Bolonia

Bolonia
Herb Bolonii Flaga Bolonii
Państwo	Włochy
Prowincja	Bolonia
Powierzchnia	140,73 km²
Wysokość	54 m n.p.m.
Ludność (I 2009) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja	377 220▲ 2 680,5 os./km² 969 982
Nr kierunkowy	051
Kod pocztowy	40100
Miasta partnerskie	Charków (Ukraina) Coventry (Wielka Brytania) La Plata (Argentyna) Lipsk (Niemcy) Portland (USA) Saint Louis (Senegal) Saint Louis (USA) Saloniki (Grecja) San Carlos (Nikaragua) Tuluza (Francja) Tuzla (Bośnia i Hercegowina) Walencja (Hiszpania) Zagrzeb (Chorwacja)
Położenie na mapie Włoch Bolonia
44°29′38″N 11°20′34″E / 44.49389, 11.34278Na mapach: 44°29′38″N 11°20′34″E / 44.49389, 11.34278
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Dworzec Główny w Bolonii z 1859 roku

Bolonia (wł. Bologna) – miasto w północnych Włoszech, położona jest między Padem a Apeninami na wysokości 54 m n.p.m. Stolica regionu Emilia-Romania.

[edytuj] Dane ogólne

Ośrodek administracyjny prowincji Bolonia, na Nizinie Padańskiej, pomiędzy rzeką Pad a Apeninami.

Ważny ośrodek handlowy, przemysłowy, kulturowy, naukowy (najstarszy na świecie uniwersytet założony w 1088) i turystyczny. Bolonia nazywana jest też La Grassa (tłusta) ze względu na swą tradycyjnie kaloryczną kuchnię.

[edytuj] Historia miasta

Założone przez Etrusków (lub Umbrów) jako Felsina. W IV wieku p.n.e. zajęta przez celtyckie plemię Bojów, przybyłych z Galii Zaalpejskiej lub z północy przez Alpy Pennińskie. Po podboju Bojowie i Etruskowie stworzyli cywilizację nazywaną galijsko-etruską. Po bitwie pod Telamonem popadła w zależność od Rzymu. W czasie II wojny punickiej Bojowie pomogli Hannibalowi. Klęska Kartaginy oznaczała koniec niepodległości miasta. Rzymianie zniszczyli wiele miejscowości w okolicy i zdobyli miasto (192 p.n.e.).

Rzymska kolonia Bononia została założona w 189 p.n.e.^[1]. Po zbudowaniu dróg Via Aemilia w 187 p.n.e. miasto stało się centrum handlowym, połączonym z Arezzo dzięki Via Flaminia minor a z Akwileją dzięki Via Aemilia Altinate. W czasach rzymskich Bolonia liczyła od 12 do 30 tys. mieszkańców i okresowo była drugim największym miastem w Italii oraz jednym z najważniejszych miast w cesarstwie z wieloma świątyniami, termami, teatrem i areną. Pomponiusz Mela wymieniał Bolonię wśród najbogatszych miast Italii. Za rządów Klaudiusza (41-54) zostało zniszczone przez pożar. Odbudowane w I wieku n.e. przez Nerona.

Po długotrwałym upadku w czasie wojen z Germanami świetność przywrócił Bolonii jej biskup Święty Petroniusz. Zbudował on klasztor św. Stefana i odbudował wiele innych budowli. Po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego w państwie Odoakra i Teodoryka Wielkiego. W VI-VIII wieku w egzarchacie raweńskim. Bizantyjczycy otoczyli miasto murami, jako że broniło ono granic egzarchatu. W 728 zdobyta przez króla Longobardów Liutpranda i przyłączona do Królestwa Longobardów. Od 756 w składzie Państwa Kościelnego.

Od początku XII wieku wolna komuna miejska (okres znacznego rozwoju). W 1088 założono Uniwersytet Boloński. W 1168 przystąpiła do Ligi Lombardzkiej, zawiązanej przeciwko cesarzowi Fryderykowi Barbarossie. W 1294 liczyła 60-70 tys. mieszkańców i była prawdopodobnie szóstym co do wielkości miastem w Europie, po Kordobie, Paryżu, Wenecji, Florencji i Mediolanie. Po przegranej bitwie pod Zappolino (1325) Bolonia oddała się pod opiekę papieża. W 1348 w Czarna śmierć zabiła około 30 tys. mieszkańców. Przez jakiś czas była niezależna lub podlegała Mediolanowi. W latach 1506-1860 ponownie znalazła się pod władzą papieży.

W czasie wojen napoleońskich była stolicą Republiki Cispadańskiej (1796-1797), potem przyłączona do Republiki Cisalpińskiej (1797-1802), następnie w Republice Włoskiej (1802-1805) i w Królestwie Włoch (1805-1815). Bunty przeciwko władzy papieży wybuchały w 1831 i 1849. Po tym ostatnim w mieści stacjonował garnizon austriacki.

Od 1860 w zjednoczonych Włoszech.

W 1945 (od 9 do 21 kwietnia) walki między 2 Korpusem Polskim a oddziałami niemieckimi w rejonie Bolonii. Jej zdobycie zakończyło działania 2 Korpusu Polskiego w kampanii włoskiej. 2 sierpnia 1980 na dworcu kolejowym nastąpił zamach terrorystyczny - zginęło 85 osób, a ponad 200 zostało rannych.

[edytuj] Zabytki

• ruiny rzymskich budowli (akweduktu, term i amfiteatru)
• romańska katedra (przebud. XVI-XVII w.)
• bazylika San Petronio, której budowę rozpoczęto w 1390, ukończono około 1650. Główny portal wejściowy ozdobiony jest płaskorzeźbami Jacopa della Quercia. Wnętrze o rozmiarach - długość 132 m, wysokość 44 m czyni kościół jednym z największych na świecie. Najcenniejszy wystrój mają kaplica pierwsza i czwarta po lewej stronie ozdobione obrazami Giovanniego da Modeny, oraz Pieta dłuta Amica Aspertiniego i zegar astronomiczny w lewej, bocznej nawie (w południe, wpadający przez mały otwór w sklepieniu, promień światła na posadzce bazyliki wskazuje miesiąc i dzień;
• Muzeum Archeologiczne (Museo Civico Archeologico), położone na wschód od bazyliki z kolekcją cennych eksponatów etruskich, rzymskich i egipskich;
• gotycki kościół św. Franciszka
• romańskie i gotyckie wieże mieszkalne
• renesansowe pałace (XIII-XVI w.)
• ratusz i siedziba uniwersytetu z (XIII-XVI w.)

[edytuj] Gospodarka

Duży ośrodek przemysłowy, m.in. precyzyjny i ceramiczny (słynne majoliki), garbarski, skórzano-obuwniczy, środków transportu (wagony kolejowe, ciągniki), spożywczy (serowarski, winiarski, mięsny, owocowo-warzywny). Ważny węzeł komunikacyjny, ze stacjami kolejowymi Bologna Borgo Panigale, Bologna San Ruffillo, Bologna San Vitale oraz portem lotniczym.

[edytuj] Sławni Bolończycy

Z Bolonii pochodzą:

• św. Katarzyna z Bolonii – patronka miasta
• Ulisses Aldrovandi – humanista, lekarz i przyrodnik okresu Renesansu
• Stefano Benni – pisarz
• Simone Bolelli – tenisista
• Gianluca Pagliuca – bramkarz piłkarski
• Pierluigi Collina – sędzia piłkarski
• Guglielmo Marconi – wynalazca
• Pier Paolo Pasolini – pisarz, poeta, reżyser
• Roberto Regazzi – lutnik, poeta i pacyfista
• Mariele Ventre – dyrygent, pedagog

[edytuj] Słynne firmy

• Ducati Motor Holding - motory
• Malaguti - skutery
• Lamborghini - samochody
• Maserati - samochody
• Coop
• IMA
• YOOX – moda
• Unipol – bankowość

[edytuj] Galeria

• 

  Wieża Asinelli (97,2 m)

• 

  Piazza Maggiore (Rynek Główny)

• 

  Typowe arkady w Bolonii

• 

  Widok na bazylikę san Petronio i plac Maggiore

• 

  Dworzec kolejowy

[edytuj] Zobacz też

• Wybuch bomby na dworcu kolejowym w Bolonii 2 sierpnia 1980
• Bologna Centrale - Dworzec Główny w Bolonii

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona miejska Bolonii
• Zdjęcia Bolonii
• źródło danych: Istituto Nazionale di Statistica

[edytuj] Bibliografia

• Włochy północne. Wyd. I. Bielsko-Biała: Pascal sp. z o.o., 2008, s. 165-169. ISBN 978-3-8297-6558-9. 

Przypisy