| Andrij Melnyk | |
 | |
| Data i miejsce urodzenia | 12 grudnia 1890 Wola Jakubowa |
| Data i miejsce śmierci | 1 listopada 1964 Clervaux |
Andrij Melnyk, ukr. Андрій Мельник (ur. 12 grudnia 1890 r. w Woli Jakubowej w rejonie Drohobycza - zm. 1 listopada 1964 r. w Clervaux) - ukraiński działacz nacjonalistyczny, przywódca Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), zaś po rozłamie frakcji melnykowców (OUN-M).
Urodził się w rodzinie greckokatolickiego organisty (diaka). Z wykształcenia był inżynierem leśnikiem. Podczas pierwszej wojny światowej służył w armii austro-węgierskiej jako oficer w korpusie Strzelców Siczowych. W 1916 r. został uwięziony przez Rosjan. W ukraińskiej armii Symona Petlury otrzymał stopień pułkownika.
W latach 1922-1924 więziony był za działalność terrorystyczną przeciwko polskiemu rządowi.
W latach 30. przekształcił OUN w organizację podziemną, przejmując jednocześnie faszystowską ideologię Benito Mussoliniego oraz stworzył zbrojne skrzydło OUN odpowiedzialne za wiele aktów terrorystycznych.
Po zamordowaniu w Rotterdamie 1938 r. Jewhena Konowalca przez agenta NKWD Pawła Sudopłatowa, A. Melnyk stał się przywódcą OUN. Od 1938 r. współpracował z Abwehrą, a po wkroczeniu Wehrmachtu na Ukrainę we wrześniu 1939 r. proklamował niezależny rząd ukraiński w Równem. W 1940 r. bardziej radykalni członkowie OUN ze Stepanem Banderą na czele dokonali w niej rozłamu. Dwie powstałe frakcje znane były popularnie jako banderowcy i melnykowcy.
Na przełomie 1943/1944 r. A. Melnyk został aresztowany przez Gestapo i osadzony w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen w oddziale dla więźniów specjalnych tzw. Zellenbau (przebywali tam również m.in. pierwszy dowódca Armii Krajowej Stefan Rowecki, kanclerz Austrii Kurt Schuschnigg, czy premier Francji Edouard Daladier, a od września 1941 r. aresztowani przywódcy OUN(B) - Stepan Bandera i Jarosław Stećko) za probę nawiązania kontaktu z aliantami [1]. Niemcy chcieli również wymusić w ten sposób większe zaangażowanie Ukraińców w wojnie z ZSRR, bez konieczności koncesji politycznych z własnej strony. Andrij Melnyk uwolniony został wraz z S. Banderą i J. Stećką jesienią 1944 r., w związku ze zmianą polityki III Rzeszy wobec tzw. wojsk ochotniczych (Freiwillige) i koniecznością ustępstw w obliczu zbliżającej się klęski militarnej Niemiec.
Od grudnia 1944 r. A. Melnyk uczestniczył w negocjacjach, w wyniku których 17 marca 1945 r. powstał Ukraiński Komitet Narodowy.
Po wojnie mieszkał w Luksemburgu, RFN i Kanadzie. Zmarł w 1964 r. w wieku 74 lat.
Zięć Jewhena Konowalca.
Biografia Andrija Melnyka (jęz. angielski)
| ||||||||||||||||
