Batalion "Roland" - niemiecki batalion złożony z Ukraińców, w sile 280 żołnierzy, kolaboracyjna formacja wojskowa działająca po stronie III Rzeszy w roku 1941, w okresie II wojny światowej. Przez propagandę ukraińską wraz z batalionem "Nachtigall" określany był mianem Drużyn Ukraińskich Nacjonalistów.
Nabór do batalionu przeprowadzono na wiosnę 1941 r. w Austrii. Umundurowanie było wzorowane na mundurach "petlurowców". 5 lipca dowództwo ze strony ukraińskiej objął mjr Jewhen Pobihuszczyj, ze strony niemieckiej Ernst Eikiern (ze sztabu głównego Grupy Armii Południe).
Jednostka, przydzielona do niemieckiej 11 Armii od wiosny do 21 października 1941, uczestniczyła w walkach w rejonie rzeki Prut. 30 czerwca, w dniu ogłoszenia Aktu odnowienia Państwa Ukraińskiego, batalion znajdował się w rejonie Frumosul-Botoszany. Rozkazem ppłk Erwina Stolze został wycofany z linii frontu, skierowany do Frumosul, podporządkowany dowództwu LIV Korpusu i zreorganizowany.
6 lipca 1941 batalion został skierowany przez Węgry i Rumunię w kierunku Odessy. Tam pełnił zadania policyjne, takie jak oczyszczanie okolicznych terenów z partyzantki, ochranianie obowiązkowych kontyngentów oraz zakładów przemysłowych.
27 lipca batalion został podzielony na 4 kompanie po 65 żołnierzy. 27 sierpnia 1941 batalion rozbrojono i wycofano do Saubersdorfu pod Wiedniem[1]. W końcu został odtransportowany do Frankfurtu nad Odrą, gdzie w wyniku reorganizacji połączono go z drugim batalionem ukraińskim "Nachtigall". Następnie oba bataliony zostały zlikwidowane, część żołnierzy podjęła funkcje policyjne w Batalionie Policyjnym nr 201, część zdezerterowała wobec zmiany polityki Niemiec w kwestii Ukrainy.
