| 34 Brygada Kawalerii Pancernej | |
| Historia | |
| Państwo |  Polska |
| Sformowanie | 1995 |
| Patron | htm. w. kor. Jan Zamoyski |
| Tradycje | |
| Święto | 22 kwietnia |
| Nadanie sztandaru | 12 września 1995 |
| Rodowód | 89 Pułk Zmechanizowany |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | ppłk Andrzej Solnica |
| Organizacja | |
| Numer | JW 2423 |
| Dyslokacja | Żagań |
| Podporządkowanie | 11 Lubuska Dywizja Kawalerii Pancernej |
| Rodzaj wojsk | Wojska Pancerne |
| Rodzaj sił zbrojnych | Wojska Lądowe |
34 Brygada Kawalerii Pancernej im. hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego
(34 BKPanc) - związek taktyczny Wojsk Pancernych Sił Zbrojnych RP (JW 2423).
Brygada została sformowana w 1995 roku w wyniku przeformowania 89 Pułku Zmechanizowanego. Jednostka stacjonuje w garnizonie Żagań i wchodzi w skład 11 Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej im. Króla Jana III Sobieskiego.
Spis treści |
Rodowód jednostki związany jest bezpośrednio ze zmaganiami wojennymi 4 Brygady Pancernej, której formowanie rozpoczęto 1 sierpnia 1944 roku. W drugiej połowie września 1945 roku brygada przeformowana została na etat pokojowy o zmniejszonym stanie osobowym[1]. W następnym miesiącu rozformowany został 1 Drezdeński Korpus Pancerny, a 4 BPanc. dyslokowana do Tarnowa i podporządkowana dowódcy Okręgu Wojskowego Nr V w Krakowie[2].
W lutym 1946 roku 4 BPanc. przeformowana została w 8 Pułk Czołgów (JW 1678)[3]. W następnym roku jednostka została dyslokowana do Żurawicy i wzięła udział w akcji "Wisła". 30 marca 1949 oddział otrzymał nazwę wyróżniającą "Drezdeński".
W maju tego roku przeniesiony został do Żagania, do kompleksu koszarowego przy ulicy Szosa Żarska (poniemieckie koszary Wielkiego Elektora wybudowane przed II wojną światową dla 8 Brygady Pancernej i 15 Pułku Pancernego ze składu 5 DPanc., obecnie koszary im. gen. broni Zygmunta Sadowskiego), podporządkowany dowódcy 11 Zmotoryzowanej Dywizji Piechoty i przeformowany w "8 Drezdeński Pułk Czołgów Średnich". W tym samym czasie do jednostki przybyły z Opola działa samobieżne SU-85 wraz z załogami z rozformowanego 24 Drezdeńskiego Pułku Artylerii Pancernej.
W 1952 ze składu pułku wyłączony został batalion dział pancernych, na bazie którego sformowano 17 Pułk Artylerii Pancernej. W 1957, w terminie do 15 sierpnia, jednostka przeformowana została w 8 Drezdeński Pułk Czołgów i Artylerii Pancernej (8 pczap)[4]. W następnym roku zmieniono numer jednostki wojskowej na "2702".
3 sierpnia 1958 roku jednostka otrzymała sztandar nadany przez Radę Państwa. Sztandar wręczył szef Sztabu Śląskiego Okręgu Wojskowego gen. bryg. Włodzimierz Kopijkowski. W dniach 4-10 maja 1959 roku 8 pczap i 42 pz poddana zostały inspekcji, w trakcie której były wizytowane przez gen. dyw. Zygmunta Duszyńskiego, ówczesnego przez wiceministra obrony narodowej i gen. dyw. Czesława Waryszaka, dowódcę ŚOW. Oba pułki zdały inspekcję na ocenę dobrą.
Na początku 1962 roku 8 pczap przeformowany został w "8 Drezdeński Pułk Czołgów Średnich"[5]. Na przełomie 1964 i 1965 jednostka otrzymała na wyposażenie czołgi T-55. W 1967 dzień 22 kwietnia ustanowiony został dorocznym świętem jednostki[6].
W 1968 roku jednostka wzięła udział w operacji "Dunaj", w składzie 2 Armii. W sierpniu 1979 roku pułk, jako pierwszy w LWP otrzymał czołgi T-72. W celu szybkiego wdrożenia nowego modelu czołgu sformowano eksperymentalnie 6 kompanię pod dowództwem por. Tomczaka (był to częściowo skadrowany pododdział liczący 48 żołnierzy, w tym 32 zawodowych. Część kadry przeszkolona została uprzednio w ZSRR. Latem 1979 roku na poligonie drawskim kompania zaprezentowana została Edwardowi Gierkowi, I sekretarzowi KC PZPR. 13 grudnia 1981 roku po wprowadzeniu stanu wojennego pułk "zajął" Wrocław i pozostawał w nim do 9 stycznia 1982 roku. W 1983 roku pułk przeformowany został na nowy etat. Strukturę kompanijną zastąpiono batalionową. W 1984 roku wszystkie pododdziały czołgów otrzymały czołgi T-72. Jednostka jako pierwsza w WP zaczęła realizować zadania pułku czołgów T-72.
W 1990 roku jednostka przeformowana została w 99 Drezdeński Pułk Zmechanizowany. We wrześniu 1991 roku pułk pozbawiony został nazwy wyróżniającej "Drezdeński"[7].
Decyzją Nr 12/MON ministra obrony narodowej z dnia 22 kwietnia 1992 roku oddział przemianowany został na 89 Pułk Zmechanizowany oraz przyjął dziedzictwo tradycji:
W 1995 roku pułk przeformowany został w 34 Brygadę Kawalerii Pancernej i znów jako pierwszy w WP otrzymał na uzbrojenie nowe czołgi PT-91. 12 września tego roku otrzymał nowy sztandar ufundowany przez społeczeństwo Żagania.
Brygada kontynuuje tradycje 3 Brygady Strzelców 1 Dywizji Pancernej gen. broni Stanisława Maczka i 4 Brygady Pancernej 1 Drezdeńskiego Korpusu Pancernego. Z połączenia cyfr 3 i 4 powstał dzisiejszy numer jednostki 34.
Od dnia 29 lipca 2004 roku patronem brygady jest hetman wielki koronny Jan Zamoyski[8].
Odznaka pamiątkowa i odznaka rozpoznawcza Brygady zostały wprowadzone decyzją Nr 64/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 grudnia 2007 r.[9]. na mocy tej samej decyzji potwierdzono żołnierzom jednostki prawo noszenia do mundurów galowych sznura Fourragere[10].
Z dniem 30 maja 2008 roku 1 batalion czołgów przejął dziedzictwo tradycji 8 batalionu strzelców brabanckich 3 Brygady Strzelców i przyjął nazwę wyróżniającą "brabancki", a 2 batalion czołgów przejął dziedzictwo tradycji 9 batalionu strzelców flandryjskich 3 Brygady Strzelców i przyjął nazwę wyróżniającą "flandryjski"[11].
Z dniem 3 grudnia 2008 roku dywizjon artylerii samobieżnej przejął dziedzictwo tradycji 24 Pułku Artylerii Samobieżnej z lat 1944-1947 i 24 Drezdeńskiego Pułku Artylerii Pancernej z lat 1947-1949 oraz przyjął nazwę wyróżniającą "drezdeński"[12].
15 kwietnia 2011 roku na placu przed siedzibą 34 Brygady Kawalerii Pancernej odsłonięto odlany z brązu pomnik gen. broni Tadeusza Buka[13].
Podstawowym uzbrojeniem brygady są czołgi PT-91 Twardy, bojowe wozy piechoty BWP-1, samobieżne haubice 2S1 Goździk, zestawy przeciwlotnicze ZSU-23-4MP Biała.
4 Brygada Pancerna 1944-1946 → 8 Drezdeński Pułk Czołgów 1946-1949 → 8 Drezdeński Pułk Czołgów Średnich 1949-1957 → 8 Drezdeński Pułk Czołgów i Artylerii Pancernej 1957-1962 → 8 Drezdeński Pułk Czołgów Średnich 1962-1990 → 99 Drezdeński Pułk Zmechanizowany 1990-1991 → 99 Pułk Zmechanizowany 1991-1992 → 89 Pułk Zmechanizowany 1992-1995 → 34 Brygada Kawalerii Pancernej od 1995
