Bawełna (roślina)

Bawełna
Plantacja bawełny
Systematyka^[1]
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	klad różowych
Rząd	ślazowce
Rodzina	ślazowate
Rodzaj	bawełna
Nazwa systematyczna
Gossypium L. Species Plantarum 2 1753

Zdjęcia i grafiki w Commons

Krzew Gossypium hursutum na plantacji

Bawełna, bawełnica (Gossypium L.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych, obejmujący około 40 gatunków^[2]. W stanie dzikim występują na słabo nawodnionych obszarach wszystkich kontynentów, poza Australią i Antarktydą.

[edytuj] Morfologia

Pokrój: Krzewy.
Liście: Skrętoległe, dłoniastoklapowane.
Kwiaty: Duże, podobne do kwiatów hibiskusa, z którym bawełna jest blisko spokrewniona^[2]. Płatki korony w kolorze żółtym, kremowym lub różowym, czasami z ciemna plamka u nasady. Pręciki otaczają pojedynczy słupek.
Owoce: Torebki zawierające liczne nasiona z długimi włoskami, które stanowią aparat umożliwiający roznoszenie nasion przez wiatr.

[edytuj] Systematyka

Synonimy^[3]

Erioxylum Rose & Standl., Ingenhouzia DC., Notoxylinon Lewton, Selera Ulbr., Sturtia R. Br., Thurberia A. Gray, Ultragossypium Roberty

Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do plemienia Gossypieae, podrodziny Malvoideae, rodziny ślazowatych Malvaceae, rzędu ślazowców, kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta )^[1]^[4].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Malvanae Takht., rząd ślazowce (Malvales Dumort.), podrząd Malvineae Rchb., rodzina ślazowate (Malvaceae Juss.), plemię Gossypieae Alef., rodzaj bawełna (Gossypium L.)^[5].

Wybrane gatunki

bawełna afrykańska, b. drzewiasta (Gossypium arboreum L.)
bawełna indyjska (Gossypium herbaceum L.)
bawełna kosmata, bawełna zwyczajna (Gossypium hirsutum L.)
bawełna peruwiańska (Gosypium barbadense L.)

[edytuj] Uprawa

Roślina ta jest uprawiana na wszystkich kontynentach za wyjątkiem Antarktydy. Obecnie jej największym producentem są Chiny.

Najwięksi producenci bawełny (2009) (w tys. ton)
Chińska Republika Ludowa	7 947
Indie	5 443
Stany Zjednoczone	2 945
Pakistan	1 960
Brazylia	1 361
Uzbekistan	1 110
Turcja	501
Australia	283
Turkmenistan	283
Grecja	240
Łącznie na świecie	25 574 tys. ton

[edytuj] Zastosowanie

Roślina włóknodajna – wykorzystywana w produkcji włókna o tej samej nazwie – bawełna. Uprawia się 4-5 gatunków.

Przypisy

↑ ^1,0 ^1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-19].
↑ ^2,0 ^2,1 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-09-11].
↑ United States Department of Agriculture Agricultural Research Service: Family: Malvaceae Juss. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-19].
↑ Crescent Bloom: Gossypium (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2008-11-25].

Zobacz hasło bawełna w Wikisłowniku