| Armia Imperium Rosyjskiego | |
 | |
| Jedno z godeł armii | |
| Historia | |
| Państwo |  Imperium Rosyjskie |
| Sformowanie | 1721 |
| Rozformowanie | 1917 |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | Piotr I Wielki |
| Ostatni | Mikołaj II |
| Działania zbrojne | |
| IV wojna rosyjsko-turecka tłumienie konfederacji barskiej | |
| Organizacja | |
| Skład | 52 dywizje piechoty 23 dywizje kawalerii 45 brygad artylerii 26 batalionów saperskich |
Armia Imperium Rosyjskiego (inaczej: siły zbrojne carskiej Rosji, potocznie: armia carska) – siły zbrojne Imperium Rosyjskiego (państwa rosyjskiego w latach 1721-1917).
Za twórcę nowoczesnego wojska rosyjskiego uważany jest Piotr I Wielki. To on wprowadził do armii zwyczaje podpatrzone w krajach w Europy Zachodniej. Oficjalne czynniki przyznawały, że w czasach panowania Mikołaja I rocznie z powodu ciężkich warunków bytowania umierało 40 tys. żołnierzy rosyjskich. Największa śmiertelność była wśród oddziałów stacjonujących na Kaukazie. W latach trzydziestych–czterdziestych XIX wieku praktycznie żaden żołnierz rosyjski nie dożył tzw. nieograniczonego urlopu[1]. Na początku lat pięćdziesiątych XIX wieku armia rosyjska liczyła 938 731 żołnierzy formacji regularnych i 245 850 nieregularnych (głównie kozackich). Obliczenia wskazują, że podczas pierwszych 25 lat panowania Mikołaja I od samych chorób zmarło 1 028 650 żołnierzy[2]. Do czasów reformy wojskowej Dymitra Milutina w 1874 wojsko rosyjskie nie znało koszar. Niemal półtoramilionowa armia rozlokowana była w prymitywnych ziemiankach i lepiankach lub po kwaterach prywatnych[3]. W ramach represji w trakcie i po upadku powstania listopadowego do specjalnych batalionów tzw. kantonistów armii rosyjskiej wcielono dzieci polskie[4].
Szeregi armii, zależnie od okresu, zasilali nie tylko Rosjanie, ale i Niemcy inflanccy, Kozacy, Kałmucy, Tatarzy, Baszkirzy, Polacy, Litwini, Białorusini, Ukraińcy, Finowie czy Żydzi.
Żołnierze armii carskiej brali udział w licznych działaniach zbrojnych, m.in. w wojnach napoleońskich, wojnie krymskiej, wojnie rosyjsko-japońskiej i I wojnie światowej.
Spis treści |
Armia carska liczyła 52 dywizje piechoty:
Dywizja składała się z 2 brygad po 2 pułki w każdej (wyjątek stanowiła jedna dywizja armijna, w składzie której był jeden dodatkowy pułk - razem 5 pułków).
Armia carska liczyła 15 brygad strzeleckich:
Każda z brygad strzeleckich oraz fińska (finlandzka) składały się z 4 pułków po 2 bataliony, natomiast pozostałe brygady z 4 oddzielnych batalionów, brygada kaukaska miejscowa z drużyn.
Armia carska liczyła 209 pułków piechoty:
W skład pułku wchodziły 4 bataliony po 4 roty w każdym z nich.
Cała piechota liczyła 945 batalionów, w pułku było około 1900 żołnierzy w czasie pokoju oraz około 4000 podczas wojny.
Rosyjscy piechurzy, schyłek XVIII wieku
Rosyjscy żołnierze z 1827
Biwak wojsk rosyjskich na Placu Saskim w Warszawie w 1861 roku
Żeton 90 Onegskiego Pułku Piechoty
Żołnierz 139 Morszańskiego Pułku Piechoty, 1905
Żołnierz 12 Astrachańskiego Pułku Grenadierów
Armia carska liczyła 23 dywizje kawalerii:
A także:
W czasie działań wojennych w pułku było około 1000 żołnierzy i 900 koni.
W brygadach artylerii pieszej było 6-9 baterii, po 8 armat w każdej.
Bateria miała po 6 armat. W składzie polowej artylerii były także artyleryjskie pułki.
Rosyjskie wojska inżynieryjne, stacjonujące w europejskiej części Rosji oraz na Kaukazie, były zgrupowane w 7 brygad saperskich i 1 brygadę kolejową.
| Piechota | Artyleria | Kawaleria | Kozacy | Oznaczenie |
|---|---|---|---|---|
| Korpus szeregowych | ||||
| рядовой (Szeregowy) | канонир (Kanonier) | рядовой (Szeregowy) | казак (Kozak) |  |
| ефрейтор (Starszy szeregowy) | бомбардир (Bombardier) | ефрейтор (Starszy szeregowy) | приказный (Przykaźny) |  |
| Korpus podoficerów | ||||
| младший унтер-офицер (Kapral) (dosł. "Młodszy podoficer") | младший фейерверкер (Młodszy działowy) | младший унтер-офицер (Kapral) | младший урядник (Młodszy podoficer) |  |
| старший унтер-офицер/ (Starszy kapral) (dosł. "Starszy podoficer") | старший фейерверкер (Starszy działowy) | старший унтер-офицер (Starszy kapral) | старший урядник (Starszy podoficer) |  |
| фельдфебель (Starszy sierżant) | фельдфебель (Feldfebel) | вахмистр (Wachmistrz) | вахмистр (Wachmistrz) |  |
| подпрапорщик (Podchorąży) | подпрапорщик (Podchorąży) | подхорунжий (Podchorąży) |  | |
| зауряд-прапорщик (Chorąży-kadet) | зауряд-прапорщик (Chorąży-kadet) |  | ||
| Korpus oficerów | ||||
| прапорщик (Chorąży) | прапорщик (Chorąży) |  | ||
| подпоручик (Podporucznik) | подпоручик (Podporucznik) | корнет (Kornet) | хорунжий (Chorąży) |  |
| поручик (Porucznik) | поручик (Porucznik) | поручик (Porucznik) | сотник (Setnik) |  |
| штабс-капитан (Kapitan sztabowy) | штабс-капитан (Kapitan sztabowy) | штабс-ротмистр (Rotmistrz sztabowy) | подъесаул (Podesauł) |  |
| капитан (Kapitan) | капитан (Kapitan) | ротмистр (Rotmistrz) | есаул (Esauł) |  |
| подполковник (Podpułkownik) | подполковник (Podpułkownik) | подполковник (Podpułkownik) | войсковой старшина (Starszyna) |  |
| полковник (Pułkownik) | полковник (Pułkownik) | полковник (Pułkownik) | полковник (Pułkownik) |  |
| Generałowie | ||||
| генерал-майор (Generał-major) | генерал-майор (Generał-major) | генерал-майор (Generał-major) | генерал-майор (Generał-major) |  |
| генерал-лейтенант (Generał-lejtnant) | генерал-лейтенант (Generał-lejtnant) | генерал-лейтенант (Generał-lejtnant) | генерал-лейтенант (Generał-lejtnant) |  |
| генерал от инфантерии (Generał piechoty) | генерал от артиллерии (Generał artylerii) | генерал от кавалерии (Generał kawalerii) |  | |
| генерал-фельдмаршал (Feldmarszałek) |  | |||
Orenburski Korpus Kadetów
15. Regiment Strzelców Jego W-ści Króla Nikoli I
5. Kargolowski Regiment Dragonów
Orlovski Korpus Kadetów
| |||||||
| |||||||
| |||||||
| |||||||
| ||||||||||
| ||||||||||||||||
| |||||||||||||
