| Comunitat Autònoma de les Illes Balears Comunidad Autónoma de las Islas Baleares Baleary | |||||
| |||||
 | |||||
| Hymn: La Balanguera | |||||
| Stolica | Palma de Mallorca | ||||
| Powierzchnia • razem • proc. Hiszpanii | 17. miejsce 5 014 km² 2,2% | ||||
| Populacja (2008) • liczba ludności • gęstość • proc. Hiszpanii | 14. miejsce 1 071 221 213,6 os./km² 2,2% | ||||
| Język urzędowy | hiszpański, kataloński | ||||
| Reprezentacja w parlamencie • Kongres • Senat | 8 5 | ||||
Baleary (hiszp: Islas Baleares, kat. Illes Balears) – archipelag w zachodniej części Morza Śródziemnego, w pobliżu wschodniego wybrzeża Hiszpanii, o powierzchni 5 014 km². Baleary liczą ok. 1,07 mln mieszkańców, w większości Katalończyków.
Baleary są wspólnotą autonomiczną oraz prowincją[1] Hiszpanii ze stolicą w Palma de Mallorca, miasto to poza tym jest jeszcze siedzibą władz kościelnych, sądownictwa i sił zbrojnych. Status autonomii uzyskany w 1983.
Spis treści |
Wyspy były kolonizowane przez Fenicjan, Kartagińczyków, Rzymian (od 123 p.n.e. do V w. n.e.), Arabów (po VIII wieku), Turków, Wandalów, Bizancjum (ok. 554) i Wizygotów. Po chrześcijańskiej rekonkwiście (1229-1235), za panowania króla Jakuba I Zdobywcy, otrzymały dużą niezależność w obrębie korony aragońskiej. Przez pewien czas istniało nawet osobne Królestwo Majorki.
W wyniku wojny o sukcesję hiszpańską, w latach 1708-1802 Minorka znajdowała się pod panowaniem brytyjskim (następnie francuskim), co znajduje swoje odzwierciedlenie m.in. w jej architekturze. Podczas wojny domowej w Hiszpanii część Balearów została opanowana przez nacjonalistów.
W 1983 wyspy otrzymały status wspólnoty autonomicznej.
W skład archipelagu wchodzi ok. 200 wysp i niezamieszkanych malutkich wysepek o łącznej powierzchni 5 014 km². Najważniejsze wyspy to:
| wyspa | powierzchnia | ludność | Flaga | Mapa |
|---|---|---|---|---|
| Majorka (hiszp. Mallorca) | 3600 km² | 814 275 |  |  |
| Minorka (hiszp. Menorca) | 668 km² | 90 235 |  |  |
| Ibiza | 571 km² | 117 698 |  |  |
| Formentera | 82 km² | 8442 |  |  |
| Cabrera | 17 km² | ok. 50 | |  |
 | ||||
Rozwój turystyki zmienił gospodarkę Balearów. Obecnie ponad 70% ludności zatrudnione jest w sektorze usług. Najbardziej rozwiniętymi gałęziami przemysłu są przemysł tekstylny, obuwniczy, skórzany, a także rzemiosło. Uprawia się m.in. zboże, oliwki, migdały, winorośl, figi, cytrusy. Hoduje się także m.in. owce, bydło i trzodę chlewną. Ludność zajmuje się również rybołówstwem. Baleary mają dobrze rozwiniętą komunikację lotniczą oraz morską między wyspami jak i z Hiszpanią.
Balearska gospodarka nastawiona jest na turystykę, archipelag odwiedzany jest każdego roku przez 5 mln turystów. Posiadają dobrze rozwiniętą infrastrukturę hotelową i wiele kąpielisk.
Na Balearach panuje łagodny i ciepły klimat śródziemnomorski. Temperatury latem przekraczają zwykle +30 °C, zimą rzadko spadają poniżej +5 °C.
Święta
Wigilia dnia św. Antoniego - na Majorce; całonocne tańce i zabawy wokół ognisk w przebraniach.
Błogosławieństwo św. Antoniego - w Sa Pobla na Majorce; dzień uświetniają kolorowe procesje.
Procesja Trzech Uderzeń - w Ciutadelli na Majorce; upamiętnia zwycięstwo Alfonsa III nad Maurami odniesione w tym mieście w 1287. Dzień Świętego Sebastiana - Pollençy na Majorce; obchodzony z procesjami, którym towarzyszą karuzele - dwaj młodzi tancerze w kartonowych kostiumach przedstawiających konie, naśladują koński chód.
Karnawał - całe Baleary; post poprzedzają parady i marsze kostiumowe.
Wielki Tydzień (Semana Santa) - całe Baleary.
Festa de Nostra Senyora de la Victōria - w Port de Soller na Majorce; bitwa chrześcijan z niewiernymi, upamiętniająca zwycięstwo nad tureckimi piratami w 1561.
Festa de Sant Juan - w Ciutadelli na Minorce; pojedynki rycerskie, muzyka ludowa, tańce i procesje.
Dia de Virgen de Carmen (święto patronki marynarzy i rybaków) - całe Baleary; odbywa się święcenie łodzi, a także parady.
Mare de Déu dels Àngels - w Pollençy na Majorce; upamiętnia bitwę między chrześcijanami a Maurami.
Cavallet - w Felanitx na Majorce; trwająca cały tydzień fiesta.
Narodziny NMP - w Alaro na Majorce; święto połączone z pielgrzymką do kaplicy na wzgórzu w Castell ďAlaro.
Dia de Sant Frances - w Sant Francesc Xavier na Formenterze.
Boże Narodzenie - całe Baleary; szczególnie malownicze w Palmie na Majorce gdzie wystawia się misteria.
Zdjęcie satelitarne Majorki
Zdjęcie satelitarne Minorki
Zdjęcie satelitarne Ibizy
Zdjęcie satelitarne Formentery
| |||||||||||||
| |||||||
| |||||||
