Ballada

Ten artykuł dotyczy gatunku literackiego. Zobacz też: Ballada – gatunek muzyczny.

Ballada – gatunek synkretyczny, łączący w sobie cechy liryki (nastrojowość, emocjonalność), epiki (fabuła, narrator) i dramatu (dialogi, akcja), którego tematem są niezwykłe wydarzenia. Jej nazwa pochodzi od włoskiego ballare (tańczyć), co wskazuje na włosko-prowansalskie początki. Romantyczna ballada nawiązuje jednak do ludowych pieśni, które między XII a XIV w. pojawiły się w Danii i Szkocji. Pod koniec XVIII w. odkryli je miłośnicy folkloru. Wkrótce ballada stała się ulubionym gatunkiem poetów. Jej romantyczna forma wyróżnia się śpiewnością wiersza, nastrojowością, tajemniczością niejasno zarysowanych zdarzeń z interwencją złowrogich sił nadzmysłowych. Uwydatnieniu sensacyjności sprzyja konstrukcja narratora – zdziwionego światem, który przedstawia.

Ballada była charakterystyczna dla epoki romantyzmu.

Cechy ballad romantycznych:

• ludowość (obecność ludu – mieszkańców wsi, symbolika ludowa),
• obecność postaci fantastycznych (nimf, rusałek, duchów),
• przysłowia ludowe, złote myśli, które kształtują moralnie ludzi,
• przyroda jako żywy bohater,
• język stylizowany na język ludowy (elementy mowy potocznej i gwary),
• cały tekst ma charakter zwykłej, ludowej opowieści,
• autor (utożsamiony z narratorem) solidaryzuje się z ludem (mieszkańcy wsi),
• synkretyzm rodzajowy – utwór łączy w sobie elementy epiki, liryki i dramatu

Obecność przyrody :

• jest tłem dla wszystkich wydarzeń,
• tajemnicza, groźna i niesamowita, tworzy groźny nastrój,
• jest siłą sprawczą wydarzeń,
• jest surowym trybunałem osądzającym człowieka,
• stoi na straży wierności i lojalności, honoru i cnoty itp.,
• jest związana ze światem ludzkim,

Charakterystyczne ballady to np. "Pani Twardowska" lub "Świteź" Adama Mickiewicza.

[edytuj] Zobacz też

Zobacz w Wikiźródłach kategorię
Ballady

Zobacz hasło ballada w Wikisłowniku

• poezja śpiewana