Akinakes (gr. ἀκινάκης) lub akinaka (pers. *akīnakah) - sztylet lub krótki miecz, prosty, obosieczny, służący do kłucia i cięcia, używany przez Scytów, a następnie przejęty przez Persów.
Długość jego wynosiła 30 - 50 cm. Wykonany był bądź wyłącznie z żelaza lub też inkrustowany był złotem, podobnie jak pochwa. Akinakesy inkrustowane złotem spotyka się w grobowcach władców lub członków arystokracji plemiennej.
Istniały różne odmiany akinakesa, różniące się wyglądem zewnętrznym. Największą różnorodność wykazują rękojeści mieczy, ale także głowice, jelca oraz pochwy. We wczesnym okresie zdobienia mieczy i pochew zawierały cechy wschodnie ( z Asyrii lub Urartu), a w późniejszym - greckie, i łączone były z lokalnymi, scytyjskimi motywami zwierzęcymi, charakterystycznymi dla stylu zoomorficznego sztuki Scytów, przykładem czego jest pochwa miecza z Witaszkowa.
Zdobnictwo według wierzeń Scytów potęgowało siłę broni. Stąd częstymi motywami były wyobrażenia dzikich, drapieżnych zwierząt: orła, gryfa, ich szponów, pazurów i oczu, a także pędzącego jelenia. Wizerunki te miały zapewnić wojownikowi szybkość, siłę, zręczność i celność.
Akinakes przy pasie wojownika scytyjskiego z VII-VI wieku p.n.e.
Dariusz I Wielki z akinakesem w lewej ręce
Akinakes u pasa wojownika perskiego
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
