Baker Street (utwór)

Ten artykuł dotyczy utworu Gerry'ego Rafferty'ego. Zobacz też: Baker Street – londyńska ulica.

Baker Street – ballada Gerry'ego Rafferty'ego, po raz pierwszy wydana w 1978. Jest to osobista refleksja na temat ludzi, którzy papadli w rutynę i doznają głębokiego zawodu. Aranżacja utworu jest szczególnie znana z fragmentu gry solowej na saksofonie. Dzięki wyraźnemu śpiewowi,słowa także są niezapomniane. Utwór został nazwany po słynnej londyńskiej ulicy o tej samej nazwie. Kompozycja znalazła się na drugim solowym albumie Rafferty'ego – City to City, który był jego pierwszym wydawnictwem po rozwiązaniu problemów prawnych związanych z formalnym rozpadzie wcześniejszej grupy Rafferty'ego – Stealers Wheel w roku 1975. W czasie następnych 3 lat, muzyk nie był w stanie opublikować żadnego materiału w związku ze sporem dotyczącym zobowiązań wynikających z umowy nagraniowej zespołu. Singel zawierający "Baker Street" wspiął się na 2 miejsce w Stanach, natomiast na Wyspach zatrzymał się na pozycji 3. W rankingu czytelników z 2008 r., prowadzonym przez magazyn Rolling Stone kompozycja znalazła się wśród "100 najlepszych gitarowych utworów wszech czasów" ("100 greatest guitar songs of all time"). W latach 1990-tych i 2000. nagranie było odświeżane wielokrotnie przez popularnych muzyków.

[edytuj] Solo na saksofonie

Rzucający się w uszy ośmio-taktowy saksofonowy fragment utworu został zagrany przez Raphaela Ravenscrofta^[2]. Początkowo solówka ta miała być nagrana z udziałem gitary. Ravenscroft znajdował się w studiu nagraniowym, by zarejestrować krótką część z saksofonem sopranowym, jednak gdy usłyszał, że gitarzysta nie jest w stanie zagrać tego na instrumencie, zasugerował by to on nagrał tę partię używając saksofonu altowego, który ma w swoim samochodzie. Solo wywołało – co stało się znane jako "fenomen 'Baker Street'" – ponowny wzrost sprzedaży saksofonów, a także spowodowało chętne ich użwanie w mainstreamowej muzyce popularnej oraz w reklamach telewizyjnych^[2].

Pojawiły się jednak kontrowersje związane z autorstwem melodii na saksofon. Bardzo podobna linia pojawiła się 10 lat wcześniej w kompozycji amerykańskiego muzyka jazzowego Gary'ego Burtona – "Half a Heart", która była wykonywana przez saksofonistę Steve'a Marcusa na jego albumie – "Tomorrow Never Knows"^[3]. Inna wersja z tą samą linią melodyczną można znaleźć na różnych albumach kompilacyjnych Larry'ego Coryella (np. "Basics" (1976) oraz "Birdfingers" (2002)) gdzie Coryell gra linię na gitarze.

Solo to wykonane na saksofonie jest także tematem anegdoty (urban myth (ang.)) stworzonej w latach 1980-tych przez pisarza i prezentera Stuarta Maconie'ego. Jako jeden ze sparodiowanych faktów stworzonych do stałej sekcji "Would You Believe It?" ("Uwierzyłbyś temu?") w gazecie New Musical Express, Maconie stwierdził, że to brytyjski aktor i prezenter telewizyjny Bob Holness nagrał solo na saksofonie. Holness od tego momentu wtórował temu mitowi, potwierdzając go, choćby, podczas wywiadu dla "STOIC" (Student Television of Imperial College) z 1993 r.^[4].

[edytuj] Solo na gitarze

Legendarne solo w "Baker Street" zostało zagrane przez Hugh Burnsa. Łączy je niewielkie stylistyczne podobieństwo do linii melodyjnych gitary klasycznej pojawiającej się w przeboju George'a Michaela z 1984 r. – "Careless Whisper"^[5][6].

[edytuj] Pozostałe wersje

Singel "Baker Street" (winyl 45 RPM)

Pierwotna wersja – z LP City to City – trwa 6m 01s. Pochodząca z singla wersja wydana na rynku amerykańskim trwa natomiast niespełna 2min. krócej – 4:08; jej tempo zostało znacznie przyśpieszone, by dopasować je do warunków czasowych, podyktowanych przez komercyjne rozgłośnie radiowe. W roku 1988, kiedy City to City po raz pierwszy wydany na płycie kompaktowej, albumowa wersja została samoczynnie trochę przyśpieszona, być może przez błąd w procesie masteringu. Alternatywna, nieucięta i zremiksowana wersja wydana w 1991 (jako część kompilacji wyd. na CD, Right Down The Line: The Best Of Gerry Rafferty) zawiera ok. 30s więcej końcowego materiału nie znajdującego się w wersji oryginalnej z 1978 r.. W owym nowym miksie, pogłos został podkreślony przez akcenty skrzyżowanych pałeczek na werblu, natomiast wokal Rafferty'ego został elektronicznie podwojony. Prędkość w wersji z roku 1991 jest właściwie wolniejsza od oryginału z 1978 roku. W 2006, australijska firma Raven Records wydała Days Gone Down: The Anthology 1970–1982, z miksem z 1978 r., który został przywrócony do prawidłowej szybkości jaką można usłyszeć na City to City, jednak nadal solo na saksofonie zanika przez kilka długich sekund.

[edytuj] Teledysk

Wideoklip do "Baker Street" został nakręcony w czasie jego pierwszego wydania. Ścieżka dźwiękowa użyta do synchronizacji z obrazem została spowolniona tak bardzo, że ton głosu Rafferty'ego może być niewłaściwie odebrany jako pełna oktawa albo zbyt niski ton.

[edytuj] Wybrane covery

Pochodzący z 1992 cover tego utworu nagrany przez brytyjską grupę dance'ową Undercover, który pojawił się na albumie Discover this Groove. Dotarł on do 2 miejsca w Wlk. Brytanii. W tej wersji zastąpiono słowo booze (alkohol) wyrazem crack (narkotyk).

Pozostali muzycy, którzy przerobili utwór:

[edytuj] Nawiązania do utworu

• Utwór ten gitarzysta rockowy Slash (Guns N' Roses) opisał jako mający wpływ na jego solo gitarowe w "Sweet Child O' Mine"^[7].
• "Baker Street" pojawił się (w oryg. wersji Rafferty'ego) w amerykańskim filmie komediowym MacGruber (2010)^[8].
• Utwór można także usłyszeć podczas oglądania filmu Zodiak (2007) w reżyserii Davida Finchera^[9].
• Ballada pojawia się również w amer. dramacie z 2006 r. – Wszyscy twoi święci^[10].
• Kompozycja Rafferty'ego znajduje się także na trackliście do dramatu amer. Buntownik z wyboru (1997) wyreżyserowanego przez Gusa Van Santa^[11].
• Fragment tego utworu pojawia się w 3 odcinku 9 sezonu serialu Simpsonowie. Wykonuje go Lisa Simpson.

[edytuj] Pozycje na listach przebojów

[edytuj] Wersja oryg. Gerry'ego Rafferty'ego

[edytuj] Wersja zespołu Undercover

[edytuj] Wersja zespołu Foo Fighters

Przypisy