| Aleksy I Romanow car Rosji | |
 | |
| Car Rosji | |
| Okres panowania | od 1645 do 1676 |
| Poprzednik | Michał I Romanow |
| Następca | Fiodor III Romanow |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | Romanowowie |
| Urodzony | 19 lub 29 marca 1629 Moskwa |
| Zmarł | 29 stycznia lub 8 lutego 1676 Moskwa |
| Ojciec | Michał I Romanow |
| Matka | Eudoksja Streszniewa |
| Żona | Maria Miłosławska Natalia Naryszkina |
| Dzieci | Dymitr Zofia Jewdokia Marfa Aleksy Anna Katarzyna Maria Fiodor III Romanow Fedozja Szymon Iwan V Jewdokia Piotr I Wielki Fiodora Natalia |
Aleksy I Michajłowicz (ur. 19 lub 29 marca[1] 1629 w Moskwie, zm. 29 stycznia lub 8 lutego[2] 1676 tamże) – car Rosji w latach 1645-1676, syn Michała (1613-1645), z dynastii Romanowów.
Spis treści |
Car Aleksy objął rządy w wieku 16 lat, był bardzo pobożny, dbał o splendor swego dworu, lecz nie radził sobie w sprawach gospodarczych. Przyznawał ulgi handlowe szybko bogacącym się kupcom i bojarom oraz przywileje dla duchowieństwa. Z drugiej strony wydany przez niego w 1649 roku kodeks sądowy, Ułożenie soborowe[3], wprowadził ostre kary za najmniejsze przestępstwa, a chłopi zostali w pełni podporządkowani i uzależnieni od feudalnych właścicieli ziemskich. Natomiast dla ludności miejskiej bardzo uciążliwe było podwyższenie podatku od soli. W rezultacie doszło do szerokich wystąpień chłopstwa i miast przeciwko bojarom i władzom państwowym. Największe konsekwencje miał tzw. "bunt solny" w miastach i car musiał wycofać się z części swych decyzji.
W 1654 Rosja zawarła w Perejasławiu unię z Ukrainą, kierowaną przez hetmana Bohdana Chmielnickiego. Było to równoznaczne z rozpoczęciem nowej wojny polsko-rosyjskiej. Wojska rosyjskie zajęły wtedy Smoleńsk, całą Białoruś i część Litwy z Wilnem. Lecz zaraza, panująca w Rosji i napaść Szwedów na Rzeczpospolitą, spowodowały wstrzymanie walk rozejmem w Niemieży, po czym także Rosja rozpoczęła wojnę ze Szwecją. Prowadzona ona była jednak ospale, zakończyła się rozejmem w 1658. Po odejściu Szwedów z Rzeczypospolitej i uznaniu przez hetmana Iwana Wyhowskiego jej zwierzchnictwa nad Ukrainą, car Aleksy wznowił wojnę z Polską. Zakończył ją dopiero rozejm andruszowski w 1667, w którym ostatecznie przyznane zostały Rosji ziemie smoleńskie, czernichowskie i siewierskie oraz cała Ukraina Zadnieprzańska wraz z Kijowem.
W latach 1668-1671 miały miejsce w Rosji liczne bunty i powstania chłopskie, wzniecane przeciwko pańszczyźnianemu uciskowi ze strony wielkich właścicieli ziemskich. Największy, pod przywództwem Stiepana Razina, miał charakter wojny chłopskiej, objął tereny nad dolnym Donem i prawie całe Powołże, trwał dwa lata. Zakończył się rozbiciem przez regularne wojska carskie i ciężkimi represjami wobec opozycji chłopskiej.
Po śmierci cara Aleksego rządy w Rosji przejął jego najstarszy pośród żyjących syn, Fiodor III (1676-1682)
| Fiodor Romanow 1) ur. 1554 / 1555 zm. 1 X 1633 | Ksenia Iwanowna Szestowa ur. ? zm. 27 I 1631 | Łukasz Streszniew ur. ? zm. 1650 | Anna Wołkońska ur. ? zm. ? | ||||||||||
| Michał I ur. 12 / 22 VII 1596 zm. 13 // 22 VII 1645 | Eudoksja Streszniewa ur. 1608 zm. 18 / 28 VII 1645 | ||||||||||||
| 1 Maria Miłosławska ur. 1 IV 1624 zm. 3 III 1669 OO 26 I 1648 | Aleksy I ur. 19 III 1629 zm. 29 lub 30 I 1676 | 2 Natalia Naryszkina ur. 26 VIII / 1 IX 1651 zm. 25 I / 4 II 1694 OO 1 II 1671 | |||||||
| 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | |||||
| Dymitr ur. 22 VIII 1648 zm. X 1649 | Jewdokia ur. 17 II 1650 zm. 10 III 1712 | Marfa ur. 4 IX 1652 zm. 18 VII 1707 | Aleksy ur. 15 II 1654 zm. 17 I 1670 | Anna ur. I 1655 zm. V 1659 | |||||
| 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | |||||
| Zofia ur. 5 lub 27 IX 1657 zm. 3 / 14 VII 1704 | Katarzyna ur. XI 1658 zm. V 1718 | Maria ur. 18 / 28 I 1660 zm. 9 / 20 III 1723 | Fiodor III ur. 30 V / 9 VI 1661 zm. 27 IV / 7 V 1682 | Fedozja ur. 28 V / 7 VI 1662 zm. 14 / 25 XII 1713 | |||||
| 1 | 1 | 1 | 2 | 2 | |||||
| Szymon ur. IV 1665 zm. 19 / 29 VI 1669 | Iwan V ur. 27 VIII / 6 IX 1666 zm. 29 I / 8 II 1696 | Jewdokia ur. 1669 zm. 1669 | Piotr I Wielki ur. 30 V/ 8 VI 1672 zm. 28 I / 8 II 1725 | Fiodora ur. 4 IX 1673 zm. 28 XI 1678 | |||||
| 2 | |||||||||
| Natalia ur. 22 VIII 1674 zm. 18 VI 1716 | |||||||||
|
| Poprzednik Michał I Romanow |  | Car Rosji 1645-1676 | | Następca Fiodor III Romanow |
