Biathlon, biatlon, dwubój zimowy, bieg patrolowy (łac. bi – dwu, gr. áthlon – zawody, nagroda) – zimowa dyscyplina sportu, łącząca biegi narciarskie ze strzelectwem. Polega na biegu na określonym dystansie (zwykle od 7.5 do 20 km), w czasie którego zawodnicy 2 lub 4 razy zajmują stanowiska na strzelnicy, przyjmując postawę stojącą lub leżącą, oddając za każdym razem po 5 strzałów. Rozgrywany jest również biathlon letni.
Biathlon jest popularną dyscypliną w Niemczech, Rosji, Włoszech i części Skandynawii.
Spis treści |
Początki biathlonu można wiązać z ćwiczeniami norweskich żołnierzy. Pierwsze zawody w biathlonie zostały rozegrane w 1767, kiedy współzawodniczyły ze sobą kompanie norweskich pograniczników. Stopniowo sport ten stawał się coraz bardziej popularny w całej Skandynawii.
Biathlon został zademonstrowany po raz pierwszy podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich w 1924. Pojawił się też jako dyscyplina pokazowa podczas kolejnych Igrzysk w 1928, 1936 i 1948. Nie został uznany za dyscyplinę olimpijską z racji niewielkiej liczby państw, które wystawiały swoich biathlonistów. W 1958 odbyły się pierwsze mistrzostwa świata w biathlonie, a dwa lata później biathlon pojawił się też na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich.
Ciałem zarządzającym biathlonem jest Międzynarodowa Unia Biathlonu (International Biathlon Union, IBU), która oficjalnie powstała w 1998, kiedy to wydzieliła się z powstałej w 1948 Międzynarodowej Unii Pięcioboju Nowoczesnego i Biathlonu (Union Internationale de Pentathlon Moderne et Biathlon, UIPMB).
Szczegółowe zasady można znaleźć na stronie IBU pod tym adresem: IBU Rule Book
W biegu narciarskim w biathlonie dozwolone są wszystkie techniki narciarskie. Zawodnicy wyposażeni są jedynie w narty, których długość nie może być dłuższa niż wysokość zawodnika pomniejszona o 4 cm, oraz kijki.
Karabinek o minimalnej masie 3,5 kg wraz z amunicją musi znajdować się podczas całego biegu na plecach zawodnika. Używane są karabinki kalibru 5,6 mm. Muszą być ładowane ręcznie przez zawodników, nie można używać broni samoczynnej lub samopowtarzalnej.
Cele na strzelnicy znajdują się w odległości 50 m. Przy każdym strzelaniu zawodnik musi trafić w 5 krążków o średnicy 45 mm w pozycji leżącej lub 115 mm w pozycji stojącej. Tarcza strzelnicza wyposażona jest w specjalny mechanizm, który automatycznie zasłania trafiony cel białym krążkiem. Dzięki temu biatloniści są na bieżąco informowani co do skuteczności na strzelnicy.
Indywidualny bieg (IN = individual) na 20 km mężczyzn i 15 km kobiet jest najstarszą biatlonową konkurencją. Zawodnicy oddają po 4 rundy strzałów, po dwa razy w każdej pozycji. Za każdy nietrafiony cel dodawana jest minuta kary. Podobnie jak w biegu sprinterskim zawodnicy startują w odstępach czasowych.
Bieg sprinterski (SP = sprint) w biathlonie rozgrywane jest na dystansie 10 km dla mężczyzn lub 7,5 km dla kobiet. Zawodnicy pojawiają się dwa razy na strzelnicy, gdzie oddają po 5 strzałów, raz w pozycji leżącej, raz w pozycji stojącej. Za każdy błąd muszą pokonać dodatkowe 150 m rundy karnej. Zawodnicy wypuszczani są do biegu w odstępach czasowych, zazwyczaj co 30 sekund. Gdy zawodnik nie trafi do celu i nie przejedzie za to rundy karnej zostają mu doliczone 2 minuty kary. Jest jedną z najczęściej rozgrywanych konkurencji biathlonowych.
W biegu pościgowym (PU = pursuit) biathloniści startują zgodnie z różnicami czasowymi uzyskanymi we wcześniejszym wyścigu, najczęściej sprintu. Tym samym, zawodnik, który pierwszy przekroczy linię mety jest zwycięzcą tego biegu. Bieg pościgowy rozgrywany jest na dystansie 12,5 km dla mężczyzn i 10 km dla kobiet, każdy zawodnik wykonuje 4 strzelania (2 leżąc, 2 stojąc), a każdy błąd karany jest dodatkową rundą o długości 150 m.
W biegu ze startu wspólnego (MS = mass start) wszyscy zawodnicy startują w tym samym czasie, co ogranicza liczbę zawodników, by uniknąć tłoku na strzelnicy. Bieg ten rozgrywany jest na dystansie 15 km dla mężczyzn i 12,5 km dla kobiet, każdy zawodnik wykonuje 4 strzelania (2 leżąc, 2 stojąc), za każdy błąd zawodnik musi pokonać karną rundę o długości 150 m. Podczas zawodów Pucharu Świata w biegu masowym startuje pierwsza trzydziestka klasyfikacji generalnej.
W sztafecie (RL = relay) startuje po czterech zawodników, z których każdy pokonuje 7,5 km (dla mężczyzn) i 6 km (dla kobiet) i oddaje dwie serie strzałów na strzelnicy, po jednej w każdej pozycji. Na każde pięć celów na strzelnicy zawodnik może wykorzystać aż 8 nabojów, z tym, że 3 ostatnie może doładować pojedynczo na strzelnicy. Dopiero jeżeli mimo użycia wszystkich nabojów pozostały nietrafione krążki, zawodnik musi wykonać karną rundę o długości 150 m za każdy błąd. Wszyscy zawodnicy z pierwszej zmiany startują w tym samym czasie. By dokonać ważnej zmiany zawodnik jednej zmiany musi dotknąć zawodnika kolejnej zmiany.
W biegu sztafetowym mieszanym startuje po czterech zawodników (dwóch mężczyzn i dwie kobiety). Pierwsza zmiana (kobiety) startują tak jak w biegu ze startu wspólnego. Drugą zmianę również wykonują kobiety. Każda przebiega po 6 km. Następnie biegną mężczyźni, przebiegają po 7,5 km. Najpierw oddają strzał na leżąco, a potem na stojąco. System strzelania (kary) u kobiet i mężczyzn taki jak w sztafetach.
W biegu drużynowym (TM = team) czterech zawodników z jednej drużyny biegnie razem. Na strzelnicy za każdym razem strzelają tylko dwaj z nich – dwóch tylko w pozycji leżącej, pozostałych dwóch tylko w pozycji stojącej. W przypadku błędu karną rundę pokonać muszą ci zawodnicy, którzy nie strzelali. Biathloniści muszą razem przyjeżdżać i opuszczać strzelnicę. Na mecie muszą pojawić się także razem, a różnice czasów między nimi nie może przekraczać łącznie 15 sekund, w przeciwnym razie otrzymują karę czasową jednej minuty. Ze wszystkich konkurencji biathlonowych ta rozgrywana jest najrzadziej.
| Bieg Indywidualny | Sprint | Bieg Pościgowy | Bieg Masowy | Sztafeta | Sztafeta mieszana | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Mężczyźni | 20 km | 10 km | 12,5 km | 15 km | 4 x 7,5 km | 2 x 7,5 km + 2 x 6 km |
| Kobiety | 15 km | 7,5 km | 10 km | 12,5 km | 4 x 6 km | |
| Juniorzy | 15 km | 10 km | 12,5 km | 12,5 km | 4 x 7,5 km | - |
| Juniorki | 12,5 km | 7,5 km | 10 km | 10 km | 3 x 6 km | - |
| Juniorzy młodsi | 12,5 km | 7,5 km | 10 km | 10 km | 3 x 7,5 km | - |
| Juniorki młodsze | 10 km | 6 km | 7,5 km | 7,5 km | 3 x 6 km | - |
| Start | co 30 Sekund | co 30 Sekund | wg kolejności sprintu | Wspólny | Wspólny | Wspólny |
| Strzelanie | leżące, stojące, leżące, stojące | leżące, stojące | leżące, leżące, stojące, stojące | leżące, leżące, stojące, stojące | każdy zawodnik leżące-stojące | każdy zawodnik leżące-stojące |
| Kary za strzelanie | Karna minuta | Karna runda (150 m) | Karna runda (150 m) | Karna runda (150 m) | Doładowania(3) lub karna runda | Doładowania(3) lub karna runda |
| PŚ-Premiera | 1978/79 | 1978/79 | 1996/97 | 1998/99 | 1978/79 | 2004/05 |
| MŚ-Premiera | 1958 | 1974 | 1997 | 1999 | 1966 | 2005 oraz 2007 |
| Premiera Olimpijska | 1960 | 1980 | 2002 | 2006 | 1968 | - |
 | Ta sekcja wymaga określenia jasnych kryteriów wyboru. Kryteria powinny być poparte źródłami, nie mogą naruszać zasady neutralnego punktu widzenia, należy też unikać próżnych wyrażeń takich jak "znani", "najlepsi" itd. Kryteria możesz omówić w dyskusji artykułu. Zobacz też: Zasady tworzenia list. |
Antholz-Anterselva
Beitostølen Cesana San Sicario
Chanty-Mansyjsk
Duszniki-Zdrój
Fort Kent Geilo
Gurnigel
Haute Maurienne
Hochfilzen Holmenkollen
Kontiolahti Kościelisko-Kiry Lahti Lake Placid
Langdorf Lillehammer Martello Mittenwald Nowosybirsk Oberhof Obertillach
Östersund
Osrblie
Pokljuka Ridnaun
Raubicze Rosenau Ruhpolding
Val Cartier
