• 1919 – Amerykański hydroplan NC-4 zakończył w Lizbonie pierwszy w historii przelot (z międzylądowaniami) przez Atlantyk.
• 1926 – Wojska francusko-hiszpańskie zlikwidowały Republikę Rif, powstałą po rewolcie ludności berberskiej w Maroku Hiszpańskim.
• 1927 – Ford Motor Company zakończył produkcję Modelu T.
• 1930 – Otwarto Chrysler Building w Nowym Jorku.
• 1931 – August Piccard i Paul Kipfer wznieśli się z niemieckiego Augsburga balonem stratosferycznym na rekordową wysokość 15 785 m.
• 1934 – We Włoszech rozpoczęły się II Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej.
• 1936 – Brytyjski transatlantyk Queen Mary wypłynął w swój dziewiczy rejs z Southampton do Nowego Jorku.
• 1937 – W San Francisco otwarto Most Golden Gate.
• 1941 – II wojna światowa: niemiecki pancernik Bismarck został zatopiony przez Brytyjczyków. Spośród 2220 członków załogi uratowało się 115.
• 1942 – Czechosłowaccy cichociemni dokonali w Pradze udanego zamachu na protektora Czech i Moraw Reinharda Heydricha.
• 1944 – Wojna na Pacyfiku: alianci zaatakowali wyspę Biak.
• 1948 – Urzędujący prezydent Libanu Biszara al-Churi został wybrany przez parlament na II kadencję.
• 1952 – Między Francją, RFN, Włochami i krajami Beneluksu został zawarty układ tworzący Europejską Wspólnotę Obronną (EWO).
• 1955 – Dokonano oblotu francuskiego samolotu pasażerskiego Sud Aviation Caravelle.
• 1956 – Na atolu Bikini Amerykanie przeprowadzili pierwszy wybuch tzw. trójfazowej bomby atomowej.
• 1957 – W Kirtland w stanie Ohio bombowiec B-36 Peacemaker zgubił nieuzbrojoną bombę atomową.
• 1960 – Premier Turcji Adnan Menderes został obalony w wojskowym zamachu stanu.
• 1967 – Urugwaj: reprezentacja Polski w koszykówce mężczyzn w swym debiucie na mistrzostwach świata pokonała Portoryko 76:64.
• 1971 – 46 osób zginęło, a 25 zostało rannych w katastrofie kolejowej pod Wuppertalem w Nadrenii Północnej-Westfalii.
• 1974 – Valéry Giscard d'Estaing został zaprzysiężony na prezydenta Francji, Jacques Chirac objął stanowisko premiera.
• 1977:
  • 69 osób zginęło na Kubie w katastrofie należącego do Aerofłotu Iła-62.
  • Premiera filmu Mistrz kierownicy ucieka.
• 1979 – Otwarto granicę egipsko-izraelską.
• 1980:
  • Hua Guofeng jako pierwszy w historii premier Chin przybył z wizytą do Japonii.
  • W południowokoreańskim mieście Kwangju (Gwangju) wojsko krwawo stłumiło trwające od 18 maja powstanie skierowane przeciwko zamachowi stanu z 12 grudnia 1979 i rządom wojskowej dyktatury generała Chun Doo Hwana. Według oficjalnych danych zginęło 207 osób, a 987 zostało rannych.
• 1987 – FC Porto z Józefem Młynarczykiem w bramce zdobyło piłkarski Puchar Europy, pokonując w finale na Ernst Happel Stadion w Wiedniu Bayern Monachium 2:1.
• 1990 – Zwycięstwo Narodowej Ligi na Rzecz Demokracji w pierwszych od 30 lat wolnych wyborach w Birmie, unieważnionych decyzją armii.
• 1991 – W azjatyckiej części Rosji utworzono Tunkiński Park Narodowy.
• 1992 – 18 osób stojących w kolejce po chleb zginęło wskutek ostrzału w oblężonym przez Serbów Sarajewie.
• 1993 – Przed Galerią Uffizi we włoskiej Florencji wybuchł samochód-pułapka; zginęło 5 osób.
• 1994 – Aleksander Sołżenicyn powrócił do Rosji.
• 1995 – Amerykański aktor Christopher Reeve w wyniku obrażeń odniesionych po upadku z konia został całkowicie sparaliżowany.
• 1997 – W Paryżu odbył się szczyt NATO-Rosja.
• 1999:
  • Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii oskarżył Slobodana Miloszevicia o zbrodnie przeciwko ludzkości.
  • Rozpoczęła się misja STS-96 wahadłowca Discovery.
• 2001 – Na mityngu w austriackim Götzis reprezentant Czech Roman Šebrle ustanowił rekord świata w dziesięcioboju (9026 pkt).
• 2002:
  • Palestyński terrorysta-samobójca wysadził się przy wejściu do kawiarni w izraelskim mieście Petach Tikwa, zabijając 2 osoby i raniąc 20.
  • Péter Medgyessy został premierem Węgier.
• 2005 – W samobójczym zamachu bombowym na meczet w stolicy Pakistanu Islamabadzie zginęło 19 osób, a ponad 70 zostało rannych.
• 2006 – Trzęsienie ziemi o sile 6,2 stopni w skali Richtera na indonezyjskiej wyspie Jawa spowodowało smierc ponad 6 tys. osób.
• 2009:
  • Co najmniej 24 osoby zginęły w zamachu samobójczym przed kwaterą policji w pakistańskim mieście Lahore.
  • Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz TMA-15.

[edytuj] Urodzili się

• 1332 – Ibn Chaldun, historyk, socjolog, dyplomata, teolog islamski (zm. 1406)
• 1519 – Girolamo Mei, włoski humanista, teoretyk muzyki (zm. 1594)
• 1601 – Antoni Daniel, święty Kościoła Katolickiego, męczennik, francuski jezuita, misjonarz w Kanadzie (zm. 1648)
• 1626 – Wilhelm II Orański, książę Oranii, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji (zm. 1650)
• 1733 – Jan Chrystian Bockshammer, polski pisarz ewangelicki, nauczyciel i pastor (zm. 1804)
• 1756 – Maksymilian I Józef, elektor i król Bawarii (zm. 1825)
• 1784 – Leon Borowski, polski filolog, krytyk literacki (zm.1846)
• 1797 – Gustaw Małachowski, polski polityk, poseł na sejm Królestwa Kongresowego (zm. 1835)
• 1819 – Thomas H. Stevens, Jr., amerykański kontradmirał marynarki wojennej (zm. 1896)
• 1837 – Dziki Bill Hickok, amerykański rewolwerowiec (zm. 1876)
• 1862 – Feliksa Kozłowska, polska zakonnica, twórczyni mariawityzmu (zm. 1921)
• 1867 – Arnold Bennett, angielski pisarz (zm. 1931)
• 1876 – Jan Kucharzewski, polski historyk, prawnik, polityk, premier Polski (zm. 1952)
• 1878 – Ferdynand Ossendowski, polski pisarz (zm. 1945)
• 1885 – Zbigniew Pronaszko, polski malarz, rzeźbiarz, scenograf (zm. 1958)
• 1886 – Kazimierz Konarski, polski archiwista, pisarz, historyk Warszawy (zm. 1972)
• 1887 – Kazimierz Fajans, amerykański fizykochemik pochodzenia polskiego (zm. 1975)
• 1888 – Louis Durey, francuski kompozytor (zm. 1979)
• 1894:
  • Louis-Ferdinand Céline, francuski pisarz (zm. 1961)
  • Dashiell Hammett, amerykański pisarz (zm. 1961)
• 1897 – John Douglas Cockcroft, angielski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1967)
• 1901 – Jerzy Kahané, polski duchowny luterański na Górnym Śląsku i Pomorzu, redaktor prasy kościelnej (zm. 1941)
• 1903 – Jan Jaroszewicz, polski duchowny katolicki, biskup kielecki (zm. 1980)
• 1906 – Antonio Rosario Mennonna, włoski duchowny katolicki, biskup (zm. 2009)
• 1907 – Karl Johannes Herbert Seifert, niemiecki matematyk (zm. 1996)
• 1911:
  • Maria Kaniewska, polska aktorka (zm. 2005)
  • Teddy Kollek, izraelski polityk, burmistrz Jerozolimy (zm. 2007)
• 1912 – John Cheever, amerykański pisarz (zm. 1982)
• 1914:
  • Bohdan Arct, polski lotnik, pisarz (zm. 1973)
  • Bogusław Leśnodorski, polski prawnik, historyk prawa (zm. 1985)
• 1915 – Herman Wouk, amerykański pisarz
• 1918 – Yasuhiro Nakasone, japoński polityk, premier Japonii
• 1919 – Andrzej Nowicki, polski filozof
• 1921 – Czesław Madajczyk, polski historyk, profesor (zm. 2008)
• 1922 – Christopher Lee, brytyjski aktor
• 1923:
  • Zbigniew Florczak, polski pisarz, tłumacz, krytyk sztuki (zm. 2005)
  • Henry Kissinger, amerykański dyplomata, laureat Nagrody Nobla
• 1926:
  • Kees Rijvers, holenderski piłkarz
  • Bud Shank, amerykański muzyk, saksofonista (zm. 2009)
• 1928 – Constantin Ticu Dumitrescu, rumuński polityk (zm. 2008)
• 1930 – Benon Miśkiewicz, polski historyk, polityk, minister nauki i szkolnictwa wyższego (zm. 2008)
• 1931:
  • Bernard Fresson, francuski aktor (zm. 2002)
  • Philip Kotler, amerykański ekonomista
• 1932:
  • Jerzy Goliński, polski polityk
  • Giennadij Szatkow, rosyjski bokser (zm. 2009)
• 1933 – Jerzy Nasierowski, polski aktor, pisarz
• 1934:
  • Harlan Ellison, amerykański autor fantastyki
  • Zbigniew Jabłonowski, polski biolog, parazytolog, działacz polonijny (zm. 2008)
• 1936 – Ivo Brešan, chorwacki pisarz
• 1941 – Teppo Hauta-aho, fiński kontrabasista, kompozytor
• 1942:
  • Piers Courage, brytyjski kierowca wyścigowy (zm. 1970)
  • Andrzej Zoll, polski prawnik, rzecznik Praw Obywatelskich
• 1943 – Luděk Sobota, czeski aktor
• 1946 – Zbigniew Jaremko, polski saksofonista jazzowy, kompozytor
• 1948:
  • Gábor Presser, węgierski muzyk zespołów: Omega i Locomotiv GT
  • Aleksandr Wołkow, radziecki kosmonauta
• 1949 – Piotr Nowina-Konopka, polski ekonomista, polityk, działacz społeczny
• 1950:
  • Dee Dee Bridgewater, amerykańska wokalistka jazzowa, aktorka
  • Jan Grabowski, polski żużlowiec, trener żużlowy
• 1951 – Ana Belén, hiszpańska śpiewaczka, aktorka
• 1952:
  • Halina Chrobak, polska aktorka
  • Robert Yates, amerykański seryjny morderca
• 1954:
  • Catherine Carr, amerykańska pływaczka
  • Grzegorz Tomczak, polski poeta, pieśniarz
• 1955:
  • Richard Schiff, amerykański aktor
  • Magdalena Wołłejko, polska aktorka
• 1956:
  • Tadeusz Paradowicz, polski aktor, lektor, reżyser, scenarzysta
  • Giuseppe Tornatore, włoski reżyser, scenarzysta, producent filmowy
• 1957:
  • Bruce Furniss, amerykański pływak
  • Magdalena Kuta, polski aktorka
  • Siouxsie Sioux, brytyjska wokalistka zespołów Siouxsie and the Banshees i The Creatures
• 1958:
  • Neil Finn, nowozelandzki wokalista i gitarzysta zespołu Crowded House
  • Justyn Węglorz, polski koszykarz
• 1961:
  • Larbi El Hadi, algierski piłkarz, bramkarz
  • Pierre-Henri Raphanel, francuski kierowca wyścigowy
• 1962 – Marcelino Bernal, meksykański piłkarz, trener piłkarski
• 1963:
  • Andrzej Kretek, polski piłkarz, bramkarz, trener piłkarski
  • Maria Walliser, szwajcarska narciarka alpejska
• 1967 – Paul Gascoigne, angielski piłkarz
• 1970 – Marcin Miller, polski piosenkarz
• 1971:
  • Lisa Lopes, amerykańska piosenkarka zespołu TLC (zm. 2002)
  • Lee Sharpe, angielski piłkarz
• 1972 – Eskild Ebbesen, duński wioślarz
• 1973:
  • Zoran Ban, chorwacki piłkarz
  • Jacek Kochanowski, polski socjolog, filozof
• 1974:
  • Krzysztof Matyjaszczyk, polski polityk, samorządowiec, prezydent Częstochowy
  • Grzegorz Rempała, polski żużlowiec
  • Skye, brytyjska piosenkarka
• 1975 – Jadakiss, amerykański raper pochodzenia nigeryjskiego
• 1976 – Jiří Štajner, czeski piłkarz
• 1978:
  • Joanna Koroniewska, polska aktorka
  • Keith Segovia, amerykański piłkarz (zm. 2010)
• 1979 – Mile Sterjovski, australijski piłkarz pochodzenia macedońskiego
• 1980 – Ben Feldman, amerykański aktor
• 1981 – Johan Elmander, szwedzki piłkarz
• 1983 – Chamis al-Kaddafi, libijski wojskowy, oficer (zm. 2011)
• 1984 – Janusz Kołodziej, polski żużlowiec
• 1985:
  • Roberto Soldado, hiszpański piłkarz
  • Szczepan Kończal, polski pianista
• 1986 – Ihor Szymeczko, ukraiński sztangista
• 1988:
  • Scott Loach, angielski piłkarz, bramkarz
  • Siarhiej Łahun, białoruski sztangista (zm. 2011)
• 1991 – Ksenia Pierwak, rosyjska tenisistka

[edytuj] Zmarli

•   366 – Prokopiusz, rzymski generał, cesarz rzymski (ur. 325)
•   927 – Symeon I Wielki, władca Bułgarii (ur. 866)
• 1508 – Ludovico Sforza, książę Mediolanu (ur. 1452)
• 1564 – Jan Kalwin, szwajcarski reformator religijny pochodzenia francuskiego (ur. 1509)
• 1615 – Małgorzata de Valois, królowa Francji, żona Henryka IV (ur. 1553)
• 1638 – Jan Wężyk, polski duchowny katolicki, prymas Polski (ur. 1575)
• 1797 – François Noël Babeuf, francuski polityk (ur. 1760)
• 1800 – Zygmunt Bogacz, polski hutnik (ur. 1758)
• 1839:
  • Barbara Kim, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1805)
  • Barbara Yi, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1825)
• 1840 – Niccolò Paganini, włoski skrzypek, kompozytor (ur. 1782)
• 1871 – Georges Darboy, francuski duchowny katolicki, arcybiskup Paryża (ur. 1813)
• 1910 – Robert Koch, niemiecki lekarz, bakteriolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1843)
• 1919 – Awit Szubert, polski fotograf, pionier fotografii Tatr (ur. 1837)
• 1930 – Gabriel Miró, hiszpański pisarz (ur. 1879)
• 1939 – Joseph Roth, austriacki pisarz (ur. 1894)
• 1941:
  • Ernst Lindemann, niemiecki komandor (ur. 1894)
  • Günther Lütjens, niemiecki admirał (ur. 1889)
• 1942 – Ludwik Puget polski rzeźbiarz, malarz, historyk sztuki (ur. 1877)
• 1943 – Mieczysław Kotarbiński, polski malarz, grafik (ur. 1890)
• 1964 – Jawaharlal Nehru, indyjski polityk, premier Indii (ur. 1889)
• 1969 – Jeffrey Hunter, amerykański aktor (ur. 1926)
• 1980 – Wincenty Faber, polski poeta (ur. 1936)
• 1983 – Józef Lejtes, polski reżyser filmowy (ur. 1901)
• 1988:
  • Mirosław Azembski, polski reportażysta, dziennikarz, publicysta (ur. 1923)
  • Ernst Ruska, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (ur. 1906)
• 1989:
  • Eugeniusz Chrobak, polski taternik, alpinista, himalaista, publicysta (ur. 1939)
  • Andrzej Heinrich, polski taternik, himalaista (ur. 1937)
• 2000:
  • Franciszek Cymbarewicz, polski generał (ur. 1917)
  • Kazimierz Leski, polski mechanik, wynalazca, żołnierz AK (ur. 1912)
  • Tadeusz Link, polski fotografik (ur. 1916)
• 2003 – Luciano Berio, włoski kompozytor (ur. 1925)
• 2004:
  • Ryszard Ber, polski reżyser filmowy (ur. 1933)
  • Ladislav Hecht, czechosłowacki tenisista (ur. 1909)
  • Geraldo Majela Reis, brazylijski duchowny katolicki, arcybiskup Diamantiny (ur. 1924)
  • Werner Tübke, niemiecki malarz (zm. 1929)
• 2005:
  • Piotr Gładki, polski lekkoatleta, maratończyk (ur. 1972)
  • Jan Karol Kostrzewski, polski lekarz, polityk, minister zdrowia i opieki społecznej, prezes PAN (ur. 1915)
  • Wojciech Standełło, polski aktor (ur. 1932)
• 2006 – Fernando Romeo Lucas García, gwatemalski polityk, prezydent Gwatemali (ur. 1924)
• 2007:
  • Izumi Sakai, japońska piosenkarka (ur. 1967)
  • Jan Sobczyński, polski malarz (ur. 1918)
• 2009:
  • Clive Granger, walijski ekonomista, laureat Nagrody Nobla (ur. 1934)
  • Jacek Maziarski, polski dziennikarz, publicysta, polityk (ur. 1937)
• 2011:
  • Jeff Conaway, amerykański aktor (ur. 1950)
  • Małgorzata Dydek, polska koszykarka (ur. 1974)
  • Jacek Puchała, polski lekarz, chirurg (ur. 1956)
  • Gil Scott-Heron, amerykański poeta, muzyk (ur. 1949)

Przypisy