Bakteriofag

Bakteriofag, fag - wirus atakujący bakterie. Przeważnie dany bakteriofag zdolny jest do infekcji tylko jednego gatunku (a czasem tylko szczepu) bakterii. Mogą przybierać kształty złożone (buławkowate), pałeczkowate lub wielościenne.

Struktura bakteriofaga

Zakażenie następuje w ten sposób, że kwas nukleinowy jest wstrzykiwany przez otwór - zrobiony przez białko kurczliwe pod ogonkiem - komórki bakterii, część białkowa wirusa (tzw. otoczka czyli kapsyd) pozostaje na zewnątrz. Bakteriofagi zjadliwe namnażają się i zabijają bakterię, łagodne zaś wbudowują się w chromosom komórki bakteryjnej i mogą istnieć przez wiele pokoleń bakterii.

Podzielić je można na bakteriofagi zawierające:

• dwuniciowy DNA -największa grupa bakteriofagów o budowie mieszanej, wielościennej główce, wielkości 100 nm i mające "ogonek";
• jednoniciowy DNA - wielkości 27 nm, o budowie wielościennej lub helikalnej;
• RNA - wielkości 20-25 nm, wielościennej budowie.

Wybrane szczepy bakteriofagów są wykorzystywane do niszczenia chorobotwórczych bakterii. Terapia fagowa jest stosowana w przypadku infekcji antybiotykoopornych. W Polsce oferuje ją Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej Polskiej Akademii Nauk we Wrocławiu.

[edytuj] Modelowe bakteriofagi

Wiele bakteriofagów jest intensywnie badanych, m.in.

• bakteriofag lambda;
• bakteriofag T4 - DNA o długości 170 kbp (1 kbp = 1.000 par zasad), rozmiarach 90x200 nm. Fag ten ma 6 nóżek pozycjonujących kurczliwą szyjkę wstrzykującą kapsyd DNA przez zlizowaną ścianę do bakterii na której się zaabsorbował. Modelowy fag najwcześniej znany z łysinek na posiewach Escherichia coli;
• bakteriofag T7 - DNA o długości 40 kbp, kapsyd o średnicy 22 nm, ogonek o średnicy 10 nm;
• bakteriofag ΦX174;
• bakteriofag M13.

[edytuj] Zobacz też

• cykl lityczny
• cykl lizogenny
• Saprofag
• Agrofag

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Pożeracze bakterii artykuł z tygodnika "Wprost"