| Biskupiec | |||||
| |||||
| Państwo |  Polska | ||||
| Województwo | warmińsko-mazurskie | ||||
| Powiat | olsztyński | ||||
| Gmina | Biskupiec gmina miejsko-wiejska | ||||
| Założono | XIV wiek | ||||
| Prawa miejskie | 17 października 1395 | ||||
| Burmistrz | Elżbieta Samorajczyk | ||||
| Powierzchnia | 5 km² | ||||
| Ludność (31.12.2009 r.) • liczba • gęstość | 10 506[1] 2060 os./km² | ||||
| Strefa numeracyjna | (+48) 89 | ||||
| Kod pocztowy | 11-300 | ||||
| Tablice rejestracyjne | NOL | ||||
Położenie na mapie Polski   Biskupiec | |||||
| Na mapach: | |||||
| TERC (TERYT) | 6283614024 | ||||
Urząd miejski ul. Niepodległości 211-300 Biskupiec | |||||
 Multimedia w Wikimedia Commons | |||||
 Hasło Biskupiec w Wikisłowniku | |||||
| Strona internetowa | |||||
Biskupiec (niem. Bischofsburg[potrzebne źródło], spotykana jest również nazwa Biskupiec Reszelski[potrzebne źródło] – w odróżnieniu od Biskupca Pomorskiego w powiecie nowomiejskim) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Biskupiec. Miasto położone jest w południowo-wschodniej części Warmii na Pojezierzu Olsztyńskim nad rzeką Dymer. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego.
Według danych z 31 grudnia 2009 miasto zamieszkiwało 10 506 osób.
Lokalny ośrodek przemysłowy, ośrodek wypoczynkowy (m.in. jezioro Kraksy na południowym krańcu miasta); drobny przemysł poligraficzny, drzewny, odzieżowy, mięsny, browar (nieczynny).
Spis treści |
Powstało na bazie osady przy strażnicy biskupów warmińskich. Zamek pierwotnie był budowlą drewniano-ziemną, a później murowaną. Pierwsza wzmianka w zachowanych dokumentach o zamku w Biskupcu pochodzi z 1389. Budowla miała strzec trasy Warszawa-Królewiec. Zamek w Biskupcu uległ całkowitemu zniszczeniu w czasie wojny trzynastoletniej. Prawa miejskie(chełmińskie) dla Biskupca nadał biskup Henryk Sorbom 17 października 1395. Zasadźcą Biskupca był Jan z Mokin (wieś koło Olsztyna). Po założeniu miasta mieszkańcy otrzymali zwolnienie od podatków na okres 12 lat. Biskupiec otoczony był murem obronnym i posiadał dwie bramy miejskie: Szczycieńską i Reszelską. Miasto nawiedzały często klęski – pożary i zniszczenia wojenne (m.in. w czasie wojny głodowej w 1414 r., w latach wojny polsko-krzyżackiej 1519-21, a w 1659 r. spalili je Brandenburczycy). Na początku XVIII wieku grasowała tu epidemia dżumy. W czasie wojny siedmioletniej w Biskupcu przebywali żołdacy pruscy i rosyjscy.
Biskupiec przed reformacją był siedzibą jednego z czternastu archiprezbiteratów (dekanatów) w diecezji warmińskiej. W latach 1466-1772 Biskupiec podobnie jak cała Warmia należał do Polski. Zostało to brutalnie przerwane w 1772 r., gdy miasto w wyniku I rozbioru Polski zagarnęły Prusy.
Według sprawozdania biskupieckiego proboszcza z 1797 r. z 200 dzieci uczęszczających na naukę religii, tylko 20 uczyło się języka niemieckiego. Nowe nadzieje rozpaliła w mieszkańcach epoka napoleońska. W roku 1807 a następnie w 1812 (maju i czerwcu) w mieście stacjonowały wojska francuskie zmierzające w stronę Moskwy. Pobyt żołdaków wiązał się z dużymi stratami, jakie miasto poniosło w wyniku kontrybucji. Po klęsce Napoleona na krótko zajęli miasto Rosjanie.
W 1882 r. w odpowiedzi na akcję germanizacyjną władz pruskich utworzono w mieście bibliotekę polską Towarzystwa Czytelni Ludowych. Według raportu rejencji królewieckiej z 1897 r. w powiecie reszelskim (biskupieckim), jak i w całej południowej Warmii i części Mazur, 75 proc. dzieci porozumiewało się po polsku.
Pod koniec XIX w. Biskupiec uzyskał połączenie kolejowe z Czerwonką, Mrągowem i Szczytnem. W latach 1862-1975 Biskupiec był siedzibą powiatu reszelskiego. Uprzemysłowienie miasta nastąpiło w drugiej połowie XIX wieku – w 1885 uruchomiono browar i inne zakłady przemysłowe. W 1899 r. w Biskupcu powstał garnizon. W 1910 r. otwarto w mieście elektrownię.
Wynik plebiscytu na Warmii i Mazurach w 1920 r. okazał się niekorzystny dla Polski. W okresie międzywojennym działały w Biskupcu liczne organizacje polskie. W czasie ostatniej wojny Niemcy utworzyli w Biskupcu obozy dla jeńców wojennych (Polaków, Francuzów i Rosjan). Jeden z nich znajdował się w pobliżu jeziora Kraksy. Gdy w 1945 r. miasto ponownie znalazło się w granicach Polski, zniszczenia zabudowy sięgały 50 procent. Niektórych budynków nigdy nie odbudowano.
W Biskupcu urodził się m.in. Ignacy Pietraszewski - polski orientalista.
Kościół kilkakrotnie był niszczony przez pożary i odbudowywany. W roku 1505 biskup Łukasz Watzenrode na odbudowę kościoła w Biskupcu przeznaczył cegłę z rozebranego w Lidzbarku szpitala św. Ducha. Konsekracji kościoła w 1580 r. dokonał biskup Marcin Kromer. Kościół po kilkukrotnych przebudowach i pożarze w 1766 r. otrzymał kształt trójnawowej hali. Kościół był powiększany jeszcze w późniejszym okresie. Obecny kształt świątyni jest wynikiem odbudowy po zniszczeniach w 1945 r. Z dawnego wyposażenia kościoła zachowała się wieczna lampka z 1740 r. i misa chrzcielna z XVI w. W dobrym stanie dotrwał do naszych czasów fragment barokowego ogrodzenia z XVIII wieku.
W mieście krzyżują się drogi krajowe i wojewódzkie:
Obecnie miasto nie posiada połączeń kolejowych. Ostatnie zostały zlikwidowane w maju 2010.
Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki, dwie wspólnoty protestanckie: Kościół Ewangelicko-Augsburski i Kościół Zielonoświątkowy oraz miejscowy zbór Świadków Jehowy[2][3].
W mieście swą siedzibę ma klub piłkarski Tęcza Biskupiec. Aktualnie występuje w IV lidze warmińsko-mazurskiej.
Działa tu też klub kolarski LKK "Warmia" Biskupiec.
W Biskupcu jest szeroki dostęp do wszelkiej maści mediów. W mieście działa kilka grup m.in.: Stowarzyszenie ProCultura która wydaje Magazyn "Pod Tytułem". Od niedawna w lokalnej telewizji Teletop, emitowany jest 10 minutowy program o Mieście i Gminie Biskupiec "Magazyn Informacji Miejskich" w skrócie 'MIM'. Obecnie w budowie jest również multimedialny przewodniki po gminie. Biskupiec jest aktywny również w internecie, prowadzone są dwa serwisy pod adresem biskupiec.com.pl i ebiskupiec.pl, oraz serwis UMiG biskupiec.pl, ale biskupczanie mają własne forum, które jest licznie odwiedzane i wywiera ogromny wpływ na lokalne władze.
| ||||||||||
| |||||||||||||
| ||||||||||||||
| ||||||||||||||
