Awatara (także Awatar) (dewanagari अवतार, transliteracja avatāra, ang. avatara, zstąpienie, zejście, inkarnacja) – w hinduizmie wcielenie (inkarnacja) bóstwa, które zstępuje z nieba na ziemię w postaci śmiertelnej – ludzkiej, zwierzęcej lub hybrydalnej, w celu przywrócenia ładu na ziemi (dharma).
Spis treści |
Początki tej koncepcji sięgają już Wed, jednakże klasyczna koncepcja wiąże się przede wszystkim z Wisznu i formuje się dopiero w Puranach.
Idea awatary jest doktryną przeważnie wisznuicką i odgrywa największą rolę w wisznuizmie. Niemniej jednak idea awatar Śakti występuje także w śaktyzmie. Również wielu smartystów wierzy w awatary. W śiwaizmie doktryna awatar Śiwy jest na ogół nieobecna, niemniej w niektórych odłamach czy nurtach religijnych niektórzy święci uważani są za awatary Śiwy. W hinduizmie spotykane są też wierzenia na temat awatar innych dewów np. Ganeśi czy Waju.
Najbardziej czczeni spośród wyżej wymienionych awatar są Rama i Kryszna.