| Antoni Halor | |
 | |
| Data i miejsce urodzenia | 12 lipca 1937 Siemianowice Śląskie |
| Data i miejsce śmierci | 10 lutego 2011 Katowice |
| Zawód | reżyser |
| Lata aktywności | 1960 - 1991 |
Antoni Halor (ur. 12 lipca 1937 r. w Siemianowicach Śląskich, zm. 10 lutego 2011 r. w Katowicach) – reżyser filmowy i telewizyjny, artysta plastyk, literaturoznawca, publicysta.
Spis treści |
Studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie uzyskał dyplom w 1965 r. oraz na Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej, Filmowej i Telewizyjnej w Łodzi, której dyplom otrzymał w 1971 r. Doktoryzował się na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach z zakresu literaturoznawstwa w 2004 r. (praca doktorska Legenda i prawda. Wokół wybranych mitów w kulturze śląskiej).
Autor i scenarzysta filmów dokumentalnych, fabularnych i animowanych, przedstawień Teatru Telewizji i innych widowisk telewizyjnych. Malarz, rysownik, grafik, ilustrator książek. Współzałożyciel grupy "Onejron". Od 1965 członek Związku Polskich Artystów Plastyków, od 1971 Stowarzyszenia Filmowców Polskich. Autor opowiadań, scenariuszy, esejów i szkiców z dziedziny sztuki, filmu i literatury. Autor licznych książek o kulturze, obyczajach i legendach Górnego Śląska.
Na szczególną uwagę w dorobku twórcy zasługują filmy dokumentalne, jak "Testament" (dokument o obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu, opowiedziany prozą Tadeusza Borowskiego – nagroda na festiwalu KFF w Krakowie w 1970 r., nagroda na MFF w Tours 1971 r.), "Czarne-zielone" i "Czarne słońce" (filmy o pracy górników wyróżnione na festiwalu w Krakowie w 1971 r. i wkrótce zdjęte z ekranu przez cenzurę), "Notatnik 14" (nagroda na festiwalu w Krakowie w 1973), "Jeden plus jeden" (nagroda w Tampere oraz najlepszy film roku 1974 na festiwalu w Londynie), "Człowiek z laską" (film o generale i wojewodzie Jerzym Ziętku wyróżniony na festiwalu w Krakowie i uhonorowany Nagrodą Główną w 1979 r. w Łodzi), "Słoneczko jasne zza czarnych gór" (dokumentalny zapis wspomnień i pieśni z aktorskim udziałem ostatnich wówczas jeszcze żyjących powstańców śląskich), "Siedem zegarków Gustawa" (pełnometrażowy, fabularyzowany film dokumentalny o Gustawie Morcinku – I nagroda ZWSD "Epoka" w 1987 roku) oraz "Ulica, o której trochę wiem" – dokument o przemianie obyczajowej, jaka dotknęła górnośląskie osiedla robotnicze, z elementami autobiografii twórcy. "Małe i niespodziewane odkrycie Śmierci" poświęcone jest odkryciu cennej polichromii w drewnianym kościółku w Bierdzanach, którego dokonał bytomski artysta Paweł Sznela. Z wczesnej twórczości reżysera szczególny urok posiada nakręcony jeszcze w PWSTiF w kolorowej, szerokoekranowej konwencji westernu krótkometrażowy dokument "Pożegnanie kolejki" o likwidowanej wówczas dojazdowej kolejce górniczej kopalni "Siemianowice". W latach 1969-1975 Antoni Halor reżyserował większość filmów we współpracy z Józefem Gębskim.
Twórczość plastyczna Antoniego Halora to w szczególności malarstwo i grafika. Wczesne prace zawierają często motywy pejzażu górnośląskiego. Rejs jachtem SY Siemion na Islandię, w którym artysta – posiadający patent sternika – wziął udział w 1977 r., zaowocował inspiracją do serii Atlantyków. Wystawy indywidualne m.in. Warszawa 1967, Katowice 1979, 2003, Saarbrücken 1973 r. Ponadto brał udział w wystawach zbiorowych w kraju i za granicą. Jego prace znajdują się w kolekcjach krajowych i zagranicznych (Austria, Czechy, Francja, Niemcy, Słowacja, Kanada, Szwecja, Holandia).
W twórczości literackiej poświęcił się szczególnie problematyce obyczajowości i folkloru Górnego Śląska. Jest autorem wielu publikacji folklorystycznych dotyczących ludowych podań i baśni. Od 1970 członek Towarzystwa Przyjaciół Siemianowic Śląskich. Nagroda Ziemi Bytomskiej im. J. Ligęzy za publikacje o folklorze Górnego Śląska 1989 r. Uhonorowany przez Zarząd Województwa Śląskiego Nagrodą im. Karola Miarki 2000 r. Regularnie publikował m.in. w miesięczniku Śląsk. 30 września 2007 roku, władze miasta Siemianowice Śląskie zorganizowały uroczysty benefis z okazji 70. urodzin artysty w kinoteatrze "Tęcza", połączony z wystawą twórczości plastycznej i pokazem filmów.
Ponadto kilka przedstawień Teatru Sensacji, kilkanaście widowisk rozrywkowych m.in. Barbórka 70 1970, Lekcja tańca dla dorosłych 1971, Haszek&Szwejk 1976, słuchowiska i audycje radiowe.
