.jpg)
Batalion Kiliński - batalion Armii Krajowej powstały w styczniu 1940.
Początkowo nosił nazwę "Vistula", 21 marca 1943 przemianowaną na "Batalion im. Jana Kilińskiego". Walczył w powstaniu warszawskim w rejonie Śródmieścia i częściowo na Woli. Przed powstaniem batalion został podzielony na dwa zgrupowania:
Spis treści |
Oddziały IX zgrupowania batalionu uczestniczyły w zdobyciu Prudentialu i opanowania placu Napoleona (dziś Powstańców Warszawy) (1 sierpnia), gmachu Poczty Głównej (2 sierpnia), gmachu PAST-y (20 sierpnia). Od 5 sierpnia samodzielnie prowadził walki o ten budynek. Żołnierze batalionu Kiliński zajęli także pomieszczenia "Cafe Clubu" (25 sierpnia), biorąc do niewoli 12 jeńców, oraz zdobywając broń i amunicję. Po wykonaniu zadań wyjściowych, dowódca obwodu skierował 2 oraz 3 kompanię do utrzymania linii obrony wzdłuż ulic Świętokrzyskiej, Nowego Światu, Wareckiej, Al. Jerozolimskich, Brackiej, Marszałkowskiej oraz Złotej. Kompanie 1, 6 i 9 obsadziły rejon ulic Bagno, Królewskiej, Marszałkowskiej, Granicznej, Grzybowskiej i Dzielnej. Po zdobyciu PASTY, oddziały brały udział we wsparciu przebicia się oddziałów Starego Miasta. Po 31 sierpnia oddziały przeszły do odwodu. W pierwszych tygodniach września batalion przeszedł na odcinek Powiśla w rejonie ul. Nowy Świat.
Zgrupowanie X walczyło 1 sierpnia o zdobycie szkoły przy ul. Żelaznej 88 i szpital św. Zofii. Po niemieckim ataku na Wolę 5 sierpnia, oddziały cofnęły się na linie obrony wzdłuż ulic Wroniej, Towarowej, Ogrodowej i Chłodnej, gdzie zgrupowanie się rozpadło. Od 12 sierpnia, 7 kompania, 41 kompania WSOP oraz pluton z 4 kompanii weszły w skład nowego batalionu szturmowego "Rum".
Część 4 kompanii "Watra" (plutony 169 i 170) - 6 sierpnia wycofała się na Stare Miasto, gdzie wzięła udział w walkach jako kompania "Osa", a po przejściu do Śródmieścia weszła w skład Batalionu "Stefan".
15 września, dokonano reorganizacji batalionu i z dotychczasowych żołnierzy 2, 3, 5 i 6 kompanii utworzono zbiorczą kompanię "Kiliński". Kompania ta weszła w skład Batalionu Osłonowego (Asystencyjnego), który od 3 do 9 października 1944 pełnił funkcje porządkowe w Warszawie na mocy układu kapitulacyjnego.
8 kompania (Oddział "Kolegium C") została podporządkowana bezpośrednio dowódcy obwodu. Kompanie 1, 4, 7 i 9 zostały odkomenderowane do innych zgrupowań (Batalion "Rum").
Jednymi z łączniczek oddziału były: aktorka Alina Janowska i Anna Laskowiczówna. W batalionie walczyli m.in. Stanisław Marczak-Oborski i Eugeniusz Grasberg.
3 sierpnia do batalionu jako 8 kompanię przyłączono Oddział Kedywu "Kolegium C" (cztery plutony, 41 żołnierzy), dowódca por.Edward Paszkowski "Wiktor". 4 sierpnia włączono 41 kompanię WSOP - jako 9 kompanię.
.jpg)
Budynek PAST-y ostrzeliwany z barykady na ulicy Zielnej przez Powstańców z baonu "Kiliński".
.jpg)
Powstańcy z baonu "Kiliński" na barykadzie na ul. Zielnej obserwują płonący gmach PAST-y przy ul. Zielnej 37/39.
Powstańcy z batalionu "Kiliński" po zdobyciu PAST-y przy ulicy Zielnej 20 sierpnia 1944: z rmk-em stoi kpr. podchor. Edward Mortko (ps. "Tumry"), obok niego po prawej - kpr. podchor. Bernard Zieliński (ps. "Połabski"), w tle za nimi - po lewej Zbigniew Maliński (ps. "Sławicz", zm. 24 września), po prawej - st. strz. Kazimierz Zagórski (ps. "Barbara").
3 kompania batalionu "Kiliński" w budynku Gimnazjum Św. Wojciecha na ulicy Górskiego 2 (ul. Hortensja) w Śródmieściu.
3 kompania batalionu "Kiliński" w budynku Gimnazjum Św. Wojciecha
3 kompania batalionu "Kiliński" czyta prasę lub pocztę w budynku Gimnazjum Św. Wojciecha. Pierwszy z lewej to kpr.pchr. Zbigniew Dębski "Prawdzic".
| ||||||||||||||||||||||||||
