Autostrady we Francji – Francja posiada dobrze rozwiniętą sieć autostrad (fr. réseau autoroutier), składającą się ze 140 odcinków o całkowitej długości ok. 11 052 km, z czego 8472 km stanowią autostrady płatne, w zarządzie prywatnych, lub prywatno-publicznych operatorów, a 2580 km jest bezpłatne w ramach zarządzanej przez państwo sieci drogowej (dane z 1 stycznia 2008). Jednocześnie w budowie pozostaje 560 km autostrad, ponadto 1025 km dróg ekspresowych jest przewidziane do przebudowy do standardów autostradowych.
Prawo francuskie definiuje autostradę jako: Szlak drogowy o przeznaczeniu specjalnym, bez skrzyżowań, dostępny jedynie w punktach przystosowanych do tego celu i całkowicie zarezerwowanych dla pojazdów o napędzie mechanicznym. (Ustawa z 18 kwietnia 1955).
Spis treści |
Poniższa mapka prezentuje francuską sieć autostradową. Składa się ona z "prawdziwych" autostrad oraz dróg ekspresowych kategorii LACRA (Liaisons Assurant la Continuité du Réseau Autoroutier – fr. Połączenia Zapewniające Ciągłość Sieci Autostradowej).
Francuski system numeracji autostrad (i w ogólności dróg) jest daleki od logiki systemu oznaczania przyjętego w Polsce czy Niemczech i przypomina raczej system brytyjski. Autostrady są krótkie w porównaniu z wielkością kraju, zarządzane przez kilkanaście różnych podmiotów, i zawsze budowane krótkimi odcinkami. Poza tym Francja jest krajem silnie scentralizowanym, z głównym ośrodkiem gospodarczym i kulturalnym w Paryżu, który swoją wielkością przytłacza pozostałe miasta. Z tych też powodów system numeracji obowiązujący we Francji jest oparty na powiązaniu numeru autostrady z jej lokalizacją geograficzną. Jest to system dość spójny, jednak istnieje sporo wyjątków.
Poza oficjalnymi numerami, we Francji funkcjonują również nazwy nadawane autostradom.
Francuski kodeks drogowy (Code de la Route) w części dotyczącej ruchu na autostradach jest bardzo zbliżony do polskiego.
Poniższa tabela podsumowuje ograniczenia prędkości na autostradach we Francji zgodnie obowiązującym kodeksem drogowym.
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
Francuski kodeks drogowy używa ponadto pojęcia "panowania nad prędkością", które oznacza iż kierowca jest zobowiązany zawsze dostosować prędkość jazdy do warunków zewnętrznych, w szczególności zaś do:
System poboru opłat na autostradach we Francji jest zwykle zorganizowany w ten sposób, że opłata pobierana jest przy wyjeździe z płatnego odcinka. Jej wysokość jest ustalana przez operatora autostrady i zależy od:
Aktualne cenniki można znaleźć na stronach internetowych operatorów płatnych autostrad.
Płatne autostrady we Francji są zarządzane przez operatorów na zasadzie koncesji, przyznawanych przez rząd na budowę i eksploatację danego odcinka. Operatorów nazywa się również koncesjonariuszami (fr. concessionaires).
W chwili obecnej autostrady we Francji są zarządzane przez następujących operatorów:
Niekiedy zdarza się, ze pewne odcinki autostrad są zarządzane przez operatorów a nie przez władze państwowe, a pomimo tego pozostają bezpłatne. Najczęściej dotyczy to krótkich odcinków w pobliżu większych miast.
Operatorzy autostrad są zrzeszeni Association des Sociétés Françaises d'Autoroutes et d'ouvrages à péage (Stowarzyszenie Francuskich Towarzystw Autostradowych i obiektów o charakterze płatnym).
Aby ułatwić kierowcom korzystanie z płatnych autostrad, operatorzy wprowadzili w roku 2000 system Télépéage (dosł. "opłata na odległość"). Operatrzy autostradowi wypożyczają kierowcom nadajniki radiowe, które są instalowane w samochodach. Nadajniki te rejestrują automatycznie moment i miejsce wjechania na płatny odcinek autostrady oraz opuszczenia go. Należność pobierana jest z konta bankowego właściciela pojazdu, w funkcji korzystania z płatnych autostrad.
Francuska sieć autostrad rozwijała się dość wolno aż do lat 70., kiedy to ukończono najważniejsze z punktu widzenia francuskiego transportu drogowego połączenie Lille – Paryż – Lyon – Marsylia. Pierwszą autostradę we Francji otwarto dopiero po II wojnie światowej, w roku 1946. Był to dwudziestokilometrowy odcinek łączący miasta Saint-Cloud i Orgeval.
Początki francuskiej sieci autostradowej były trudne. Budowano je za pieniądze publiczne, powstawały jedynie krótkie odcinki służące zaspokajaniu lokalnych potrzeb transportowych.
Przełomowym rokiem był 1955, kiedy to po burzliwej debacie rząd zdecydował o wprowadzeniu systemu płatnych autostrad, budowanych i zarządzanych przez wydzielonych operatorów. Rok później powstał pierwszy operator autostradowy – ESCOTA).
W roku 1970 przyniósł kolejne zmiany. Po opadach śniegu, które sparaliżowały ruch na południu Francji, rząd doszedł do wniosku, że istniejący system zarządzania autostradami jest niewydajny. Powołano agencję SCETAUROUTE, która od tej pory miała zająć się autostradami z ramienia państwa. Przyznano również dużo większą autonomię operatorom; pojawiły się też pierwsze firmy prywatne zarządzające autostradami. Kryzys paliwowy pociągnął jednak za sobą kłopoty dla tych firm, co zakończyło się dla większości wchłonięciem przez inne firmy (głównie innych operatorów autostrad).
Na początku lat 80, po dojściu do władzy socjalistów, próbowano zlikwidować system płatnych autostrad, szybko jednak okazało się, że rozwój i utrzymanie sieci są niemożliwe wyłącznie za pieniądze z budżetu państwa.
Rok 1994 przyniósł kolejną rewolucję. Kiepska kondycja finansowa małych operatorów spowodowała, że większość z nich została wchłonięta w stuktury wielkich. W ten sposób wytworzyło się kilka wielkich grup zarządzających autostradami, dodatkowo wzmocnionych potężnym zastrzykiem finansowym ze strony rządu.
W ostatnich latach doszło do kolejnych zmian. W 2000 roku operatorzy autostrad stali się normalnymi przedsiębiorstwami, działającymi zgodnie z prawem wspólnotowym Unii Europejskiej. Wprowadzono również system przetargów na budowę i obsługę nowych odcinków autostrad. Te zmiany otworzyły drogę do możliwości prywatyzacji operatorów, która jest od dłuższego czasu gorącym tematem we Francji. W roku 2001 operatorzy autostrad stali się operatorami multimodalnymi, otrzymując możliwość zarządzania również szlakami kolejowymi.
Długość francuskiej sieci autostradowej: [potrzebne źródło]
W obecnej chwili można stwierdzić, że podstawowa sieć autostrad we Francji jest ukończona, tym niemniej wciąż brakuje wielu ważnych odcinków – do najważniejszych należą brakujące odcinki obydwu autostradowych obwodnic Paryża a także obwodnic wielu miast. W chwili obecnej (styczeń 2006) w konstrukcji jest około 20 odcinków o łącznej długości ok. 200 km. Istnieje też wiele planów, o różnym stopniu zaawansowania, dotyczących budowy następnych odcinków lub ulepszania istniejących np. przez dobudowanie nowych pasów ruchu. Cechą charakterystyczną rozwoju sieci autostradowej Francji jest to, że wiele nowych odcinków nie powstaje "od podstaw" lecz jest efektem dostosowywania istniejących fragmentów sieci drogowej do standardów autostradowych.
| |||||
| |||||
