Adam Sudoł (duchowny)

Adam Sudoł
Prałat

Data i miejsce urodzenia	7 kwietnia 1920 Lipnica
proboszcz Parafii Przemienienia Pańskiego w Sanoku
Okres sprawowania	1967 - 1995
Dziekan Dekanatu Sanok Zachód
Okres sprawowania	1971 - 1995

Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Prezbiterat	1944
Odznaczenia

Multimedia w Wikimedia Commons
Adam Sudoł w Wikicytatach

Adam Sudoł (ur. 7 kwietnia 1920 w Lipnicy) – duchowny rzymskokatolicki, prałat, wieloletni dziekan w Sanoku, kapelan Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej i Związku Sybiraków w Sanoku.

[edytuj] Biografia

Syn Jana Sudoła posła na sejm II Rzeczypospolitej Polskiej, matka z domu Straub pochodziła ze spolonizowanej rodziny niemieckiej.

Adam Sudoł zdał egzamin dojrzałości w Przemyślu w roku 1939. Absolwent Wyższygo Seminarium Duchownym w Przemyślu (w czasie wojny z siedzibą w Lesie Brzozowskim). W latach 1967 - 1995 proboszcz parafii pw. Przemienienia Pańskiego, od 1971 do emerytury dziekan dekanatu Sanok-Zachód oraz prałat scholastyk Brzozowskiej Kapituły Katedralnej (od 1978).

W 1976 sygnatariusz petycji ws. uwięzionych robotników Ursusa i Radomia. Od 1978 organizator mszy św. i uroczystości patriotycznych w Sanoku z okazji 11 Listopada. Od 1980 nieformalny kapelan sanockiej „S”, współorganizator uroczystości patriotycznych (m.in. pierwszej od czasów przedwojennych mszy św. 3 V 1981 na rynku w Sanoku, w której uczestniczyło ok. 7 tys. osób). W okresie stanu wojennego w Polsce organizator pomocy materialnej i prawnej dla rodzin osób internowanych. Osobiście zaangażował się w organizację ucieczki z internowania Antoniego Kołodzieja z Domaradza, współtwórca planu ucieczki internowanego Antoniego Macierewicza ze szpitala w Sanoku^[1]. Na plebanii w Sanoku spotykali się działacze podziemia^[2]^[3]^[4]. W 1989 wspierał KO w Sanoku przed wyborami 4 VI. Od 1995 na emeryturze.

W ostatniej książce pt. Agresor – Ks. prałat Adam Sudoł w dokumentach Służby Bezpieczeństwa i Urzędu do Spraw Wyznań w latach 1957-1989, dwóch sanockich historyków Krzysztof Kaczmarski oraz Andrzej Romaniak przedstawiło obszerne fragmenty poświęcone kolaboracji miejscowego biskupa prawosławnego Aleksandra Dubeca z SB i jego roli w atakowaniu ks. Sudoła.

[edytuj] Ordery i odznaczenia

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1993)
Honorowe Obywatelstwo miasta Sanoka (1995).

[edytuj] Publikacje

Polska Ojczyzna Moja t. 1 i 2, 2000
Kazania i Przemówienia, t. 1 i 2, 2000
Wybór z Księgi Ogłoszeń Parafii Przemienienia Pańskiego w Sanoku [lata 1967-1995]” (2001).

[edytuj] Bibliografia

Andrzej Romaniak. Adam Sudoł. Kapłan wielkiej odwagi, redakcja: Andrzej Romaniak, Halina Więcek, Sanok 2004 r. ISBN 83-919305-6-4
Krzysztof Kaczmarski, Andrzej Romaniak. AGRESOR – Ks. prałat Adam Sudoł w dokumentach Służby Bezpieczeństwa i Urzędu do Spraw Wyznań w latach 1957-1989, opracowanie: Krzysztof Kaczmarski i Andrzej Romaniak, Sanok 2006 r. ISBN 83-60380-07-4
Mateusz Wyrwich. "Kapelani Solidarności 1980 – 1989” 2010. t.3

[edytuj] Linki zenętrzne

Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności

Przypisy

↑ "Od 1980 nieformalny kapelan sanockiej „S”, współorganizator uroczystości patriotycznych (m.in. mszy św. 3 maja 1981 na rynku w Sanoku, w której uczestniczyło ok. 7 tys. osób). Po 13 grudnia 1981 organizator pomocy materialnej i prawnej dla rodzin osób internowanych; współtwórca planu ucieczki internowanego Antoniego Macierewicza ze szpitala w Sanoku" [w:] [1] Bogusław Kleszczyński. Encyklopedia Solidarności. Adam Sudoł
↑ Dariusz Iwaneczko. Opór społeczny a władza w Polsce południowo-wschodniej 1980-1989. str. 518. 2005
↑ "To z jego inicjatywy organizowano odczyty niezależnych historyków, publicystów i dziennikarzy, a na murze kościoła wmurowano tablice pamiątkowe ku czci Józefa Piłsudskiego i dowódców Armii Krajowej, natomiast w kaplicy przy ul. Zagrody ku czci Grzegorza Przemyka – warszawskiego maturzysty śmiertelnie pobitego przez milicjantów w maju 1983 r."; "Cała ta działalność była solą w oku komunistycznych władz. Starano się walczyć z ks. Sudołem różnymi metodami. W tę walkę zaangażowano nawet miejscową „Gazetę Sanocką – Autosan”, aktyw partyjny i członków ORMO. Rozpowszechniano plotki na temat ks. Adama Sudoła, a on sam otrzymywał setki anonimów drogą pocztową, jak i telefonicznie. Kulminacją tych działań było założenie przez SB, w styczniu 1986 r., sprawy operacyjnego rozpracowania (SOR) o kryptonimie „Agresor” w ramach której rozpracowywano sanockiego proboszcza. Ks. Sudoł stał się bez wątpienia sanockim symbolem walki z komunistycznym systemem lat 70. i 80. i wpisał się w najnowszą historię Sanoka i ziemi sanockiej." [w:] Andrzej Romaniak. W 65. rocznicę święceń kapłańskich ks. prałata Adama Sudoła. [2]
↑ "o. Bogdan Piechuta, ks. Stanisław Marczak, ks. Stanisław Kołtak, ks. Adam Sudoł to byli czterej główni wrogowie systemu komunistycznego. Każdy mógł podzielić los ks. Jerzego. Jak byli znienawidzeni niech świadczą pseudonimy: "Agresor” ks. Adam Sudoł, "Belzebub” ks. Stanisław Kołtak. Te kryptonimy były nadawane przez SB tym księżom, którzy nie mówili, można by powiedzieć z perspektywy czasu nic szczególnego, po prostu mówili prawdę – podkreśla ks. Stanisław Marczak." [w:] Marek Dybaś. W Jaśle Mateusz Wyrwich promował książkę "Kapelani Solidarności 1980 – 1989”. Nowiny. 20 lutego, 2010