Widget
Podziel się:

Pismo hebrajskie


Alfabet hebrajski, nazywany też przez badaczy pismem żydowskim lub pismem kwadratowymalfabet spółgłoskowy stosowany do zapisu języka hebrajskiego, jidysz, ladino i innych języków żydowskich, wywodzący się z alfabetu aramejskiego, a pośrednio z fenickiego i egipskich hieroglifów. Składa się z 22 znaków, a w przeciwieństwie do alfabetu łacińskiego nie rozróżnia się w nim liter małych i wielkich.

Kierunek pisma: od prawej do lewej.

Litery alfabetu hebrajskiego:

ZapisNazwaWymowaWartość numeryczna
NowoczesnyTradycyjnyKursywa hebrajska
אאHebrew letter Alef handwriting.svgalefnieme lub któraś z samogłosek1
בבHebrew letter Bet handwriting.svgbet[b], [v]2
גגHebrew letter Gimel handwriting.svggimel[ɡ]3
דדHebrew letter Daled handwriting.svgdalet[d]4
ההHebrew letter He handwriting.svghej/he[1]jako spółgłoska – [h]; jako samogłoska – [a]5
ווHebrew letter Vav handwriting.svgwawjako spółgłoska – [v]; jako samogłoska – [ɔ̝], [u]6
זזHebrew letter Zayin handwriting.svgzajin/zain[1][z]7
חחHebrew letter Het handwriting.svgchet[χ] lub [ħ]8
טטHebrew letter Tet handwriting.svgtet[t]9
ייHebrew letter Yud handwriting.svgjod[1]/judjako spółgłoska – [j]; jako samogłoska – [i], [ɛ̝]10
כךכךHebrew letter Kaf-final handwriting.svgHebrew letter Kaf handwriting.svgkaf[k], [χ]20
ללHebrew letter Lamed handwriting.svglamed[l]30
מםמםHebrew letter Mem-final handwriting.svgHebrew letter Mem handwriting.svgmem[m]40
נןנןHebrew letter Nun-final handwriting.svgHebrew letter Nun handwriting.svgnun[n]50
ססHebrew letter Samekh handwriting.svgsamech/samek[1][s]60
עעHebrew letter Ayin handwriting.svgajin/ain[1]jako spółgłoska – [ʕ] lub nieme; jako samogłoska – [a], [ɛ̝], [ɔ̝], [i]70
פףפףHebrew letter Pe-final handwriting.svgHebrew letter Pe handwriting.svgpe[p], [f]80
צץצץHebrew letter Tsadik-final handwriting.svgHebrew letter Tsadik handwriting.svgcadi/cade/sade[1][ʦ] (polskie c)90
קקHebrew letter Kuf handwriting.svgkof[1]/kuf[k], [q]100
ררHebrew letter Resh handwriting.svgreszw starożytności [r], współcześnie [ʁ]200
ששHebrew letter Shin handwriting.svgszin[ʃ] (polskie sz), [s]300
תתHebrew letter Taf handwriting.svgtaw[t], [θ]400

Pięć liter (kaf, mem, nun, pe, cade) przyjmuje na końcu wyrazu inną graficznie formę, zwaną końcową (kaf finale, mem finale itd.). Są to tak zwane "litery królewskie" (sofit).

Kształt liter "pisanych" (kursywy) różni się znacznie od pierwowzorów "drukowanych" (pismo kwadratowe).

Niektóre litery zmieniają swoją wymowę (i nazwę) po umieszczeniu wewnątrz dageszu (znaku w kształcie kropki). Są to np. wet (v) → bet (b), chaf (χ) → kaf (k), fe (f) → pe (p). W niektórych epokach i dialektach języka hebrajskiego istniało też rozróżnienie: thaw (θ) → taw (t), nieistniejące we współczesnym hebrajskim (izraelskim). Dodanie dageszu (dagesz hazak) do innej litery oznacza jej podwojenie[2]. Litera szin ma kropkę nad prawym "ramieniem" (lecz nie jest to dagesz) i wtedy wymawiana jest jako "sz". Kropka nad "ramieniem" lewym zmienia nazwę na sin i wymowę na "s".

Judaizm uznaje graficzną formę alfabetu za świętą; mistycy żydowscy uważali litery hebrajskie za nośniki duchowych mocy, a ich znajomość za sposób przybliżania się do Boga.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Nazwa użyta w trzecim wydaniu Biblii Tysiąclecia, np. w Lamentacjach (Pallottinum, Poznań – Warszawa 1990, ISBN 83-7014-218-4)
  2. Rezolucje przyjęte podczas dziewięciu Konferencji Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie Standaryzacji Nazw Geograficznych. [dostęp 2011-10-05].

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne


Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne