Widget
Podziel się:

Baptyzm


Baptyzm
Chrzest gdansk.gif
 Portal • Kategoria
e
 
Protestantyzm
Lutherrose.svg
Portal • Kategoria
Ten szablon: pokaż • dyskusja • edytuj
Mozaika przedstawiająca mapę z zaznaczonymi miejscami, gdzie chrztów udzielał św. Jan Chrzciciel

Baptyzm – nurt chrześcijaństwa należący do protestantyzmu, akcentujący indywidualizm w relacji do Boga i nadrzędną rolę Pisma Świętego. Zbawienie nie jest według baptystów osiągalne na podstawie uczynków, lecz jedynie łaską Boga przez osobistą wiarę w zbawcze dzieło odkupienia z grzechu poprzez ofiarę Jezusa Chrystusa. Baptyści udzielają chrztu wyłącznie tym, którzy świadomie wyrażają żal za grzechy i wyznają wiarę w Chrystusa. Akcentują autonomię poszczególnych zborów, są też zwolennikami rozdziału kościoła i państwa. Większość baptystów reprezentuje ewangelikalne chrześcijaństwo, choć istnieją także nieliczne wyznania baptystyczne przynależące do liberalnego nurtu protestantyzmu.

Baptyści różnią się często między sobą w pewnych kwestiach np.: predestynacja bądź wolna wola, pewność bądź możliwość utracenia zbawienia, stosunek do teorii ewolucji.

W Polsce przedstawicielami baptyzmu jest Kościół Chrześcijan Baptystów w RP, Biblijny Kościół Baptystyczny oraz kilka niezależnych, niezrzeszonych wspólnot baptystycznych.

Spis treści

[edytuj] Historia

Ruch baptystyczny zrodził się w Szwajcarii w XVI wieku. W Anglii pojawili się około stu lat później. Ruch baptystyczny odwołuje się do ruchów przebudzeniowych w Kościele mających na celu powrót do zasad Pisma Świętego w życiu Kościoła. Pierwsi anabaptyści odmawiali chrztu dzieciom dopóki same nie wybiorą sobie rodziców chrzestnych. Chrzest przez zanurzenie w wodzie praktykowany był przez Particular Baptist w Anglii, którzy swoją nazwę zawdzięczają przekonaniu, iż do zbawienia przeznaczone są poszczególne (particular) jednostki. Pomimo względnej swobody wyznaniowej zbory rozwijały się stosunkowo wolno. Dopiero przebudzenie metodystyczne nadało dynamikę rozwoju wspólnot baptystycznych zarówno na Starym Kontynencie jak i w Nowym Świecie[1].

Baptyzm powstał w wyniku zetknięcia się prześladowanych przez władze angielskie independentów z ocalałymi z prześladowań anabaptystami. Pierwszy zbór baptystów powstał w 1609 roku w Amsterdamie pod przywództwem Jana Smytha, ale z powodu prześladowań wkrótce przestał istnieć. Następnie odrodził się w 1611 roku pod Londynem, a jego przywódcą był Tomasz Helwys.

W Ameryce Północnej propagatorem baptyzmu był na początku XVII wieku założyciel kolonii Rhode Island – Roger Williams. Pierwszy zbór baptystyczny w kontynentalnej Europie powstał w 1834 roku, a na ziemiach polskich w 1858. Początkowo baptystami byli głównie zamieszkujący ziemie polskie Niemcy (w okresie międzywojennym baptyści polscy i niemieccy łączyli się w oddzielne organizacje kościelne).

W 1905 roku powstał Światowy Alians Baptystyczny (Baptist World Alliance), liczący w 1993 147 tysięcy zborów, skupiających 38 milionów członków. Ogółem Alians skupia ponad 100 milionów wyznawców skupionych w lokalnych uniach baptystycznych. Do związku nie należy wiele zborów fundamentalistycznych, przeciwnych umiarkowanej teologii i ekumenizmowi Aliansu.

[edytuj] Wyznanie wiary oraz poglądy

  • Autorytet Pisma – Biblia (Pismo Święte) jest jedynym niepodważalnym źródłem nauki o Bogu i Jego postanowieniach dotyczących człowieka.
  • Trójjedyność Boga – Bóg jest Stwórcą i Panem Stworzenia, który objawia się w trzech doskonałych Osobach: jako Ojciec, Syn i Duch Święty. Tylko Jemu należy się cześć i oddawanie chwały, dlatego baptyści nie czczą Maryi. Uznają ją natomiast za kobietę szczególną, wybraną przez Boga do urodzenia Jezusa i dlatego godną szacunku i naśladowania w jej zaufaniu Jezusowi Chrystusowi.
  • Zbawienie z łaski przez wiarę – baptyści wierzą, że grzeszny z natury człowiek nie jest w stanie zrobić niczego, co zyska mu uznanie Boga, ale wiedząc, że dobry Bóg zmiłował się nad ludźmi i przebaczył im ich grzeszne odstępstwo i niemoralność – pozwalając na rozpoczęcie nowego życia z wymazaną przeszłością. A dokonało się to dzięki temu, że Jezus Chrystus, Jednorodzony Syn Boży, umierając na krzyżu poniósł karę, jaka słusznie ciążyła na każdym z nas zgodnie z Bożym porządkiem rzeczy – i w ten sposób darował nam życie wieczne, jak i nowe przemienione życie już tu na ziemi.

Potwierdzenie w Biblii: " Łaską bowiem jesteście zbawieni przez wiarę. A to pochodzi nie od was, lecz jest darem Boga: nie z uczynków, aby się nikt nie chlubił." List do Efezjan 2:6-12, Biblia Tysiąclecia

  • Chrzest na wyznanie wiary (chrzest wiary) – zgodnie z Bożym zaleceniem i porządkiem, jaki ustanowił Jezus Chrystus, baptyści przyjmują chrzest tylko na osobiste wyznanie wiary w zbawienie, jakie otrzymaliśmy z rąk Chrystusa. Chrzest jest zewnętrznym, publicznym świadectwem tego, że je przyjęliśmy. Nie jest chrzest sakramentem, w znaczeniu samoistnego tworzenia nowej rzeczywistości duchowej, ale nieodzownym następstwem ukorzenia się przed Bogiem i uznania Go za swojego Pana i Zbawiciela oraz oznaką przyłączenia się do Kościoła.
  • Wieczerza Pańska – obrzęd ustanowiony przez Jezusa Chrystusa na pamiątkę Jego męki i śmierci. Podczas Wieczerzy ochrzczeni wierni spożywają chleb i wino, będące symbolami Ciała i Krwi Pańskiej. Poprzez Wieczerzę jej uczestnicy głoszą śmierć Chrystusa oraz Jego powtórne przyjście.
  • Nowe życie przez Ducha Świętego – Biblia daje obietnicę, że od momentu szczerego pojednania się z Bogiem zaczyna się nowe życie (co nazywa ona nowym narodzeniem), w którym Bóg nie pozostawia ludzi osamotnionych w konfrontacji z życiem, ale sam Duch Święty poucza ich, wspiera, przysposabia i prowadzi tak, abyśmy byli odtąd w stanie żyć według Bożych standardów nie powracając do tych cech ludzkiego życia, których Bóg nie aprobuje i dlatego nas od nich wyzwolił.
  • Moc i dary Ducha Świętego – baptyści wierzą, że tak, jak Duch Święty w dniu Pięćdziesiątnicy wyposażył Kościół w Bożą moc i dary duchowe niezbędne do sprawowania przeznaczonej mu służby, tak samo i dziś wyposaża swój Kościół, w różnego rodzaju dary duchowe.
  • Zbawienie nie przez Kościół a przez Chrystusa – baptyści są przekonani, że ani Kościół Chrześcijan Baptystów, ani jakikolwiek inny, nie jest jedynym wyłącznym dawcą czy przekazicielem zbawienia, ponieważ jest nim jedynie Jezus Chrystus – jedyny Pośrednik pomiędzy człowiekiem a Bogiem.
  • Wolność sumienia dla każdego człowieka – wiara jest dla baptystów sprawą świadomego wyboru, stąd nikogo ich zdaniem nie wolno przymuszać do identyfikacji religijnej.

[edytuj] Baptyści odrzucają istnienie

  • świętych miejsc – uważają, że kościół jest tam, gdzie zbierają się wierzący w imię Chrystusa;
  • świętego czasu – oddawanie czci Bogu powinno następować zawsze i wszędzie;
  • świętej kasty – wszyscy chrześcijanie są kapłanami i nie potrzebują pośredników; urzędy kościelne ustanawia i powołuje na nie sam zbór; W osobie papieża uznają przywódcę Kościoła rzymskokatolickiego, ale jedynie Chrystusa uważają za Głowę Kościoła uniwersalnego.
  • świętych rytuałów – poza ustanowionymi przez Jezusa obrzędami – ustanowieniami.

[edytuj] Chrzest niemowląt

"Baptyści" (z j. greckiego "Baptizo" - chrzest) to nazwa, która była im nadawana, ponieważ kwestionowali sensowność chrztu niemowląt. Baptyści (jak i niektóre inne Kościoły protestanckie) uważają, że jest ona sprzeczna z nauką i praktyką Nowego Testamentu, bezwartościowa, a nawet szkodliwa, bo sugeruje, że można być chrześcijaninem w sposób bierny "z urodzenia".

Takiemu podejściu przeciwstawiają konieczność podjęcia przez każdego człowieka osobistej decyzji naśladowania Chrystusa, po której dopiero może nastąpić świadome przyjęcie chrztu wiary połączone z aktywnym włączeniem się w życie Kościoła.

Wbrew pozorom takie postawienie sprawy nie spowodowało zawężenia oddziaływania baptystów jedynie na moralne i intelektualne elity: w ciągu swej prawie 400-letniej historii, baptyści byli częścią wielu przebudzeń religijnych dosięgających swym zasięgiem wszystkich szczebli drabiny społecznej. W ich wyniku stali się jednym z głównych wyznań protestanckich w skali światowej[potrzebne źródło].

W Irlandii Północnej i we Włoszech baptyści zawarli pełną wspólnotę z Kościołami uznającymi chrzest niemowląt. We Włoszech, gdzie wspólnota ta obowiązuje baptystów, waldensów i metodystów, baptyści, nie wyrzekając się zasady chrztu dorosłych, uznają, że chrztu nie wolno powtarzać, także gdy udzielono go dziecku[2]. W Niemczech podobne porozumienia istnieją na płaszczyźnie regionalnej[3].

[edytuj] Zobacz też

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło baptyzm w Wikisłowniku

Przypisy

  1. ↑ Por. K. Bednarczyk, Baptyści, w: W. Hryniewicz, J.S. Gajka, S.J. Kozy (red.), Ku chrześcijaństwu jutra. Wprowadzenie do ekumenizmu, Lublin 1996, s. 188-192
  2. ↑ Karol Karski: Symbolika. Zarys wiedzy o Kościołach i wspólnotach chrześcijańskich. Warszawa: Chrześcijańska Akademia Teologiczna, 2003, s. 200. ISBN 83-917541-0-3. 
  3. ↑ Dariusz Bruncz: Baptyści i chrzest niemowląt. Ekumeniczna Agencja Informacyjna, 2006-10-18. [dostęp 2011-01-02].

[edytuj] Linki zewnętrzne

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne