Bernart de Ventadour, Bernard de Ventadour (ur. ok. 1125 w Ventadour, zm. w Périgueux, ok. 1195) – trubadur, poeta i kompozytor.
Mimo niskiego pochodzenia (przypuszcza się, że ojciec Bernarta był piekarzem w zamku Ventadour), stał się jednym z najsławniejszych trubadurów. Działał na dworze Eleanory Akwitańskiej, zaślubionej Henrykowi II Plantagenetowi, a następnie w służbie Rajmunda z Poitiers, księcia Antiochii. Być może ostatnie lata życia spędził w klasztorze w Peregueux.
Spośród 40 utworów, które się mu przypisuje, około 18 – co jest znaczącą liczbą, jak na ten okres – posiada zachowaną melodię.
Fragment kansony Bernarda z XII wieku w tłumaczeniu Edwarda Porębowicza:
- I moc wszelką skwapliwie jej zdam,
- Nie dziwcie się, że śpiewam słodziej,
- Niż najuczeńsi w krąg pieśniarze:
- Mnie sama miłość śpiewać każe,
- Chętnego po swej woli wodzi.
- Ciało, serce i zmysły i duch
- Na nią jedną wzrok zwrócony mam,
- W nią jedną zasłuchany słuch.
i w oryginale
- Non es meravelha s'ieu chan
- Miels de nulh autre chantador;
- Quar plus trai mos cors ves amor,
- E mielhs sui faitz a son coman;
- Cors e cr e saber e sen
- E fors' e poder hi ai mes;
- Si m tira vas amor lo fres
- Qu'a nulh'autra part no m'aten.
[edytuj] Bibliografia
- Aubrey, Elizabeth (1996). The Music of the Troubadours. Indianapolis: Indiana University Press. ISBN 0 253 21389 4.
- Boase, Roger (1977). The Origin and Meaning of Courtly Love: A Critical Study of European Scholarship. Manchester: Manchester University Press. ISBN 0 87471 950 X.
- Herman, Mark and Ronnie Apter, trans. (1999). A Bilingual Edition of the Love Songs of Bernart de Ventadorn in Occitan and English: Sugar and Salt. Ceredigion: Edwin Mellen Press. ISBN 0 7734 8009 9.
- Hoppin, Richard H. (1978). Medieval Music. New York: W. W. Norton & Co. ISBN 0-393-09090-6.
- Ippolito, Marguerite-Marie (2001). Bernard de Ventadour: troubadour limousin du XIIe: prince de l'amour et de la poésie romane. Paris: L'Harmattan. ISBN 2 74750 017 9.
- Lazar, Moshé, ed. (1966). Bernart de Ventadour: Chansons d'Amour. Paris: Klincksieck.
- Merwin, W. S. (2002). "The Mays of Ventadorn." National Geographic. ISBN 0 7922 6538 6.
- Roche, Jerome (1980). "Bernart de Ventadorn." The New Grove Dictionary of Music and Musicians, 20 vols., ed. Stanley Sadie. London: Macmillan Publishers. ISBN 1 56159 174 2.