| Alojzy Feliński | |
 Alojzy Feliński | |
| Data urodzenia | 1771 |
| Miejsce urodzenia | Łuck |
| Data śmierci | 23 lutego 1820 |
| Miejsce śmierci | Krzemieniec |
| Rodzina | Felińscy |
| Małżeństwo | Zofia z Omiecińskich Felińska |
Alojzy Feliński (ur. 1771 w Łucku, zm. 23 lutego 1820 w Krzemieńcu) – polski poeta i dramatopisarz.
Spis treści |
Pochodził z rodziny szlacheckiej Felińskich herbu Farensbach. Był synem Tomasza Felińskiego, bratem Gerarda Felińskiego, szwagrem Ewy Felińskiej i stryjem św. Zygmunta Felińskiego. Młodość spędził w rodowym majątku w Wojutyniu pod Łuckiem. Od lat dziecięcych był przyjacielem, Tadeusza Czackiego.
Kształcił się w kolegium pijarów w Dąbrowicy oraz we Włodzimierzu Wołyńskim. Od 1788 roku pracował w kancelarii prawnej w Lublinie. W latach 1789-1792 przebywał w Warszawie i uczestniczył w obradach Sejmu Czteroletniego. W tym okresie pisywał broszury polityczne i utwory literackie.
W 1794 roku podczas insurekcji pełnił funkcję sekretarza i adiutanta Tadeusza Kościuszki oraz komisarza porządkowego wołyńskiego. Po upadku powstania krótko mieszkał w Dzikowie. Od 1795 roku mieszkał w Wojutyniu, gdzie administrował rodzinnym majątkiem. W 1800 roku osiadł w Osowej.
W 1809 roku został członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk. W 1815 roku zamieszkał w Warszawie i związał się z grupą klasyków. W 1818 roku został profesorem literatury i dyrektorem Liceum Krzemienieckiego. W 1819 roku otrzymał członkostwo honorowe Uniwersytetu Wileńskiego.
Pierwsze utwory zaczął pisać w latach 1788-1789 będąc kancelarzystą w Lublinie. Większość swoich dzieł napisał jednak w latach 1800-1815 podczas pobytu w Osowej.
Jego najsłynniejszym utworem jest pieśń hymniczna Pieśń narodowa za pomyślność króla napisana na zamówienie wielkiego księcia Konstantego na cześć króla Królestwa Polskiego, Aleksandra I, która w wersji Antoniego Goreckiego zyskała popularność w okresie XIX wieku jako hymn patriotyczny i kościelny Boże, coś Polskę. Poza tym był autorem dramatu Barbara Radziwiłłówna i pieśni: Pochwała Kościuszki oraz Pieśń ochotników.
W 1816 roku opublikował pracę na temat ortografii Przyczyny używanej przeze mnie pisowni. Odrzucał w niej używaną dotychczas w języku polskim literę á, zachowywał é i ó. Zalecał także pisownię wyrazów być, kłaść, wieść, a na miejscu dawniej używanych i i y wprowadził j.
Jako tłumacz przełożył na język polski Ziemianina, czyli Ziemiaństwo francuskie Jacques'a Delille'a, adaptował też dramaty: Vittorio Alfieriego i Proespera Joylot de Crébillona.
