Widget
Podziel się:

Biskupi gnieźnieńscy


Biskupi gnieźnieńscy − biskupi diecezjalni (jednocześnie arcybiskupi metropolici) i biskupi pomocniczy archidiecezji gnieźnieńskiej.

Spis treści

[edytuj] Biskupi

[edytuj] Biskupi diecezjalni

Okres pełnienia funkcjiImię i nazwiskoWizerunekUwagi
1000–?Radzim GaudentyRadzim.jpgbłogosławiony Kościoła katolickiego
przed 1025?–1027Hipolit
1027–1028Bossuta Stefan
1076?–1092Bogumił
ok. 1092?Heinrich von Wülzburgokres posługi, a nawet samo istnienie tego arcybiskupa jest dyskusyjne[1]
ok. 1099–po 1112MarcinMarcin.PNG
przed 1136–1148Jakub ze ŻninaJakub ze Żnina.PNG
1149–po 1167Jan GryfitaJanik Archbishop of Gniezno.PNG
1177–po 1180ZdzisławZdzisław.PNG
lata 80. XII w.Bogumił z DobrowaDobrów - błogosławiony Bogumił.jpgbłogosławiony Kościoła katolickiego
1191–1198Piotr Łabędź
1199–1219Henryk KietliczHenryk Kietlicz.PNG
1220–1232Wincenty z Niałka
1232–1258Pełka (Fulko)Pełka.PNG
1258–1271JanuszJanusz.PNGzatwierdzony w 1259
1278Marcin z OpawyMartin von Troppau.PNG
1283–1314Jakub ŚwinkaJakub Świnka.PNG
1314–1317BorzysławBorzysław.PNGkonsekrowany w 1317
1317–1341JanisławJanisław.PNG
1342–1374Jarosław BogoriaJarosław Bogoria Skotnicki.PNG
1374–1382Janusz SuchywilkJanusz Suchywilk.PNG
1382–1388BodzantaBodzanta archbishop of Gniezno.PNG
1389–1394Jan KropidłoJan Kropidło.PNG
1394–1401Dobrogost z Nowego DworuDobrogost z Nowego Dworu.PNG
1402?–1411Mikołaj KurowskiMikołaj Kurowski 1.PNG
1412–1422Mikołaj TrąbaMikołaj Trąba.PNGprymas Polski i Litwy od 1417
1423–1436Wojciech JastrzębiecWojciech Jastrzębiec.PNGprymas Polski i Litwy
1436–1448Wincenty KotWincenty Kot.PNGprymas Polski i Litwy, w latach 1441–1447 kardynał w obediencji antypapieża Feliksa V
1449–1453Władysław OporowskiWładysław Oporowski.PNGprymas Polski i Litwy
1453–1464Jan SprowskiJan Sprowski.PNGprymas Polski i Litwy
1464–1473Jan GruszczyńskiJan Gruszczyński.PNGprymas Polski i Litwy
1474–1480Jakub z SiennaJakub z Sienna.PNGprymas Polski i Litwy
1481–1493Zbigniew OleśnickiZbigniew Oleśnicki primate of Poland.PNGprymas Polski i Litwy
1493–1503Fryderyk JagiellończykFryderyk Jagiellończyk.PNGprymas Polski i Litwy, kardynał
1503–1510Andrzej BoryszewskiAndrzej Boryszewski.PNGprymas Polski i Litwy
1510–1531Jan ŁaskiJan Łaski primate of Poland.PNGprymas Polski i Litwy
1531–1535Maciej DrzewickiMaciej Drzewiecki Primate of Poland.PNGprymas Polski i Litwy
1535–1537Andrzej KrzyckiAndrzej Krzycki Primate of Poland.PNGprymas Polski i Litwy
1537–1540Jan LatalskiJLatalski.jpgprymas Polski i Litwy
1541–1545Piotr GamratPiotrGamrat.jpgprymas Polski i Litwy
1545–1559Mikołaj DzierzgowskiMikołaj Dzierzgowski Primate of Poland.PNGprymas Polski i Litwy
1559–1562Jan PrzerębskiJan Przerębski.PNGprymas Polski i Litwy
1562–1581Jakub UchańskiJakub Uchański Primate of Poland.PNGprymas Polski i Litwy
1581–1603Stanisław KarnkowskiStanislaw Karnkowski.jpgprymas Polski i Litwy
1603–1605Jan TarnowskiJan Tarnowski (primate).PNGprymas Polski i Litwy
1606–1608Bernard MaciejowskiBernardMaciejowski.jpgprymas Polski i Litwy, kardynał
1608–1615Wojciech BaranowskiWojciech Baranowski Primate of Poland.PNGprymas Polski i Litwy
1616–1624Wawrzyniec GembickiWawrzyniec Gembicki Primate of Poland.PNGprymas Polski i Litwy
1624–1626Henryk FirlejHenryk Firlej Primate of Poland.PNGprymas Polski i Litwy
1627–1638Jan WężykJan Wężyk.PNGprymas Polski i Litwy
1638–1641Jan LipskiJan Lipski Primate of Poland.PNGprymas Polski i Litwy
1641–1652Maciej ŁubieńskiMaciej Łubieński.PNGprymas Polski i Litwy
1653–1658Andrzej LeszczyńskiAndrzej Leszczyński 1.PNGprymas Polski i Litwy
1659–1666Wacław LeszczyńskiWacław Leszczyński.PNGprymas Polski i Litwy
1666–1673Mikołaj PrażmowskiMikołaj Prażmowski.JPGprymas Polski i Litwy
1673–1674Kazimierz Florian CzartoryskiKazimierz Florian Czartoryski.PNGprymas Polski i Litwy
1674–1677Andrzej OlszowskiAndrzej Olszowski.PNGprymas Polski i Litwy
1677–1685Jan Stefan WydżgaJan Stefan Wydżga.PNGprymas Polski i Litwy
1687–1705Michał Stefan RadziejowskiMichał Stefan Radziejowski.PNGprymas Polski i Litwy, kardynał
1706–1721Stanisław SzembekStanisław Szembek.PNGprymas Polski i Litwy
1723–1738Teodor PotockiTeodor Potocki Primate of Poland.PNGprymas Polski i Litwy
1739–1748Krzysztof Antoni SzembekStanisław Szembek.JPGprymas Polski i Litwy
1749–1759Adam Ignacy KomorowskiAdam Ignacy Koomorowski 111.PNGprymas Polski i Litwy
1759–1767Władysław Aleksander ŁubieńskiWładysław Łubieński.PNGprymas Polski i Litwy
1767–1777Gabriel PodoskiGabriel Podoski.PNGprymas Polski i Litwy
1777–1784Antoni Kazimierz OstrowskiAntoni Kazimierz Ostrowski Primate of Poland.PNGprymas Polski i Litwy
1785–1794Michał Jerzy PoniatowskiMichał Jerzy Poniatowski 111.PNGprymas Polski i Litwy
1795–1801Ignacy KrasickiIgnacy Krasicki.PNGprymas Polski i Litwy
1806–1818Ignacy RaczyńskiIgnacy Raczyński.JPGprymas Polski i Litwy
1821–1825Tymoteusz GorzeńskiTymoteusz Gorzeński.PNGjednocześnie arcybiskup metropolita poznański, prymas Polski
1828–1829Teofil WolickiTeofil Wolicki.PNGjednocześnie arcybiskup metropolita poznański, prymas Polski
1831–1842Marcin DuninMarcin Dunin portret katedra Poznań RB1.JPGjednocześnie arcybiskup metropolita poznański, prymas Polski
1845–1865Leon PrzyłuskiLeon Michał Przyłuski (1864).pngjednocześnie arcybiskup metropolita poznański, prymas Polski
1866–1886Mieczysław LedóchowskiMieczysław Halka-Ledóchowski.jpgjednocześnie arcybiskup metropolita poznański, prymas Polski, kardynał, od 1892 prefekt Kongregacji Rozkrzewiania Wiary
1886–1890Juliusz Józef Dinderjednocześnie arcybiskup metropolita poznański, prymas Polski
1891–1906Florian StablewskiFlorian Stablewski.PNGjednocześnie arcybiskup metropolita poznański, prymas Polski
1914–1915Edward LikowskiX.Likowski.jpgjednocześnie arcybiskup metropolita poznański, prymas Polski
1915–1926Edmund DalborEdmund Dalbor.jpgjednocześnie arcybiskup metropolita poznański, prymas Polski, kardynał
1926–1948August HlondHlond.jpgdo 1946 jednocześnie arcybiskup metropolita poznański, od 1946 jednocześnie arcybiskup metropolita warszawski, prymas Polski, kardynał
1948–1981Stefan WyszyńskiStefan Wyszyński.jpgjednocześnie arcybiskup metropolita warszawski, prymas Polski, kardynał
1981–1992Józef GlempGlemp Józef.JPGjednocześnie arcybiskup metropolita gnieźnieński, do 2009 prymas Polski, kardynał
1992–2010Henryk MuszyńskiHenryk Muszyński.JPGod 2009 prymas Polski
od 2010Józef KowalczykAbpJKowalczyk.jpgprymas Polski

Uwaga! Do Henryka Kietlicza daty, a w paru przypadkach (np. Bogumił z Dobrowa) nawet kolejność poszczególnych arcybiskupów są niepewne.

[edytuj] Biskupi pomocniczy

Okres pełnienia funkcjiImię i nazwiskoWizerunekUwagi
1299–1308Paweł
1310–1323Dominik
1377–1382Andrzej Wasiło
1404–1411Jan
1411–1412, 1414–1415Piotr
1414Erazm
1434Jan
1469–1476Antoni
1476–po 1480Andrzej z Opalenicy
1493Wojciech z Secemina
ok. 1497Jan z Radziejowa
1498Maciej
1501–1517Jan
1517–1526Mikołaj
1527–1541Jan Rusiński
1541–1560Sebastian Żydowski
1562–1581Stanisław Falęcki
1583–1608Jan Gniazdowski
1608–1625Andrzej Wilczyński
1628–1638Andrzej GembickiAndrzej Gembicki.jpgnastępnie biskup diecezjalny łucki
1640–1644Jan Madaliński
1644–1658Adrian Grodecki
1660–1665Kasper Trzemeski
1667–1674Jan Buzeński
1676–1693Wojciech Stanowski
1694–1700Konstanty Józef Zielińskinastępnie arcybiskup metropolita lwowski
1700–1718Stefan Mdzewski
1719–1731Franciszek Kraszkowski
1732–1738Józef Michał Trzciński
1738–1769Krzysztof Dobiński
1768–1793Kornel Przedwojski
1771–1784Jan Karski
1785–1790Józef Korytowski
1790–1808Stefan Łubieński
1791–1804Michał KosmowskiMichal Kosciesza Kosmowski.JPG
1809–1813Ignacy Bardziński
1814–1821Józef Gembart
1816–1831Marcin Siemieński
1833–1840Kajetan Kowalski
1841–1866Anzelm Brodziszewski
1867–1887Józef Cybichowski
1890–1907Antoni Andrzejewicz
1911–1925Wilhelm Kloske
1925–1939Antoni LaubitzAntoni Laubitz.jpg
1946–1975Lucjan Bernacki
1951–1957Antoni BaraniakAntoni Baraniak, Stefan Wyszyński.jpgnastępnie arcybiskup metropolita poznański
1959–1989Jan Czerniak
1964–1979Władysław Rubinw latach 1967–1979 sekretarz Synodu Biskupów, w latach 1980–1985 prefekt Kongregacji ds. Kościołów Wschodnich, kardynał
1969–2003Szczepan Wesołyarcybiskup ad personam od 1994
1975–1989Jan Michalski
1982–1991Jerzy Dąbrowski
1982–1996Jan Wiktor Nowaknastępnie biskup diecezjalny siedlecki
od 1988Bogdan Wojtuś
1992–2002Stanisław GądeckiStanisław Gądecki, arcybiskup - 2003.jpgnastępnie arcybiskup metropolita poznański
od 2003Wojciech PolakWojciech Polak.jpg

Przypisy

  1. ↑ Nie wymieniają go dawne katalogi arcybiskupów gnieźnieńskich ani Długosz. Wspomina o nim tylko Żywot św. Ottona z Bambergu autorstwa Ebona (poł. XII w.). Gerard Labuda, Szkice historyczne X-XI wieku: z dziejów organizacji Kościoła w Polsce we wczesnym średniowieczu, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2004, s. 364 i n., uznał relację Ebona za niedokładną i uważał, że nie było w ogóle takiego metropolity. Wojciech Kętrzyński, Studyja nad dokumentami XII wieku, Roczniki Akademii Umiejętności, Lwów 1891, s. 311, umieścił go między Marcinem a Jakubem ze Żnina. Władysław Abraham, Organizacja Kościoła w Polsce do połowy wieku XII, Lwów 1890, s. 83, oraz Jan Powierski, Data konsekracji katedry gnieźnieńskiej (1 maja 1099) na tle sytuacji politycznej Polski, Rusi i krajów sąsiednich, Roczniki historyczne 1994, s. 96, uważali, że Heinrich został bezpośrednim następcą zmarłego w 1092 Bogumiła. Ta ostatnia wersja najlepiej współgra z tekstem Ebona, brak jednak jakichkolwiek innych wzmianek źródłowych, które pozwalałyby skontrolować jego wiarygodność.

[edytuj] Bibliografia

  • Nitecki P., Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965–1999, Warszawa 2000, ISBN 83-211-1311-7.
  • Kosman M., Między ołtarzem a tronem. Poczet prymasów Polski, Poznań 2000.
  • Rola Z., Tajemnice katedry gnieźnieńskiej, Poznań 2005.
  • Maciejewski J., Episkopat polski doby dzielnicowej, 1180–1320, Towarzystwo Naukowe Societas Vistulana, 2003

[edytuj] Linki zewnętrzne

Wikiźródła
Zobacz w Wikiźródłach hasło Arcybiskup gnieźnieński w Encyklopedii staropolskiej

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne