Azotyn amylu

Azotyn izoamylu
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC) azotan(III) 3-metylobutylu
Inne nazwy i oznaczenia azotyn izopentylu
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C5H11ONO
Masa molowa	117,15 g/mol
Wygląd	bezbarwna lub lekko żółta ciecz o charakterystycznym zapachu
SMILES CC(C)CCON=O
Identyfikacja
Numer CAS	110-46-3
PubChem	8053[5]
DrugBank	DB01612[6]
Właściwości Gęstość i stan skupienia 0,872 g/cm³[1]; ciecz Rozpuszczalność w wodzie nierozpuszczalny Temperatura wrzenia 99,2 °C[2][1] logP 2,45 Lepkość 0,507 cP (12 °C) Napięcie powierzchniowe 22,04 g/s2 (14 °C)
Niebezpieczeństwa MSDS Zewnętrzne dane MSDS Globalnie Zharmonizowany System Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów Zagrożenia wg Rozporządzenia CLP, zał. VI[4] Niebezpieczeństwo Zwroty H H225, H332, H302 Zwroty EUH brak zwrotów EUH Zwroty P P210 Europejska klasyfikacja substancji Zagrożenia wg Dyrektywy 67/548/EWG, zał. I[4] Łatwopalny (F) Szkodliwy (Xn) Zwroty R R11, R20/22 Zwroty S S2, S16, S24, S46 Temperatura zapłonu -20 °C[1] Temperatura samozapłonu 208 °C[3] Numer RTECS NT0187500 Dawka śmiertelna LD50 505 mg/kg (szczur, doustnie)
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC	V03 AB22
Farmakokinetyka Działanie rozszerzające naczynia krwionośne Metabolizm wątrobowy Wydalanie 33,3% z moczem
Uwagi terapeutyczne Drogi podawania doustnie, wziewnie

Azotyn amylu, azotyn izoamylu (C₅H₁₁ONO) – organiczny związek chemiczny, ester kwasu azotowego(III) i alkoholu pentylowego. Dostępny handlowo jako mieszanina izomerów^[7].

Jest cieczą barwy żółtej o piekącym smaku. Bardzo trudno rozpuszczalny w wodzie, dobrze w rozpuszczalnikach organicznych (np. w eterze dietylowym).

Stosowany w przemyśle kosmetycznym i do otrzymywania związków dwuazoniowych. Używany jako antidotum przy zatruciach cyjankami, kwasem cyjanowodorowym i innymi związkami cyjanowymi. Ma zdolność rozszerzania naczyń krwionośnych i obniżania ciśnienia krwi i dlatego był dawniej stosowany w dusznicy bolesnej, astmie, migrenie. Dwie szklane fiolki azotynu amylu znajdują się w każdym Indywidualnym Pakiecie Przeciwchemicznym (IPP). Używany jest także rekreacyjnie jako poppers.

Otrzymywany podobnie jak inne azotyny alkilów.

Przypisy

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.