| Boeing B-29 Superfortress | |
 B-29 w barwach USAF | |
| Dane podstawowe | |
| Państwo | Stany Zjednoczone |
| Producent | Boeing |
| Typ | Ciężki bombowiec |
| Załoga | 10 |
| Historia | |
| Data oblotu | 21 września 1941 |
| Lata produkcji | 1943 – 1946 |
| Egzemplarze | 3 960 |
| Dane techniczne | |
| Napęd | 4 silniki Wright R-3350-23 z turbodoładowaniem |
| Moc | 1600 kW (2200 KM) każdy |
| Wymiary | |
| Rozpiętość | 43,05 m |
| Długość | 30,175 m |
| Wysokość | 8,46 m |
| Powierzchnia nośna | 161,3 m² |
| Masa | |
| Własna | 31 815 kg |
| Startowa | 54 000 kg |
| Osiągi | |
| Prędkość maks. | 605,5 km/h na wysokości 7620 m |
| Prędkość przelotowa | 322-402 km/h |
| Pułap | 9700 m |
| Zasięg | 9000 km, z dodatkowym paliwem 9600 km |
| Dane operacyjne | |
| Użytkownicy | |
 USAF,  RAF,  RAAF | |
| Rzuty | |
 | |
 Multimedia w Wikimedia Commons | |
Boeing B-29 Superfortress (Superforteca) – amerykański ciężki bombowiec strategiczny produkcji zakładów Boeing, użytkowany przez lotnictwo armii Stanów Zjednoczonych podczas II wojny światowej oraz po jej zakończeniu. Wypożyczone B-29 (88 egz.) były również używane przez Wielką Brytanię w latach 1950-1955 pod nazwą Boeing Washington.
Spis treści |
Był to samolot bombowy, w którym zastosowano wiele nowatorskich rozwiązań technicznych. Jego pierwsze plany powstały w październiku 1938 roku, kiedy to generał Oscar Westover, szef sztabu Korpusu Lotniczego Armii USA, zgłosił zapotrzebowanie na nowy superbombowiec, następcę Latającej Fortecy. W założeniach miał osiągać prędkość 628 km/h, zasięg 8582 km, mieć ciśnieniowy kadłub i ogromny,jak na tamte czasy, udźwig 7258 kg. Do marca 1940 roku wymagania odnośnie udźwigu i uzbrojenia wzrosły, rosła więc także masa samolotu – z początkowych 21,7 tony do 38,5 i w końcu do 54,4 tony, co oznaczało zwiększenie obciążenia powierzchni nośnej do 336,9 kg/m², ponad dwa razy więcej, niż zakładały ówczesne limity. W czerwcu 1940 roku projekt otrzymał oznaczenie B-29, a w sierpniu Korpus Lotniczy wyasygnował fundusze na dwa (a następnie trzy) prototypy. Prace ruszyły pełną parą mimo wielu wątpliwości (np. jak wzmocnić powierzchnię nośną czy zapobiec oblodzeniu śmigieł i karabinów na wysokości przekraczającej 9000 metrów). Zaraz za częścią nosową B-29 miał dwie komory bombowe z elektrycznymi, sekwencyjnymi zwalniaczami bomb. Do skrzydeł dołączono cztery gondole silników Wright R-3350 Duplex Cyclone z dwoma turbosprężarkami General Electric każdy i czterołopatowymi śmigłami Hamilton Standard o średnicy 5,05 metra. Z tyłu samolotu umieszczono trzy stanowiska obserwacyjne połączone z dwoma grzbietowymi i dwoma podkadłubowymi wieżyczkami strzeleckimi. Każda wyposażona była w dwa karabiny maszynowe 12,7 mm. Wszystkie karabiny maszynowe były sterowane elektrycznie przez tylnych obserwatorów. Oblot odbył się 21 września 1941 roku. W pierwszych egzemplarzach B-29 specjaliści znaleźli 9900 wad i usterek, ale udało się je usunąć. Ze względu na malejącą aktywność japońskich myśliwców i nieosiągalny dla nich pułap samolotu późniejsze wersje częściowo pozbawiano broni pokładowej w celu zwiększenia ładunku bomb. W 1942 roku samolot nazwano oficjalnie "Superfortecą".
Produkcja samolotu ruszyła "pełna parą" po japońskim ataku na Pearl Harbor. Była w nią zaangażowana duża liczba zakładów, rozrzuconych po całych Stanach Zjednoczonych. Podstawowe części samolotu pochodziły z 60 fabryk. Ostateczny montaż następował w wówczas największych na świecie halach produkcyjnych należących do Boeinga (w Wichita), Martina (w Omaha) i Bella (w Marietta). W późniejszym okresie powstała jeszcze jedna linia montażowa zakładów Boeinga w Renton, którą uruchomiono w lipcu 1945. Do końca wojny wyprodukowano ponad 2 tys. egzemplarzy. Chociaż zamówienia na dalsze 5 tys. sztuk anulowano, produkcję wstrzymywano stopniowo, aż do maja 1946. Ogółem zbudowano 3 960 egzemplarzy. W zakładach Boeinga w Renton utrzymano produkcję B-29D i pod oznaczeniem B-50 produkowano aż do 1953 roku.
Nowatorstwo konstrukcji samolotu stało na wysokim poziomie i siłą rzeczy przysporzyło wielu problemów.
Do nowinek można było zaliczyć:
Do największych problemów należały:
Pierwszym zadaniem bojowym tego samolotu był nalot na Bangkok 5 czerwca 1944 roku. Dziesięć dni później (15 czerwca) B-29 dokonały nalotu na stalownię w Yawata. Był to pierwszy nalot amerykański na Japonię od czasu słynnego rajdu Doolittle'a w kwietniu 1942 roku. W obu przypadkach B-29 startowały z baz w Chinach (Chengdu) i Indiach (Chakulia), jednak już w październiku 1944 pierwsze B-29 wchodzące w skład 20 Armii Powietrznej USA wylądowały na świeżo zdobytych wyspach Guam, Tinian i Saipan. 28 października 14 z tych maszyn dokonało nalotu na atol Chuuk, a 24 listopada na Tokio.
Najsłynniejszą akcją tych maszyn było zrzucenie podczas nalotu dywanowego bomb zapalających na Tokio nocą z 9/10 marca 1945 r. Bombardowanie wywołało wtedy ogromne pożary i burzę ogniową zabijając więcej ludzi niż jakikolwiek inny atak powietrzny w historii. Piloci amerykańscy opowiadali, że w czasie tego ataku nad Tokio utworzyły się kominy gorącego powietrza, które podrzucały i wywracały 50 tonowe samoloty B-29.
Innymi słynnymi nalotami było zrzucenie bomb atomowych na Hiroszimę (B-29 o nazwie "Enola Gay") i Nagasaki (B-29 "Bockscar").
W wersji rozpoznawczej (B-29A-70-BN) były używane podczas wojny w Korei w latach 1950-1953.
14 października 1947 B-29 Superfortress wyniósł na wysokość testową eksperymentalny samolot Bell X-1, który po raz pierwszy w historii przekroczył barierę dźwięku w sposób kontrolowany w locie poziomym.
Krótko po wojnie w Związku Radzieckim, w biurze projektowym Tupolewa powstała kopia superfortecy oznaczona Tu-4 oparta na trzech egzemplarzach B-29, które lądowały awaryjnie w Związku Radzieckim w 1944 roku po nalotach na Japonię. Rosjanie rozłożyli samoloty na najdrobniejsze części, po to aby wykonać ich szczegółowe rysunki i dokładnie zbadać. Na ich podstawie zaprojektowano najpierw prostsze wersje: pasażerską – Tu-70 i transportową – Tu-75 (obydwa nie weszły do seryjnej produkcji), a w sierpniu 1947 zaprezentowano oficjalnie pierwszy egzemplarz Tu-4B. Technologię podpatrzoną w B-29 Tupolew zastosował później w wielu innych swoich projektach (Tu-16, Tu-95), a pewnych jej elementów specjaliści dopatrują się nawet w nowoczesnym Tu-22M.
Zakłady Boeinga opracowały po wojnie wariant rozwojowy B-29 oznaczony jako B-29D, przyjęty na uzbrojenie jako B-50. W latach pięćdziesiątych amerykańskie bombowce B-29 były stopniowo zastępowane przez maszyny Boeing B-47 Stratojet.
Na podstawie B-29 zbudowano samolot transportowy C-97 Stratofreighter i jego pasażerski wariant rozwojowy Boeing 377 Stratocruiser.
Do niedawna jeden B-29, Fifi, był wciąż zdolny do lotu. Od 2006 roku pozostaje on jednak na ziemi ze względu na problemy z silnikami. 5 sierpnia 2010 roku dokonano ponownego oblotu Fifi z nowymi silnikami[2]. Oryginalne silniki Wright R-3350-57AM zostały zastąpione przez kombinację silników R-3350-95W oraz R-3350-26WD.
| |||||||||||||||||||||||||||||
