| Billy Wilder | |||||||||||||||||||||||||||||
 Gloria Swanson i Billy Wilder (ok. 1950) | |||||||||||||||||||||||||||||
| Prawdziwe imię i nazwisko | Samuel Wilder | ||||||||||||||||||||||||||||
| Data i miejsce urodzenia | 22 czerwca 1906 Sucha | ||||||||||||||||||||||||||||
| Data i miejsce śmierci | 27 marca 2002 Los Angeles | ||||||||||||||||||||||||||||
| Zawód | reżyser, scenarzysta, producent filmowy | ||||||||||||||||||||||||||||
| Lata aktywności | 1929–1981 | ||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons | |||||||||||||||||||||||||||||
.jpg)
Billy Wilder, właśc. Samuel Wilder (ur. 22 czerwca 1906 w Suchej, zm. 27 marca 2002 w Los Angeles) – amerykański scenarzysta, reżyser, producent urodzony w rodzinie austriackich żydów, twórca m.in. Pół żartem, pół serio i Bulwaru Zachodzącego Słońca. Odznaczony Narodowym Medalem Sztuki.
Jego rodzice prowadzili restaurację dworcową w Suchej (ówcześnie Austro-Węgry). Wyjechał do Wiednia, skąd pochodziła jego rodzina (jako miejsce urodzenia podawał Wiedeń). Planował zostać prawnikiem, a został reporterem wiedeńskiej gazety. Wykorzystując swe doświadczenie, przeniósł się do Berlina, gdzie pracował dla największej w mieście gazety ilustrowanej.
Od 1929 pisał scenariusze do wielu niemieckich filmów. Używał wówczas nazwiska Billie Wilder. W 1933, po dojściu do władzy Adolfa Hitlera, wyemigrował do Paryża, a potem do Stanów Zjednoczonych. Gdy przybył do Hollywood, znał tylko kilka słów w języku angielskim, ale uczył się bardzo szybko. Dzięki kontaktom z Peterem Lorre'em, z którym wspólnie mieszkał, szybko wszedł do amerykańskiego świata filmu. W 1938 rozpoczął współpracę z Charlesem Brackettem, z którym stworzył filmy: Ninoczka (1939), Ball of Fire (1941), Five Graves to Cairo (1943), The Lost Weekend (1945), Sunset Blvd. (1950). Jego ulubioną gwiazdą filmową był Jack Lemmon. Przeszedł na emeryturę w 1981. Zmarł na zapalenie płuc w zachodnim Los Angeles. Został pochowany na cmentarzu Westwood Village Memorial Park Cemetery w Westwood (Los Angeles).
W 1988 otrzymał Nagrodę im. Irvinga G. Thalberga.
Był dwukrotnie żonaty: w latach 1936–1946 z Judith Coppicus-Iribe, od 1949 z piosenkarką i aktorką Audrey Young. Z pierwszego małżeństwa miał bliźniaki, urodzone w 1939, Victorię i Vincenta (zmarł po narodzinach).
| |||||||||||||||||
