2 marca

2 marca jest 61. (w latach przestępnych 62.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 304 dni.

[edytuj] Święta

• Imieniny obchodzą: Absalon, Agnieszka, Franciszek, Halszka, Helena, Henryk, Januaria, Karol, Krzysztof, Łukasz, Michał, Paweł, Prosper i Radosław.
• Birma – Dzień Rolników
• Etiopia – Święto Zwycięstwa pod Aduą
• Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą^[1][2]
  • św. Agnieszka z Pragi (ksieni)
  • św. Aniela od Krzyża, hiszpańska zakonnica
  • św. Ceda (Ceada, Chad), biskup Mercji
  • bł. Karol (męczennik, hrabia Flandrii)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1384 – Podczas zjazdu szlachty w Radomsku podjęto decyzję o powierzeniu tronu polskiego Jadwidze Andegaweńskiej.
• 1609 – Wojna polsko-szwedzka: kapitulacja Szwedów w oblężonej Parnawie.
• 1616 – Samuel Korecki pokonał wojska mołdawskie w III bitwie pod Chocimiem.
• 1831 – Powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Puławami.
• 1861 – Na Powązkach odbył się demonstracyjny pogrzeb pięciu zabitych przez wojsko carskie 27 lutego.
• 1864 – Car Aleksander II wydał dekret o uwłaszczeniu chłopów w Królestwie Kongresowym.
• 1874 – Odbyło się ostatnie nabożeństwo w kościele w Trzęsaczu, zniszczonego następnie w wyniku podmywania klifu przez Bałtyk.
• 1905 – Otwarto Dom Lekarski w Krakowie.
• 1922 – Litwa Środkowa została włączona do Polski.
• 1931 – W Teatrze im. Adama Mickiewicza w Częstochowie wystąpiła Hanka Ordonówna.
• 1934 – Marian Zyndram-Kościałkowski został komisarycznym prezydentem Warszawy.
• 1950 – W Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego utworzono Biuro Specjalne, którego zadaniem było śledzenie i prowadzenie dochodzeń w sprawie wysokich działaczy partyjnych i ich przyjaciół.
• 1953 – Założono klub sportowy Start Łódź.
• 1955 – PZPN został członkiem UEFA.
• 1957 – Założono Polski Związek Podnoszenia Ciężarów.
• 1966 – Premiera filmu Zawsze w niedzielę.
• 1970 – Na antenie Telewizji Gdańsk ukazało się premierowe wydanie programu informacyjnego Panorama.
• 1989 – Rozpoczęła się druga tura rozmów w Magdalence.
• 1992 – Polska i Białoruś nawiązały stosunki dyplomatyczne.
• 1993 – Została założona fundacja Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy.
• 2001 – Premiera filmu Przedwiośnie.
• 2006 – Ukazał się pierwszy numer polskiej edycji miesięcznika Le Monde diplomatique.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Concorde

  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
2 marca

•   986 – Ludwik V został królem Francji.
• 1444 – Została powołana Liga w Lezhy (zwana także Ligą Książąt Albańskich oraz Ligą z Alessio) – antyosmańskie porozumienie książąt albańskich, zawarte dzięki staraniom Jerzego Kastrioty (Skanderbega) i jego przybocznego Lekë Dukagjiniego.
• 1476 – Zwycięstwo wojsk szwajcarskich nad burgundzkimi w bitwie pod Grandson.
• 1791 – We Francji bracia Chappe przesłali pierwszą wiadomość przy użyciu semaforowego telegrafu optycznego.
• 1796 – Napoleon Bonaparte został dowódcą Armii Italii.
• 1825 – 7 tys. osób zginęło w trzęsieniu ziemi w algierskim mieście Al-Bulajda.
• 1835 – Ferdynand I został cesarzem Austrii.
• 1836 – Teksas uzyskał niepodległość (od Meksyku).
• 1855 – Aleksander II Romanow został carem Rosji.
• 1861 – Utworzono Terytorium Dakoty i Terytorium Nevady.
• 1877 – Specjalna komisja Kongresu USA, wobec braku jednoznacznego rozstrzygnięcia w wyborach prezydenckich, przyznała zwycięstwo Rutherfordowi Hayesowi.
• 1882 – Szkocki szaleniec Roderick McLean strzelił w kierunku powozu królowej brytyjskiej Wiktorii, chybiając celu.
• 1899 – W stanie Waszyngton utworzono Park Narodowy Mount Rainier.
• 1901 – Kongres USA przyjął poprawkę zgłoszoną przez senatora Orville’a Hitchcoca Platta, w myśl której wojska mogły interweniować na Kubie w razie podjęcia przez rząd kubański kursu politycznego, który byłby niezgodny z interesem USA.
• 1907 – W Wiedniu odbyła się premiera operetki Czar walca Oscara Strausa.
• 1911 – Ernest Monis został premierem Francji.
• 1917 – Prezydent Woodrow Wilson podpisał ustawę nadającą obywatelstwo amerykańskie Portorykańczykom i tworzącą lokalną dwuizbową legislaturę.
• 1919 – Rozpoczął się kongres założycielski III Międzynarodówki (Kominternu).
• 1921 – Josef Ospelt został pierwszym premierem Liechtensteinu.
• 1930 – André Tardieu został po raz drugi premierem Francji.
• 1933:
  • Około 3 tys. osób zginęło, a 12 tys. zostało rannych w wyniku trzęsienia ziemi i wywołanego przez nie tsunami na północnym wschodzie japońskiej wyspy Honsiu.
  • Premiera filmu King Kong.
• 1938 – W Moskwie rozpoczął się tzw. proces bloku prawicowo-trockistowskiego.
• 1939 – Włoski kardynał Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli został obrany papieżem i przyjął imię Pius XII.
• 1943 – Wojna na Pacyfiku: rozpoczęła się bitwa na Morzu Bismarcka.
• 1944 – Odbyła się 16. ceremonia wręczenia Oscarów.
• 1945 – Wojna na Pacyfiku: wojska amerykańskie zdobyły wyspę Corregidor na Filipinach.
• 1950 – Odbył się ostatni kurs tramwaju w Czeskich Budziejowicach.
• 1951:
  • Utworzono Lankijskie Siły Powietrzne.
  • W Bostonie rozegrano po raz pierwszy Mecz Gwiazd NBA.
• 1955:
  • Dokonano oblotu francuskiego samolotu myśliwsko-bombowego Dassault Super Mystère.
  • Król Kambodży Norodom Sihanouk abdykował na rzecz swego ojca, Norodoma Suramarita.
• 1956 – Maroko uzyskało niepodległość (od Francji).
• 1958 – Otwarto Port lotniczy Pekin.
• 1962:
  • Generał Ne Win dokonał zamachu stanu i przejął władzę w Birmie.
  • Koszykarz NBA Wilt Chamberlain ustanowił rekord 100 punktów w jednym meczu.
• 1965 – Wojna wietnamska: Amerykanie rozpoczęli kampanię powietrzną nad Wietnamem Północnym (Operacja Rolling Thunder).
• 1968 – Wystrzelono radziecką próbną sondę księżycową Zond 4.
• 1969:
  • Dokonano oblotu brytyjsko-francuskiego samolotu naddźwiękowego Concorde.
  • Rozpoczął się radziecko-chiński zbrojny konflikt graniczny nad rzeką Ussuri.
• 1970 – Weszła w życie nowa konstytucja Rodezji wprowadzająca system republikański.
• 1972 – Na Cyprze rozpoczął się kryzys kościelny, spowodowany konfliktem między zwierzchnikiem Cypryjskiego Kościoła Prawosławnego, arcybiskupem Makariosem III, a metropolitami Pafos, Kition i Kirenii, którzy wypowiedzieli mu posłuszeństwo, zarzucając mu bezprawne łączenie kościelnej godności z funkcją prezydenta Cypru.
• 1977 – Powstała Afrykańska Organizacja Własności Intelektualnej (OAPI) z siedziba w Jaunde w Kamerunie.
• 1978 – Został wystrzelony radziecki statek kosmiczny Sojuz 28 z pierwszym kosmonautą czechosłowackim i pierwszym spoza USA i ZSRR, Vladimírem Remkiem.
• 1979 – Abdul Ati al-Obeidi został sekretarzem generalnym Powszechnego Kongresu Ludowego – prezydentem Libii.
• 1981 – Terroryści z grupy Al-Zulfikar porwali pakistański samolot ze 148 osobami na pokładzie, zabijając jedną z nich. Samolot został skierowany do Kabulu, a następnie do Damaszku, gdzie 14 marca wypuszczono zakładników po spełnieniu żądania uwolnienia 54 więźniów przez pakistański rząd.
• 1987:
  • Chrysler kupił American Motors Corporation (AMC).
  • W Nowym Jorku zakończył się jeden z najważniejszych procesów sądowych (tzw. proces Pizza Connection), wymierzony w międzynarodowych handlarzy heroiną wywodzących się z mafii sycylijskiej i współpracujących z amerykańskim światem zorganizowanej przestępczości tzw. Narodowego Syndykatu, głównie z przedstawicielami Pięciu Rodzin.
• 1991 – I wojna w Zatoce Perskiej: zwycięstwo wojsk amerykańskich w ostatniej podczas konfliktu bitwie w rejonie Hawr al-Hammar.
• 1992 – Armenia, Azerbejdżan, Kazachstan, Kirgistan, Mołdawia, San Marino, Tadżykistan, Turkmenistan i Uzbekistan zostały członkami ONZ.
• 1993 – Michal Kováč został pierwszym prezydentem niepodległej Słowacji.
• 1994 – Jean Marie Leye Lenelgau został prezydentem Vanuatu.
• 1995 – W Somalii zakończyła się operacja pokojowa ONZ UNOSOM II.
• 1998 – W Wiedniu została porwana 10-letnia Natascha Kampusch.
• 2001:
  • Jean Marie Cheréstal został premierem Haiti.
  • Premiera filmu Mexican.
• 2004:
  • 170 osób zginęło, ponad 500 zostało rannych w serii samobójczych zamachów bombowych w Bagdadzie i Karbali.
  • Została wystrzelona europejska sonda kosmiczna Rosetta, mająca w 2014 roku spotkać się z kometą 67P/Czuriumow-Gierasimienko.
• 2008:
  • 42 osoby zginęły w samobójczym zamachu bombowym w mieści Darra Adam Khel w północno-zachodnim Pakistanie.
  • Dmitrij Miedwiediew został wybrany prezydentem Federacji Rosyjskiej.
  • W nocy z 2/3 marca dokonano ekshumacji zwłok ojca Pio.
• 2009 – Podczas zamachu stanu w Gwinei Bissau zginął prezydent João Bernardo Vieira.

[edytuj] Urodzili się

•   570 – Childebert II, król zachodniofrankijski (zm. 596)
•   959 – En'yū, cesarz Japonii (zm. 991)
• 1316 – Robert II Stuart, król Szkocji (zm. 1390)
• 1459 – Hadrian VI, papież (zm. 1523)
• 1760 – Camille Desmoulins, francuski polityk, publicysta (zm. 1794)
• 1770 – Louis Gabriel Suchet, francuski wojskowy, marszałek napoleoński (zm. 1826)
• 1793 – Sam Houston, amerykański polityk, prezydent Republiki Teksasu (zm. 1863)
• 1800 – Jewgienij Baratynski, rosyjski poeta (zm. 1844)
• 1810 – Leon XIII, papież (zm. 1903)
• 1817 – János Arany, węgierski poeta (zm. 1882)
• 1824 – Bedřich Smetana, czeski kompozytor (zm. 1884)
• 1859 – Szołem Alejchem, żydowski pisarz (zm. 1916)
• 1876 – Pius XII, papież (zm. 1958)
• 1886 – Kazimierz Jan Piątek ps. Herwin, kpt., żołnierz Legionów (poległ 1915).
• 1892 – Adam Tarnowski, polski dyplomata, minister (zm. 1956)
• 1900 – Kurt Weill, niemiecki kompozytor (zm. 1950)
• 1901 – Stefan Korboński, polski prawnik, polityk, działacz Polskiego Państwa Podziemnego, działacz niepodległościowy (zm. 1989)
• 1912 – Tadeusz Fangrat, polski poeta, satyryk, tłumacz (zm. 1993)
• 1913 – Celedonio Romero, hiszpański gitarzysta klasyczny, kompozytor (zm. 1996)
• 1914 – Martin Ritt, amerykański reżyser filmowy (zm. 1990)
• 1919 – Jennifer Jones, amerykańska aktorka (zm. 2009)
• 1921 – Kazimierz Górski, polski trener piłkarski, selekcjoner reprezentacji Polski, prezes PZPN (zm. 2006)
• 1923:
  • George Basil Hume, brytyjski duchowny katolicki, arcybiskup Westminster, prymas Anglii i Walii, kardynał (zm. 1999)
  • Robert Henry Michel, amerykański polityk
• 1926 – Murray Rothbard, amerykański ekonomista (zm. 1995)
• 1927:
  • Piotr Kowalski, polski rzeźbiarz, matematyk, architekt (zm. 2004)
  • Witold Szalonek, polski kompozytor (zm. 2001)
  • Roger Walkowiak, francuski kolarz szosowy polskiego pochodzenia
• 1928:
  • Domingos Gabriel Wisniewski, brazylijski duchowny katolicki, biskup, misjonarz (zm. 2010)
  • Kazimierz Piotr Zaleski, polski fizyk, specjalista od spraw energii jądrowej
• 1929:
  • Halina Machulska, polska aktorka
  • Maciej Wirowski, polski chemik, polityk, minister (zm. 1999)
• 1930:
  • John Cullum, amerykański aktor
  • Siergiej Kowalow, rosyjski działacz społeczny, polityk
• 1931:
  • Michaił Gorbaczow, radziecki i rosyjski polityk
  • Tom Wolfe, amerykański pisarz, dziennikarz
• 1934:
  • Włodzimierz Kłopocki, polski aktor (zm. 2011)
  • Joyce Rambo, amerykańska wokalistka, autorka tekstów piosenek (zm. 2008)
• 1935:
  • Marek Nowakowski, polski pisarz
  • Andrzej Woszczyk, polski astronom (zm. 2011)
• 1937:
  • Abdelaziz Buteflika, algierski polityk, prezydent Algierii
  • Katarzyna Piskorska, polska rzeźbiarka, medalierka (zm. 2010)
• 1938 – Ricardo Lagos, chilijski ekonomista, prawnik, polityk, prezydent Chile
• 1940:
  • Juraj Beneš, słowacki kompozytor, pianista (zm. 2004)
  • Andrzej Korzyński, polski kompozytor, twórca muzyki filmowej
• 1941 – Jacek Fuksiewicz, polski krytyk filmowy, dziennikarz, scenarzysta filmowy
• 1942:
  • Ryszard Boguwolski, polski archeolog i muzealnik
  • John Irving, amerykański pisarz
  • Maria Józefacka, polska pisarka
  • Lou Reed, amerykański muzyk
• 1943:
  • Zygfryd Blaut, polski piłkarz, reprezentant Polski (zm. 2005)
  • Tony Meehan, brytyjski współzałożyciel i perkusista zespołu The Shadows (zm. 2005)
  • Peter Straub, amerykański pisarz
• 1948:
  • Rory Gallagher, irlandzki gitarzysta (zm. 1995)
  • Krzysztof Majchrzak, polski aktor
• 1949 – Eddie Money, amerykański piosenkarz
• 1950 – Karen Carpenter, amerykańska piosenkarka zespołu The Carpenters (zm. 1983)
• 1951:
  • Jan Gmyrek, polski piłkarz ręczny, trener piłki ręcznej
  • Ryszard Bogusz, polski duchowny ewangelicki, biskup wrocławski
• 1952 – Siergiej Stiepaszyn, polityk rosyjski, premier
• 1954:
  • Marian Starownik, polski polityk, działacz samorządowy
  • Kazimierz Wysota, polski aktor
• 1955 – Jay Osmond, amerykański muzyk zespołu The Osmonds
• 1956 – Mark Evans, australijski basista zespołu AC/DC
• 1958 – Jens Arentzen, duński aktor, reżyser filmowy
• 1959 – Krzysztof Stelmaszyk, polski aktor
• 1960 – Michaił Tiurin, rosyjski kosmonauta
• 1961:
  • Tomasz Tomczykiewicz, polski polityk, poseł na Sejm RP
  • Dorota Wellman, polska dziennikarka
• 1962:
  • Gabriele Tarquini, włoski kierowca wyścigowy
  • Enrico Faccini, włoski scenarzysta, rysownik
  • Jon Bon Jovi, amerykański muzyk
• 1963 – Tichon, rosyjski duchowny prawosławny, biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego (zm. 2010)
• 1964 – Peter Cargill, jamajski piłkarz (zm. 2005)
• 1965 – Krzysztof Jabłoński, polski pianista
• 1966 – Judith Wiesner, austriacka tenisistka
• 1967 – Jacek Filipiak, polski reżyser filmowy
• 1968:
  • Daniel Craig, angielski aktor
  • Chris Hülsbeck, niemiecki kompozytor
• 1970 – Ciriaco Sforza, szwajcarski piłkarz
• 1971 – Roman Čechmánek, czeski bramkarz hokejowy
• 1972:
  • Kim Do-keun, południowokoreański piłkarz
  • Dariusz Kłoda, polski piłkarz, bramkarz
• 1973:
  • Dejan Bodiroga, serbski koszykarz
  • Trevor Sinclair, angielski piłkarz
• 1974:
  • Ante Razov, amerykański piłkarz pochodzenia chorwackiego
  • Federica Ridolfi, włoska tancerka
• 1976:
  • Paweł Drumlak, polski piłkarz
  • Łukasz Palkowski, polski reżyser, scenarzysta
• 1977 – Chris Martin, angielski muzyk zespołu Coldplay
• 1978:
  • Tomáš Kaberle, czeski hokeista
  • Sebastian Riedel, polski muzyk zespołu Cree
  • Sylwester Szmyd, polski kolarz szosowy
• 1979 – Damien Duff, irlandzki piłkarz
• 1982:
  • Kevin Kurányi, niemiecki piłkarz
  • Mariusz Latkowski, polski bobsleista
• 1985 – Luke Pritchard, brytyjski muzyk, wokalista The Kooks
• 1989 – Aleksandra Panowa, rosyjska tenisistka

[edytuj] Zmarli

•   986 – Lotar I, król zachodniofrankijski (ur. 941)
• 1127 – Karol I Dobry, hrabia Flandrii (ur. ok. 1080/86)
• 1333 – Władysław I Łokietek, król Polski (ur. 1260 lub 1261)
• 1427 – Kazimierz, królewicz polski, syn Władysława Jagiełły (ur.1426)
• 1589 – Alessandro Farnese, włoski kardynał, protektor Królestwa Polskiego przy Stolicy Apostolskiej (ur. 1520)
• 1729 – Abd al-Malik, sułtan Maroka (ur. po 1696)
• 1779 – Katarzyna Agnieszka Ludwika Sapieha, łowczyna litewska, działaczka konfederacji barskiej (ur. 1718)
• 1791 – John Wesley, angielski teolog, współtwórca metodyzmu (ur. 1703)
• 1797 – Horace Walpole, angielski polityk, pisarz, prekursor powieści gotyckiej (ur. 1717)
• 1830 – Samuel Tomasz Sömmering, niemiecki lekarz, fizyk, wynalazca (ur. 1755)
• 1835 – Franciszek II Habsburg, cesarz rzymsko-niemiecki i austriacki (ur. 1768)
• 1855 – Mikołaj I Romanow, cesarz Rosji (ur. 1796)
• 1889 – Ludwik Waryński, polski działacz i ideolog ruchu socjalistycznego (ur. 1856)
• 1899 – Ernest Malinowski, polski inżynier budownictwa, budowniczy kolei w Peru, profesor Uniwersytetu w Limie (ur. 1818)
• 1900 – Łukasz Solecki, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (ur. 1827)
• 1901 – George Dawson, kanadyjski geolog, geograf, biolog i paleontolog, odkrywca złota w Jukonie (ur. 1849)
• 1921 – Henryk Pachulski, polski kompozytor i pianista (ur. 1859)
• 1927 – Jan Kašpar, czeski inżynier i pionier lotnictwa (ur. 1883)
• 1928 – Antoni Piotrowski (fotograf), polski fotograf, założyciel zakładu fotograficznego w Łodzi czynnego 1893 – 1934 r. (ur. 1865)
• 1930 – David Herbert Lawrence, angielski pisarz (ur. 1885)
• 1932 – Aniela od Krzyża, hiszpańska zakonnica, święta katolicka (ur. 1846)
• 1939 – Howard Carter, brytyjski archeolog i egiptolog, odkrywca grobowca Tutanchamona (ur. 1874)
• 1953 – Wojciech Trąmpczyński, polski polityk, prawnik, działacz Narodowej Demokracji, marszałek Sejmu i Senatu (ur. 1860)
• 1960 – Stanisław Taczak, polski generał, dowódca powstania wielkopolskiego (ur. 1874)
• 1967 – Lucjan Górnisiewicz, polski prawnik, popularyzator turystyki (ur. 1884)
• 1975 – Gustaw Różycki, polski inżynier i wynalazca (ur. 1892)
• 1979 – Anna Szczepaniak, polska aktorka (ur. 1951)
• 1980 – Jarosław Iwaszkiewicz, polski pisarz (ur. 1894)
• 1982 – Philip Kindred Dick, amerykański pisarz science fiction (ur. 1928)
• 1986 – Feliks Bryś, organizator turystyki i krajoznawstwa w województwie łódzkim w latach 50. XX w. Honorowy Przewodnik łódzki (ur.1903)
• 1987 – Randolph Scott, amerykański aktor (ur. 1898)
• 1988 – Jan Pietraszko, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. 1911)
• 1991 – Serge Gainsbourg, francuski kompozytor, piosenkarz, reżyser (ur. 1928)
• 1992 – Sandy Dennis, amerykańska aktorka (ur. 1937)
• 1996 – Dariusz Fikus, polski dziennikarz, publicysta, redaktor naczelny dziennika Rzeczpospolita (ur. 1932)
• 1999:
  • David Ackles, amerykański piosenkarz, kompozytor i aktor (ur. 1937)
  • Dusty Springfield, brytyjska piosenkarka (ur. 1939)
• 2002:
  • Jason Mayélé, kongijski piłkarz, reprezentant Demokratycznej Republiki Konga (ur. 1976)
  • Teresa Remiszewska, polska żeglarka, instruktor żeglarstwa (ur. 1928)
• 2004 – Mercedes McCambridge, amerykańska aktorka (ur. 1916)
• 2005 – Ivan Parík, słowacki kompozytor (ur. 1938)
• 2006 – Leopold Gratz, austriacki polityk, dyplomata (ur. 1929)
• 2008:
  • Jeff Healey, kanadyjski muzyk (ur. 1966)
  • Frederick Seitz, amerykański fizyk (ur. 1911)
• 2009:
  • Ernst Benda, niemiecki prawnik, polityk, minister (ur. 1925)
  • Carlos Sosa, argentyński piłkarz, reprezentant Argentyny (ur. 1919)
  • João Bernardo Vieira, gwinejski polityk, prezydent Gwinei Bissau (ur. 1939)
• 2010:
  • Winston Churchill, brytyjski polityk (ur. 1940)
  • Paul Drayton, amerykański lekkoatleta, sprinter, mistrz olimpijski (ur. 1939)
  • Leszek Piotrowski, polski prawnik, polityk, senator, wiceminister sprawiedliwości (ur. 1938)
• 2011:
  • Allan Louisy, polityk Saint Lucia, premier Saint Lucia (ur. 1916)
  • Thor Vilhjálmsson, islandzki pisarz (ur. 1925)
• 2012:
  • Stanisława Kopiec, polska poetka (ur. 1953)
  • Norman St John-Stevas, brytyjski prawnik, polityk, minister (ur. 1929)

Przypisy