| Asturia Asturias | |||||
| |||||
 | |||||
| Hymn: Asturias, patria querida | |||||
| Stolica |  Oviedo | ||||
| Powierzchnia • razem • proc. Hiszpanii | 10. miejsce 10 604 km² 2,1% | ||||
| Populacja (2006) • liczba ludności • gęstość • proc. Hiszpanii | 12. miejsce 1 077 000 101 os./km² 2,6% | ||||
| Język urzędowy | hiszpański / asturyjski | ||||
| Autonomia od | 11 stycznia 1982 | ||||
| ISO 3166-2 | O | ||||
| Reprezentacja w parlamencie • Kongres • Senat | 8 2 | ||||
| Prezydent | Francisco Álvarez-Cascos Fernández (FAC) | ||||
| Strona internetowa | |||||
Asturia, Księstwo Asturii (hiszp. Asturias, Principado de Asturias, ast. Asturies, Principáu d'Asturies) – region historyczno-geograficzny, wspólnota autonomiczna i prowincja[1] w Hiszpanii.
Spis treści |
Stolicą Asturii jest Oviedo, lecz największym miastem jest Gijón, inne większe miasta: Avilés, Cangas de Onís, Cangas del Narcea, Grado, Langreo (La Felguera i Sama), Mieres, Villaviciosa i Llanes. W skład księstwa Asturii wchodzi jedna prowincja o takiej samej nazwie.
Podczas rządów gen. Franco Asturia nazywana była prowincją Oviedo, jej historyczna nazwa została przywrócona za czasów demokratycznych.
Asturia jest położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, od wschodu graniczy z prowincją Kantabria, od południa z Kastylią i Leónem a na zachodzie z Galicją.
Większą część powierzchni Asturii zajmują Góry Kantabryjskie z kulminacją Torre de Cerredo o wysokości 2648 m n.p.m., na północy wąski pas nadbrzeżnej niziny. Na południowym wschodzie największy park narodowy w Hiszpanii, Picos de Europa założony w 1995 o powierzchni 650 km².
Asturia jest wspólnotą autonomiczną oraz prowincją. Dzieli się wyłącznie na comarcas.
Region rozwinięty przemysłowo, koncentracja zakładów występuje głównie w dolinach rzek. Silnie rozwinięty przemysł wydobywczy, stanowiący podstawę gospodarki (eksploatacja złóż węgla kamiennego, rud żelaza, manganu, cynku i ołowiu), ponadto przemysł metalurgiczny (hutnictwo żelaza i metali nieżelaznych), maszynowy, stoczniowy, zbrojeniowy, chemiczny (koksowniczy), włókienniczy, skórzany, szklarski, spożywczy i papierniczy (celuloza).
Uprawa zbóż (głównie pszenica, proso i kukurydza), ziemniaków, winorośli, fasoli, warzyw i owoców. Hodowla bydła i koni, a na wybrzeżu rybołówstwo.
Liczne kąpieliska na Zielonym Wybrzeżu (hisz. Costa Verde) m.in.: Luarca, Ribadesella, Llanes.
Osadnictwo ludności na ziemiach dzisiejszej Asturii miało miejsce już w czasach paleolitu (Altamira).
W latach 25–19 p.n.e. miał miejsce podbój terenów dzisiejszej Asturii przez Cesarstwo Rzymskie, a na przełomie V i VI wieku przez Wizygotów. W czasie arabskiego najazdu na Półwysep Iberyjski (początek VIII wieku), góry Asturii stały się schronieniem dla arystokracji wizygockiej, która pod wodzą Pelagiusza, pierwszego króla Asturii wygrała bitwę pod Covadongą w roku 722 i utworzyła Królestwo Asturii. Nowo powstałe królestwo zapoczątkowało rekonkwistę i do 910 roku wyparło muzułmanów aż po rzekę Duero. Podziały i unie dynastyczne zakończyły się włączeniem w 1230 roku ziem Asturii do Królestwa Kastylii. Od 1388 roku następca tronu Kastylii (a następnie Hiszpanii) nosił tytuł księcia Asturii.
Zaniedbana prowincja królestwa hiszpańskiego w drugiej połowie XIX wieku, po odkryciu złóż węgla i rud żelaza, stała się jednym z najbardziej uprzemysłowionych regionów kraju. W październiku 1934 roku miało miejsce powstanie robotnicze przeciw udziałowi prawicy w rządzie republiki. W okresie wojny domowej 1936–1939 Asturia została opanowana w zaciętych walkach przez frankistów przy udziale korpusu włoskiego. W 1982 roku otrzymała statut wspólnoty autonomicznej.
| Ludność Asturii w latach 1787-2006 | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ewolucja demograficzna Asturii w latach 1900-2006 | Rok | Ludność | % ludności Hiszpanii | Rok | Ludność | % ludności Hiszpanii | |
 | |||||||
| 1787 | 342 537 | 3,34% | 1960 | 989 344 | 3,23% | ||
| 1857 | 524 529 | 3,39% | 1970 | 1 045 635 | 3,08% | ||
| 1877 | 576 352 | 3,47% | 1981 | 1 127 007 | 2,99% | ||
| 1887 | 595 420 | 3,39% | 1991 | 1 098 725 | 2,79% | ||
| 1897 | 612 663 | 3,39% | 1996 | 1 087 885 | 2,74% | ||
| 1900 | 627 069 | 3,37% | 2001 | 1 075 329 | 2,62% | ||
| 1910 | 685 131 | 3,43% | 2002 | 1 073 971 | 2,57% | ||
| 1920 | 743 726 | 3,48% | 2003 | 1 075 381 | 2,52% | ||
| 1930 | 791 855 | 3,34% | 2004 | 1 073 761 | 2,48% | ||
| 1940 | 836 642 | 3,22% | 2005 | 1 076 635 | 2,44% | ||
| 1950 | 888 149 | 3,16% | 2006 | 1 076 896 | 2,41% | ||
| Miasto | Populacja (2005) |
|---|---|
| Gijón | 273 931 |
| Oviedo | 212 174 |
| Avilés | 83 855 |
| Siero | 48 991 |
| Langreo | 46 558 |
| Mieres | 45 943 |
| Castrillón | 22 932 |
| San Martin del Rey Aurelio | 19 698 |
| Corvera de Asturias | 15 769 |
| Cangas del Narcea | 15 672 |
| Llanes | 12 982 |
| Ribadesella | 6 205 |
| |||||||||||||
| |||||||
