8 maja

8 maja jest 128. (w latach przestępnych 129.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 237 dni.

Kalendarium dzień po dniu

<<	maj 2012					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
30	1	2	3	4	5	6
7	8	9	10	11	12	13
14	15	16	17	18	19	20
21	22	23	24	25	26	27
28	29	30	31	1	2	3

Spis treści

1 Święta
2 Wydarzenia w Polsce
3 Wydarzenia na świecie
4 Urodzili się
5 Zmarli
6 Przypisy

[edytuj] Święta

Imieniny obchodzą: Achacjusz, Achacy, Amat, Arseniusz, Benedykt, Bonifacy, Dezyderia, Dionizy, Heladia, Heladiusz, Ida, Michał, Stanisław, Stanisława, Ulryka, Wiktor i Wiron.
Korea Południowa – Dzień Rodziców
Międzynarodowe:
- Światowy Dzień Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca
- Czas Upamiętniający i Jednoczący Tych, Którzy Stracili Życie Podczas II Wojny Światowej (8. i 9 maja), ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2005 roku)
- Dzień Bibliotekarzy i Bibliotek
wspomnienia i święta w Kościele katolickim^[1]^[2] obchodzą:

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

1254 – Prawdopodobna data prawykonania hymnu Gaude Mater Polonia jako części nieszpornej rymowanego oficjum Historia gloriosissimi Stanislai Wincentego z Kielczy, napisanego na kanonizację św. Stanisława.
1468 – Chrzest Fryderyka Jagiellończyka, królewicza polskiego, księcia litewskiego i przyszłego arcybiskupa gnieźnieńskiego, prymasa Polski i biskupa krakowskiego. Obrzędu chrztu dokonał biskup krakowski Jan Lutek, a ojcem chrzestnym był biskup ołomuniecki Protazy.
1788 – Wolnomularska loża Katarzyny pod Gwiazdą Północną została przemianowana na Stanisława Augusta pod Gwiazdą Północną.
1808 – Została podpisana umowa Napoleona Bonaparte z rządem Księstwa Warszawskiego o przyjęciu na żołd francuski 8 tysięcy żołnierzy polskich.
1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo Rosjan w I bitwie pod Ignacewem.
1907 – Powstał poznański klub sportowy KS Normania, obecnie KS Posnania.
1913 – Zainaugurowano mistrzostwa Galicji w piłce nożnej.
1933:
- Dotychczasowy prezydent Polski Ignacy Mościcki został wybrany na II kadencję.
- Stanisław Skarżyński zakończył przelot przez Atlantyk polskim samolotem RWD-5bis (SP-AJU).
1943:
- II wojna światowa: zakończyło się powstanie w getcie warszawskim.
- W Nalibokach radzieccy partyzanci wymordowali 128 osób.
1947 – Rotmistrz Witold Pilecki został aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa.
1953 – Biskupi polscy skierowali do rządu PRL list, który przeszedł do historii pod nazwą Non possumus.
1989 – Ukazał się pierwszy numer Gazety Wyborczej.
1995 – Ukazał się debiutancki album Edyty Górniak Dotyk.
1996 – Adam Zieliński został Rzecznikiem Praw Obywatelskich.
2002 – Powstała Polska Liga Western i Rodeo.
2004 – Podczas tłumienia zamieszek wywołanych w czasie juwenaliów przez pseudokibiców na osiedlu akademickim "Lumumbowo" w Łodzi, w wyniku omyłkowego użycia przez policję ostrej amunicji zginął jeden z kibiców oraz studentka.
2010 – Józef Kowalczyk został mianowany arcybiskupem metropolitą archidiecezji gnieźnieńskiej i prymasem Polski.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Spotsylvanią – 1864

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
8 maja

589 – Rozpoczął się trzeci synod w Toledo.
1222 – Henryk VII Hohenstauf został koronowany w Akwizgranie na króla Niemiec.
1360 – Wojna stuletnia: Anglia i Francja zawarły Traktat w Brétigny.
1429 – Wojna stuletnia: odwrót wojsk angielskich po nieudanym oblężeniu Orleanu.
1450 – W Kencie wybuchła rebelia pod wodzą Jacka Cade'a przeciwko królowi Henrykowi VI Lancasterowi.
1541 – Hiszpańska ekspedycja dowodzona przez konkwistadora Hernando de Soto dotarła do rzeki Missisipi.
1624 – Cesarz Ferdynand II Habsburg i król Węgier Gábor Bethlen podpisali traktat pokojowy w Wiedniu.
1639 – William Coddington założył Newport w stanie Rhode Island.
1648 – Angielska wojna domowa: zwycięstwo wojsk parlamentu nad rojalistami w bitwie pod St. Fagans.
1654 – W Westminsterze podpisano układ pokojowy kończący I wojnę angielsko-holenderską.
1660 – Nowy angielski parlament zwrócił się do Karola II Stuarta z prośbą o powrót do kraju z wygnania i ogłosił go królem.
1721 – Innocenty XIII został papieżem.
1740 – Został podpisany traktat o wieczystej przyjaźni między Francją i Turcją.
1794 – Rewolucja francuska: zgilotynowano fizyka i chemika oraz poborcę podatkowego Antoine'a Lavoisiera.
1821 – Wojna o niepodległość Grecji: miażdżące zwycięstwo greckich powstańców nad wojskami tureckimi w bitwie pod Gravią.
1842:
- 55 osób zginęło w pierwszej we Francji katastrofie kolejowej na trasie Wersal – Paryż. Wśród ofiar śmiertelnych był podróżnik i badacz Jules Dumont d'Urville wraz z żoną i synem.
- W wyniku trwającego od 5 maja pożaru centrum Hamburga zginęło 51 osób, a 20 tys. straciło dach nad głową.
1846 – Wojna amerykańsko-meksykańska: zwycięstwo wojsk amerykańskich w bitwie pod Palo Alto.
1864 – Wojna secesyjna: w bitwie pod Spotsylvanią wojska Północy pod dowództwem gen. Ulyssesa Granta pokonały wojska Południa dowodzone przez gen. Roberta Lee.
1886 – Farmaceuta John Pemberton opracował recepturę napoju, który nazwał Coca-Colą.
1898 – Powstała włoska Liga Piłki Nożnej.
1902 – Wybuch wulkanu Montagne Pelée zniszczył miasto Saint-Pierre na karaibskiej Martynice. Zginęło ok. 30 tys. mieszkańców miasta, ocalała tylko jedna osoba.
1908 – W Sankt Petersburgu powstała polska Korporacja Akademicka Sarmatia.
1912 – Powstała amerykańska wytwórnia filmowa Paramount Pictures.
1921 – W Szwecji zniesiono karę śmierci.
1924 – Podpisano Konwencję Kłajpedzką między Litwą a mocarstwami sprzymierzonymi.
1927 – Pilot Charles Nungesser i nawigator François Coli wystartowali z Paryża w kierunku Nowego Jorku na pokładzie specjalnie adaptowanego jednosilnikowego samolotu rozpoznawczego Levasseur PL-8 nazwanego L'Oiseau Blanc (Biały Ptak), z zamiarem odbycia pierwszego w historii, nieprzerwanego przelotu między kontynentalnymi częściami Europy i Ameryki Północnej, zakończonego prawdopodobnie katastrofą i zaginięciem załogi.
1929 – Norwegia anektowała wyspę Jan Mayen.
1933 – Mahatma Gandhi rozpoczął swoją 21-dniową głodówkę, by zaprotestować przeciwko polityce brytyjskiej w Indiach.
1937 – Powołano metropolię ryską.
1941 – Podszywający się pod jednostkę norweską niemiecki krążownik pomocniczy HSK Pinguin został zatopiony na Oceanie Indyjskim przez brytyjski krążownik HMS Cornwall. Zginęło 342 członków załogi i 203 brytyjskich jeńców wojennych.
1942 – Wojna na Pacyfiku: zakończyła się nierozstrzygnięta bitwa na Morzu Koralowym.
1944 – Front wschodni: Armia Czerwona wyzwoliła Sewastopol.
1945:
- Dowództwo niemieckie podpisało w Berlinie bezwarunkową kapitulację wobec aliantów zachodnich i ZSRR (9 maja wg czasu moskiewskiego).
- Francuscy żołnierze wymordowali setki Algierczyków w Satif.
- 33. Prezydent USA Harry Truman w przemówieniu radiowym poinformował Amerykanów o zakończeniu II wojny światowej w Europie.
- Zakończyło się powstanie praskie.
1946 – Pod Bazyleą w Szwajcarii otwarto EuroAirport.
1954:
- Rozpoczęła się konferencja genewska w sprawie Indochin.
- W Manili na Filipinach została założona Azjatycka Konfederacja Piłkarska (AFC).
1958 – 36. Wiceprezydent USA Richard Milhous Nixon został popchnięty, wygwizdany, obrzucony i opluty podczas antyamerykańskiego protestu w Limie.
1962 – Zwodowano atomowy okręt podwodny USS Lafayette.
1970:
- 9 dzieci i 3 dorosłych zginęło, a 19 osób zostało rannych w ataku bojowników Organizacji Wyzwolenia Palestyny (OWP) na autobus szkolny koło Avivim w Izraelu.
- Ukazał się ostatni album grupy The Beatles Let It Be.
1972 – Wojna wietnamska: prezydent USA Richard Nixon ogłosił blokadę morską Wietnamu Północnego.
1973 – Poddali się rebelianci indiańscy, którzy okupowali przez 10 tygodni rezerwat w wiosce Wounded Knee w amerykańskim stanie Dakota Południowa.
1978 – Włoch Reinhold Messner i Austriak Peter Habeler zdobyli bez aparatów tlenowych Mount Everest.
1980 – Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła całkowite wytępienie ospy prawdziwej.
1984:
- Kapral Denis Lortie otworzył ogień do członków Zgromadzenia Narodowego Quebecu, zabijając 3 osoby i raniąc 13.
- We francuskim Nantes otwarto Stadion de la Beaujoire.
- ZSRR ogłosił, że zbojkotuje Letnie Igrzyska Olimpijskie w Los Angeles.
1987:
- Brytyjska jednostka specjalna Special Air Service (SAS) zaatakowała z zaskoczenia i zabiła 8 członków brygady Provisional Irish Republican Army, którzy zostali potem nazwani "męczennikami z Loughgall".
- Senator Gary Hart, zapytany o swoje relacje z modelką Donną Rice, wycofał się z wyścigu o nominację na oficjalnego kandydata na prezydenta Stanów Zjednoczonych z ramienia Demokratów.
1988 – François Mitterrand, pokonując w II turze Jacques'a Chiraca, wygrał ponownie wybory prezydenckie we Francji.
1995 – 42. Prezydent USA Bill Clinton podpisał dekret wprowadzający embargo na handel z Iranem.
1996 – Parlament Republiki Południowej Afryki uchwalił nową konstytucję.
1997 – Należący do China Southern Airlines Boeing 737 rozbił się podczas podchodzenia do lądowania na lotnisku w Shenzhen w południowych Chinach. Zginęło 35 osób, a 39 zostało rannych.
1999 – Ismail Omar Guelleh został prezydentem Dżibuti.
2000 – Australia i Korea Północna nawiązały stosunki dyplomatyczne.
2003 – Przyjęto nową flagę stanową Georgii.
2008 – Władimir Putin został premierem Rosji.
2009 – Jan Fischer został premierem Czech.
2010:
- Laura Chinchilla Miranda została pierwszą kobietą na stanowisku prezydenta Kostaryki.
- W katastrofie w kopalni "Raspadskaja" w Rosji zginęło 90 górników, 71 zostało rannych.

[edytuj] Urodzili się

1521 – Piotr Kanizy, święty, niderlandzki duchowny katolicki, jezuita, doktor Kościoła (zm. 1597)
1653 – Claude de Villars, francuski dyplomata i dowódca wojskowy, marszałek (zm. 1734)
1737 – Stanisław Trembecki, polski poeta (zm. 1812)
1741 – Johann Lorenz Boeckmann, niemiecki fizyk, matematyk, mechanik (zm. 1802)
1779 – Konstanty Pawłowicz, wielki książę rosyjski, wielkorządca Królestwa Polskiego, naczelny wódz wojska Królestwa Polskiego (zm. 1831)
1786 – Jan Maria Vianney, święty, francuski ksiądz i mistyk (zm. 1859)
1818 – Samuel Leonard Tilley, kanadyjski polityk (zm. 1896)
1828:
- Charbel Makhlouf, libański święty, maronicki mnich (zm. 1898)
- Henri Dunant, szwajcarski filantrop, pacyfista, współtwórca Czerwonego Krzyża (zm. 1910)
1851 – Stanisław Witkiewicz, polski pisarz, malarz, filozof, teoretyk sztuki, propagator stylu zakopiańskiego (zm. 1915)
1884 – Harry S. Truman, amerykański polityk, 33. prezydent USA, 34. wiceprezydent USA (zm. 1972)
1888 – Maurice Boyau francuski as myśliwski z 35 zwycięstwami powietrznymi (zginął w 1918)
1892 – Stanisław Sosabowski, polski generał, dowódca 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej (zm. 1967)
1896:
- Stanisława Leszczyńska, polska Służebnica Boża, położna (zm. 1974)
- Ludovico Montini, włoski prawnik, polityk, parlamentarzysta, brat papieża Pawła VI (zm. 1990)
1897 – Roscoe Hillenkoetter, amerykański kontradmirał, pierwszy dyrektor Centrali Wywiadu (zm. 1982)
1899 – Friedrich Hayek, austriacki ekonomista (zm. 1992)
1900 – Tola Mankiewiczówna, polska aktorka, piosenkarka i śpiewaczka operowa (zm. 1985)
1902 – André Michel Lwoff, francuski mikrobiolog, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za rok 1965 (razem z François Jacobem i Jacquesem Lucienem Monodem) (zm. 1994)
1903 – Fernandel, francuski aktor (zm. 1971)
1906 – Roberto Rossellini, włoski reżyser filmowy (zm. 1977)
1909 – Lennart Bernadotte, książę szwedzki (zm. 2004)
1911 – Robert Johnson, amerykański gitarzysta i wokalista (zm. 1938)
1912 – William Ewing Hester, amerykański działacz tenisowy, przemysłowiec (zm. 1993)
1913 – Sławomir Lindner, polski aktor (zm. 1982)
1914 – Romain Gary, francuski pisarz, reżyser filmowy (zm. 1980)
1916:
- Stanisław Domański, polski fitopatolog, mikolog (zm. 1993)
- João Havelange, brazylijski działacz sportowy, wieloletni prezydent FIFA
1917:
- Stanisław Misakowski, polski poeta (zm. 1996)
- Stanisław Zieliński (pisarz), polski pisarz, krytyk literacki (zm. 1995)
1919 – Lex Barker, amerykański aktor (zm. 1973)
1921 – Ija Lazari-Pawłowska, polska filozof (zm. 1994)
1922:
- Bernardin Gantin, beniński duchowny katolicki, arcybiskup Cotonou, kardynał (zm. 2008)
- Stephen Kim Sou-hwan, południowokoreański duchowny katolicki, arcybiskup Seulu, kardynał (zm. 2009)
1923:
- Izaak Celnikier, polski malarz, grafik (zm. 2011)
- Aleksander Omiljanowicz, polski pisarz, funkcjonariusz UB (zm. 2006)
1925:
- André-Paul Duchâteau, belgijski autor komiksów
- Ali Hassan Mwinyi, tanzański polityk, prezydent Tanzanii
1926:
- David Attenborough, brytyjski pisarz, narrator, podróżnik
- Stanisław Broszkiewicz, polski pisarz (zm. 1984)
1927 – László Paskai, węgierski duchowny katolicki, franciszkanin, arcybiskup Esztergom-Budapesztu i prymas Węgier, kardynał
1928:
- Zbyszko Chojnicki, polski geograf
- Manfred Gerlach, niemiecki polityk (zm. 2011)
1929:
- Mirosław Kijowicz, polski reżyser filmów animowanych, historyk sztuki (zm. 1999)
- Miyoshi Umeki, japońska aktorka (zm. 2007)
1930:
- Jolanta Klimowicz, polska dziennikarka, publicystka
- Gary Snyder, amerykański poeta, eseista
- Maria Szubina, rosyjska kajakarka
1931 – Roman Wapiński, polski historyk (zm. 2008)
1932 – Stanisław Niwiński, polski aktor (zm. 2002)
1933 – Jerzy Molga, polski aktor
1935 – Zdzisław Król, polski duchowny katolicki, ksiądz infułat, kapelan Warszawskiej Rodziny Katyńskiej (zm. 2010)
1936 – Héctor Núñez, urugwajski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2011)
1938 – Jean Giraud, francuski scenarzysta, autor komiksów (zm. 2012)
1939 – Paul Drayton, amerykański lekkoatleta, sprinter (zm. 2010)
1940:
- Peter Benchley, amerykański pisarz (zm. 2006)
- James L. Brooks, amerykański producent, scenarzysta, reżyser filmowy
- Marceli Kosman, polski historyk, eseista
- Ricky Nelson, amerykański piosenkarz, gitarzysta (zm. 1985)
1941 – Matthias Klemm, niemiecki malarz, grafik
1945:
- Janine Haines, australijska polityk (zm. 2004)
- Keith Jarrett, amerykański pianista jazzowy
1947:
- Howard Robert Horvitz, amerykański biolog, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za rok 2002 (razem z Sydneyem Brennerem i Sir Johnem Edwardem Sulstonem)
- Danuta Pietraszewska, polska nauczycielka, samorządowiec, polityk, poseł na Sejm RP
1948 – Carl Schenkel, szwajcarski reżyser filmowy (zm. 2003)
1949 – Stanisław Markowski, polski fotograf, dokumentalista
1950:
- Stanisław Bieniasz, polski pisarz (zm. 2001)
- Grzegorz Palka, polski działacz Solidarności, prezydent Łodzi (zm. 1996)
1951 – Andrzej Sośnierz, polski lekarz, polityk
1955 – Meles Zenawi, etiopski polityk, premier
1957:
- Bernd Krauss, niemiecki piłkarz, trener piłkarski
- Marie Myriam, francuska piosenkarka
1958 – Roddy Doyle, irlandzki pisarz, dramaturg, scenarzysta
1959:
- Wojciech Dąbrowski, polski aktor
- Grzegorz Drukarczyk, polski pisarz fantastyki naukowej
1960:
- Franco Baresi, włoski piłkarz
- Bogdan Klich, polski lekarz psychiatra, polityk
1961:
- Janet McTeer, brytyjska aktorka
- Andrea Pollack, niemiecka pływaczka
1962 – Mirosław Neinert, polski aktor
1963:
- Michel Gondry, francuski reżyser filmowy
- Izabela Kloc, polska polityk, poseł na Sejm RP
- Aleksandr Kowalenko, białoruski trójskoczek
1964 – Melissa Gilbert, amerykańska aktorka
1965 – Mario Frick, polityk z Liechtensteinu, premier
1966:
- Dorota Idzi, polska pięcioboistka nowoczesna
- Cláudio Taffarel, brazylijski piłkarz, bramkarz
1967 – Mariusz Karol, polski trener koszykówki
1969:
- Jonny Searle, brytyjski wioślarz
- Fabrice Tiozzo, francuski bokser
1970 – Luis Enrique, hiszpański piłkarz, trener
1971:
- Radosław Gilewicz, polski piłkarz
- Candice Night, amerykańska wokalistka zespołu Blackmore's Night
1972 – Darren Hayes, australijski piosenkarz
1973 – Maciej Stęczniewski, polski piłkarz ręczny, bramkarz
1974:
- Ali Ismaiłow, azerski bokser
- Paweł Steczkowski, polski kontrabasista, kompozytor
1975 – Enrique Iglesias, hiszpański piosenkarz
1976 – Zygmunt Miłoszewski, polski pisarz, dziennikarz
1977 – Joe Bonamassa, amerykański gitarzysta i wokalista bluesowy
1978:
- Sandra Kleinová, czeska tenisistka
- Josie Maran, amerykańska modelka, aktorka
1979:
- Stipe Modrić, słoweński koszykarz
- Yuri Rose, holenderski piłkarz
1980 – David Grondin, francuski piłkarz
1981:
- Tomasz Motyka, polski szermierz, szpadzista
- Blaž Vrhovnik, słoweński skoczek narciarski
1983:
- Jakub Biskup, polski piłkarz
- Matt Willis, brytyjski piosenkarz
1984:
- Sarah Meier, szwajcarska łyżwiarka figurowa
- Maximiliano Pereira, urugwajski piłkarz
1985 – Michał Skalski, polski szachista
1986 – Pemra Özgen, turecka tenisistka
1989 – Giorgio Avola, włoski florecista
1990:
- Anastazja Zujewa, rosyjska pływaczka
- Aleksander Sardyko, rosyjski skoczek narciarski
1993 – Kayla Williams, amerykańska gimnastyczka
2003 – Mulaj Hassan, marokański książę, następca tronu