Widget
Podziel się:

Boeing 747


Boeing 747
Boeing 747-100B irańskich narodowych linii lotniczych Iran Air podczas lądowania na lotnisku Heathrow
Boeing 747-100B irańskich narodowych linii lotniczych Iran Air podczas lądowania na lotnisku Heathrow
Dane podstawowe
PaństwoStany Zjednoczone Stany Zjednoczone
ProducentBoeing
Typpasażerski
Załoga2-3 (zależy od wersji)
Historia
Data oblotu9 lutego 1969
Lata produkcji747-100: 1970-1986
747-200: 1971-1990
747SP: 1976-1989
747-300: 1983-1990
747-400: 1989-2009
747-8: 2010- trwa
Egzemplarze1433 wszystkich wersji,

793 aktywne (stan na sierpień 2011) [56%][1]

Liczba wypadków
 • w tym katastrof		68
47
Dane techniczne
NapędPratt & Whitney JT9D,

Rolls-Royce RB211,

General Electric CF6,

Pratt & Whitney PW4000,

General Electric GEnx (zależy od wersji)

Wymiary
Rozpiętość59,6 – 68,5 m (zależy od wersji)
Długość70,6 – 76,4 m (zależy od wersji)
Wysokość19,4 m
Powierzchnia nośna520,25 m² (wersja -400)
Masa
Własna162 400 kg (wersja -100),

174 000 kg (wersja -200B),

178 100 kg (wersja -300),

178 756 kg (wersja -400),

184 600 kg (wersja -400ER),

185 972 kg (wersja -8)

Startowa333 390 – 439 985 kg (zależy od wersji)
Zapas paliwa183 380 – 243 120 l
Osiągi
Prędkość maks.0,89 Ma (945 km/h) – 0,92 Ma (977 km/h)
Prędkość przelotowa0,84 Ma (895 km/h) – 0,855 Ma (918 km/h)
Pułap praktyczny13 000 m (wersja -400)
Zasięg9800 – 14 815 km (zależy od wersji)
Rozbieg3090 -3 320 m (zależy od wersji)
Dane operacyjne
Liczba miejsc
366 – 524 (zależy od wersji)
Rzuty
Rzuty samolotu
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Porównanie czterech największych samolotów na świecie, w tym Boeinga 747-8.
Air Europe Boeing 747-100
Boeing 747-200 argentyńskich Linii Lotniczych Aerolineas Argentinas
Corsair 747-300
El Al Boeing 747-400 na lotnisku w Krakowie

Boeing 747 – samolot pasażerski szerokokadłubowy dalekiego zasięgu, produkowany przez Boeing Company, potocznie nazywany Jumbo Jet[2] – ustępując Airbusowi A380 i An-225 jest jednym z największych samolotów odrzutowych na świecie, mogącym zabrać na pokład, w zależności od wersji i konfiguracji, od 366 do 568 pasażerów. Istnieją także wersje towarowe (ang.: cargo), nie zabierające pasażerów, oraz wersje pół-pasażerskie zabierające duży ładunek i 220 pasażerów. Jest to samolot czterosilnikowy (certyfikowany do lotu - w razie awarii - na tylko trzech silnikach), a jego cechą charakterystyczną jest "garb", w którym mieści się górny pokład samolotu.

Pierwszy lot Boeinga 747 odbył się 9 lutego 1969 roku, a wprowadzony został do służby w 1970 na amerykańskich liniach Pan Am. Do marca 2012 wyprodukowano 1433 sztuk tego samolotu we wszystkich wersjach.

Spis treści

[edytuj] Wersje samolotu

[edytuj] Seryjnie produkowane

[edytuj] 747-100

Pierwsza wersja samolotu, w służbie od 1971 roku, ostatni dostarczony egzemplarz w 1986[3]. Wczesne Boeingi 747 z serii 100 były budowane z sześcioma okienkami na górnym pokładzie. W opcji oferowano dziesięć okien. Niektóre 747-100 zostały przerobione do nowej konfiguracji. Ogółem wybudowano 167 Boeingów 747 serii 100. Boeing nigdy nie wybudował żadnego 747-100 w wersji transportowej, chociaż przerabiano samoloty z konfiguracji pasażerskiej na transportową. Linie lotnicze Pan American World Airways były głównym odbiorcą Boeinga 747 serii 100. Firma Boeing oferowała również opcjonalnie zamontowanie silników Rolls-Royce RB 211 lub General Electric CF6, lecz tylko Saudia (obecnie Saudi Arabian Airlines) wybrała silniki Rolls-Royce'a.

  • Boeing 747-122

[edytuj] 747-200

Wersja w służbie od 1971, ostatni dostarczony egzemplarz (200F) w 1990; miała szereg podwersji, w tym:

  • Boeing 747-200A
  • Boeing 747-200B
    • Boeing 747-2G4B – wersja używana przez prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki.
  • Boeing 747-200C – wersję pasażersko-towarową.
  • Boeing 747-200D
  • Boeing 747-200F – wersję towarową.
  • Boeing 747-200M – wersję pasażersko-towarową.

[edytuj] 747SP

747SP (ang.: Special Performance, Przystosowanie Specjalne) to krótsza o blisko 15 metrów wersja o wydłużonym zasięgu. Zabierała mniej pasażerów niż wersje 100 i 200 (maksymalnie 440 pasażerów, normalnie około 290), ale zasięgiem dorównywała obecnym samolotom 747-400 (12 325 kilometrów). W służbie od 1976, ostatni egzemplarz dostarczony w 1989. Ogółem wybudowano 45 Boeingów 747SP. Pierwszy egzemplarz rozpoczął służbę w liniach PanAm 4 lutego 1976 roku. To właśnie linie Pan American World Airways były jego głównym odbiorcą.

Boeing 747-400 angielskich Linii Lotniczych British Airways

[edytuj] 747SR

747SR – (ang.: Shortened Range, Skrócony Zasięg) wersja krótkiego zasięgu.

[edytuj] 747-300

Najkrócej produkowana wersja samolotów 747, w służbie od 1983; ostatni egzemplarz dostarczony w 1990.

[edytuj] 747-400

Information icon.svg Osobny artykuł: Boeing 747-400.

Najpopularniejsza seria tych samolotów. W służbie od 1989. Wyróżnia je dłuższy górny pokład (garb), oraz winglety na końcach skrzydeł. Podobnie, jak wersja 200, ma wiele pod-wersji, w tym:

  • Boeing 747-400F – (ang.: Freight, Fracht) wersję towarową, z krótkim górnym pokładem.
  • Boeing 747-400D – (ang.: Domestic, Krajowy) wersję o krótkim zasięgu, przygotowaną na rynek japoński, bez wingletów.
  • Boeing 747-400M (czasem nazywaną Combi) – wersję pół pasażerską – pół towarową (tylną połowę głównego pokładu zajmuje przestrzeń towarowa), wyposażoną w duże boczne drzwi towarowe zaraz za lewym skrzydłem.
  • Boeing 747-400ER – (ang.: Extended Range, Przedłużony Zasięg) wersję o przedłużonym zasięgu.
  • Boeing 747-400BCF – (ang.: Boeing Converted Freighter) wersję towarową przerobioną z wersji pasażerskiej (B747-400) w autoryzowanych zakładach Boeinga, z długim pokładem górnym.

Produkcja serii 747-400 została zakończona w roku 2009. Ostatnim egzemplarzem był 747-4HQERF (rejestracja 9K-DAB), przeznaczony dla linii LoadAir Cargo.

[edytuj] 747-8

Information icon.svg Osobny artykuł: Boeing 747-8.

Boeing oficjalnie ogłosił wersję pod tą nazwą w 2005.

  • Boeing 747-8F – wersja transportowa
  • Boeing 747-8I – wersja pasażerska

[edytuj] Inne wersje

[edytuj] Wersje specjalne

Należący do NASA Boeing 747 SCA transportujący na grzbiecie prom kosmiczny Atlantis.
  • Boeing 747 SCA – (Shuttle Carrier Aircraft, Statek Powietrzny do Transportu Wahadłowca) – Wersja wykorzystywana przez NASA do przenoszenia promów kosmicznych z miejsca lądowania (np. z bazy lotniczej Edwards w Kalifornii) z powrotem do Centrum Lotów Kosmiczych im. Kennedy'ego na Florydzie. Są to dwie zmodyfikowane maszyny – 747-100 oraz 747-100SR. Od zwykłych 747-100 różni je to, że zawierają mocowania dla orbitera (jedno z przodu, dwa z tyłu), wzmocnienia w miejscach mocowań, wyposażenie do kontroli elektroniki orbitera oraz oczywiście to, że nie mają miejsc pasażerskich. Dla zwiększenia stabilności posiadają dodatkowe, mniejsze stateczniki pionowe na końcówkach stateczników poziomych.
  • C-25 – wersja transportowa dla VIP-ów powstała w 1990. Modyfikacja 747-200B o zmienionym wnętrzu.
  • VC-25A – popularnie nazywany Air Force One (chociaż faktycznie nazwą Air Force One oznaczany jest jakikolwiek statek latający US Air Force, na pokładzie którego aktualnie przebywa prezydent USA). Są to zmodyfikowane C-25. Mają rozbudowane i unowocześnione wyposażenie nawigacyjne i komunikacyjne. Posiadają także urządzenia do tankowania w locie.
  • E-4 – zmilitaryzowana wersja 747-200. Samoloty te mogą służyć jako mobilne centra dowodzenia w sytuacjach kryzysowych. Również posiadają wyposażenie do tankowania w czasie lotu. Samoloty te są wyposażone w osłony przeciw efektom wybuchów jądrowych, między innymi przeciwko impulsom elektromagnetycznym (EMP). Występuje w dwóch podwersjach:
    • E-4A
    • E-4B
  • LCF – wersja wyolbrzymiona, przystosowana do przewożenia części kadłuba nowego Boeinga 787. Podobnie do Belugi, środkowa część jego kadłuba ma znacznie większą średnicę, pozwalająca na przewóz dużo większych ładunków.
  • SOFIA – Stratosferyczne Obserwatorium Astronomii Podczerwonej zbudowane na bazie Boeing 747SP.

[edytuj] Dane techniczne

Typ747-100747-200B747-300747-400
747-400ER		747-8I
ZałogaTrzy osobyDwie osoby
Standardowa ilość siedzeń452 (2-klasy)
366 (3-klasy)		496 (2-klasy)
412 (3-klasy)		524 (2-klasy)
416 (3-klasy)		467 (3-klasy)
Długość70,6 m76,3 m
Rozpiętość skrzydeł59,6 m64,4 m68,5 m
Wysokość19,3 m19,4 m19,4 m
Masa własna358 000 lb
(162 400 kg)		383 000 lb
(174 000 kg)		392 800 lb
(178 100 kg)		393 263 lb
(178 756 kg)
ER: 406 900 lb
(184 600 kg)		472 900 lb
(214 503 kg)
Maksymalna masa startowa735 000 lb
(333 390 kg)		833 000 lb
(377 842 kg)		875 000 lb
(396 890 kg)
ER: 910 000 lb
(412 775 kg)		975 000 lb
(442 253 kg)
Prędkość przelotowa
(na wysokości 35 000 ft)		Mach 0,84
(555 mph, 893 km/h, 481 kt )		Mach 0,85
(567 mph, 913 km/h, 493 kt)
ER: Mach 0,855
(570 mph, 918 km/h, 495 kt)		Mach 0,855
(570 mph, 918 km/h, 495 kt)
Prędkość maksymalnaMach 0,89
(594 mph, 955 km/h, 516 kt)		Mach 0,92
(614 mph, 988 km/h, 533 kt)
Maksymalny zasięg5 300 Mm
(9 800 km)		6 850 Mm
(12 700 km)		6 700 Mm
(12 400 km)		7 260 Mm
(13 450 km)
ER: 7 670 Mm
(14 205 km)		8 000 Mm
(14 815 km)
Pojemność zbiorników183 380 L199 158 L216 840 L
ER: 241 140 L		243 120 L
Dostępne silnikiPW JT9D-7A
RR RB211-524B2		PW JT9D-7R4G2
GE CF6-50E2
RR RB211-524D4		PW JT9D-7R4G2
GE CF6-80C2B1
RR RB211-524D4		PW 4062
GE CF6-80C2B5F
RR RB211-524G/H
ER: GE CF6-80C2B5F		GEnx-2B67
Ciąg (pojedynczej jednostki)PW 46 500 lbf
(207 kN)
RR 50 100 lbf
(223 kN)		PW 54 750 lbf (244 kN)
GE 52 500 lbf (234 kN)
RR 53 000 lbf
(236 kN)		PW 54 750 lbf
(244 kN)
GE 55 640 lbf
(247 kN)
RR 53 000 lbf (236 kN)		PW 63 300 lbf (282 kN)
GE 62 100 lbf (276 kN)
RR 59 500/60,600 lbf (265/270 kN)
ER: GE 62 100 lbf
(276 kN)		66 500 lbf
(296 kN)

[edytuj] Statystyki produkcji

2000200120022003200420052006200720082009
2531271915131416128
1990199119921993199419951996199719981999
70646156402526395347
1980198119821983198419851986198719881989
73532622162435232445
1970197119721973197419751976197719781979
92693030222127203267
1960196119621963196419651966196719681969
4

[edytuj] Użytkownicy

Największymi użytkownikami modelu 747 są*:

Linie lotnicze747-100747-200747-300747-400747SPRAZEM
Atlas Air61622
British Airways925768
Cathay Pacific74350
China Airlines23335
Kalitta Air437748
KLM22628
Korean Air614148
Lufthansa143439
Qantas4430240
Saudi Arabian Airlines1131514346
United Airlines10430751

Największym użytkownikiem B747 w historii, były linie Pan American World Airways (w skrócie Pan Am), mające w swojej flocie 72 sztuki tych samolotów w wersjach -100/-200/SP.

(*-liczba samolotów jest całkowitą liczbą 747, które były używane przez dane linie lotnicze od roku 1970)

źródło

Przypisy

  1. ↑ Boeing 747 Production summary | Airfleets aviation
  2. ↑ Po angielsku: Wielgachny Odrzutowiec. Jumbo, co oznacza słoń w jednym z afrykańskich języków, było imieniem słynnego wielkiego słonia pokazywanego w amerykańskim cyrku P. T. Barnuma (ang.). Dzięki Jumbo i ówczesnej natarczywej promocji Barnuma, słowo to dawno temu przyjeło się jako oznaczające bardzo duży egzemplarz danego rodzaju. (Tragiczna) historia słonia Jumbo jest opisana tu: [1]. (ang.)
  3. ↑ About the 747 family (ang.). www.boeing.com. [dostęp 7 lipca 2011].
  4. ↑ "Orders and Deliveries search page", The Boeing Company – opublikowane 17 stycznia 2008.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Commons in image icon.svg
  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Boeing 747
Samoloty pasażerskie produkcji Boeing
Z silnikami tłokowymi
40A • 80 • 221 • 247 • 307 • 314 • 377
Z silnikami odrzutowymi
367-80 • 707 • 717 • 720 • 727 • 737 • 747 • 757 • 767 • 777 • 787 • 747-8
Nieukończone projekty

Zobacz więcej w serwisach WP

Turystyka

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne