| Bydgoszcz Główna | |
 Terminal dworca Bydgoszcz Główna | |
| Państwo |  Polska |
| Miejscowość | Bydgoszcz |
| Oznaczenie stacji | Kurs'90: 14 |
| Poprzednie nazwy | Bromberg Hbf |
| Informacje kolejowe | |
| Liczba peronów | 5+2 |
| Liczba krawędzi peronowych | 9 |
| Kasy | czynne |
| Przejścia nadziemne | nie ma i nie było |
| Przejścia podziemne |  |
| Linie kolejowe | |
| |
Położenie na mapie Polski   Bydgoszcz Główna | |
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons | |
Bydgoszcz Główna – jeden z największych dworców kolejowych w Polsce oraz największy w województwie kujawsko-pomorskim. Według klasyfikacji PKP ma najwyższą kategorię A. Dworzec posiada wiele torów, budynek stacyjny, kasę biletową, 5 zadaszonych peronów, lokomotywownię, wieżę ciśnień, przejście podziemne i semafory świetlne.
Spis treści |
Pierwszy budynek dworca kolejowego w Bydgoszczy powstał w 1851 podczas budowy Pruskiej Kolei Wschodniej z Krzyża do Królewca. 25 lipca 1851 na dworcu odbyła się oficjalna uroczystość otwarcia odcinka kolei wschodniej Krzyż-Bydgoszcz (145 km) z udziałem króla Prus Wilhelma IV. Przed udekorowanym dworcem odbyło się widowisko, podczas którego wystąpił w strojach regionalnych zespół ludowy z Kujaw, który śpiewał po polsku[1]. Pierwszy pociąg dostępny dla ogółu podróżnych odjechał z Bydgoszczy 27 lipca 1851. W 1853 do zabudowań dworca przeniesiono z kamienic przy Nowym Rynku urzędników Dyrekcji Kolei Wschodniej.
W miarę rozwoju połączeń kolejowych i wzrostu przewozów pojawiła się konieczność rozbudowy dworca kolejowego. Jedną z istotnych przyczyn rozbudowy była konieczność zapewnienia odpowiedniej bazy lokalowej dla rozrastającej się Dyrekcji Kolei Wschodniej w Bydgoszczy, która zarządzała budową, eksploatacją i prowadzeniem ruchu kolejowego we wschodnich prowincjach Prus (na wschód od Berlina).
Pierwszą rozbudowę dworca zrealizowano w 1861 podczas budowy pruskiego odcinka Kolei Warszawsko-Bydgoskiej. Do istniejącego gmachu dobudowano wówczas masywne skrzydła zamkowe. Powstał trójkondygnacyjny budynek, z czterokondygnacyjnymi, wieżowymi ryzalitami bocznymi oraz wysuniętą częścią środkową z arkadowym portykiem. Całość elewacji była zwieńczona gzymsem konsolowym, a partie ryzalitów ozdobione tralkową attyką z akroterionami[2]. W 1861 między budynkiem, a ul. Zygmunta Augusta założono tzw. skwer dworcowy o powierzchni 0,4 ha. Miał on układ tarasowy, ozdobiony był murkami, schodkami, płotkami i murowaną pergolą. Trzy poziomy zieleńca połączono schodami[3].
Z powodu znacznego wzrostu ruchu pasażerskiego, mimo olbrzymiej kubatury, gmach nie spełniał dobrze roli budynku dworcowego. W związku z tym, w 1870, równolegle do niego, u wylotu ul. Dworcowej, wybudowano klasyczny dworzec kolejowy, w którym zlokalizowano kasy biletowe, odprawę bagażu oraz wejścia do podziemnych przejść na poszczególne perony. Nowy budynek tzw. dworzec zewnętrzny nawiązywał do stylistyki starszego budynku poprzez podobne ryzality i kształt otworów okiennych i drzwiowych. Dotychczasowy gmach zamieniono na poczekalnię, restaurację, a na piętrach zlokalizowano biura administracji Dyrekcji Kolei Wschodniej[4]. Przed nowym dworcem założono zieleniec dworcowy o powierzchni 0,35 ha. W latach 1872-1875 przy dworcu zbudowano również Urząd Ekspedycji Pocztowej.
W 1888 dworzec połączono z centrum miasta liniami tramwajowymi, początkowo o trakcji konnej, a od 1896 elektrycznej. W 1889 urzędnicy Dyrekcji Kolei opuścili budynki dworca przenosząc się do nowo zbudowanego, reprezentacyjnego gmachu przy ul. Dworcowej.
W 1910, po pożarze dworca, przystąpiono do jego odbudowy w formie nowego gmachu. Odbudowę zakończono w 1915[5]. Nowy budynek był masywnym, prostopadłościennym gmachem krytym dachem namiotowym. W kubicznej wieży pośrodku dachu zlokalizowano duży zegar. Na placu przed dworcem nadal zachowano ozdobny zieleniec, który stanowił wizytówkę miasta dla przyjezdnych. Został on przebudowany w 1926 zyskując bardziej reprezentacyjną formę[3]. W takiej formie budynek dworca przetrwał okres międzywojenny i II wojnę światową. W latach 1936-1937 w miejscu dawnego Urzędu Ekspedycji Pocztowej (ul. Zygmunta Augusta 3) zbudowano Urząd Pocztowy Bydgoszcz 2[6].
Ostatnią przebudowę dworca wykonano w 1968, nadając mu współczesną formę. Usunięto wówczas stromy dach budynku wraz z wieżą zegarową oraz przeszklono elewację frontową. Wykonano również przejście podziemne do dworca pod ul. Zygmunta Augusta. W okresie powojennym zlikwidowano również zieleniec przed dworcem, urządzając w jego miejscu parking dla samochodów i autobusów.
Przez stację przechodzą następujące linie kolejowe:
Niedaleko stacji znajduje sie pętla autobusowa, przy której przystanki posiadają następujące linie:
Rekonstrukcja pierwszego terminala dworcowego z 1849 r.
Widok z nastawni kolejowej
Peron 3
Peron 4
Skład pasażerski
Koncert orkiestry kolejowej w holu między peronami 3 i 4 z okazji 160-lecia kolei w Bydgoszczy
| Bydgoszcz Główna | ||
| Linia 18 Kutno – Piła Główna (km linii: 160,058) | ||
odległość: 3,715 km Bydgoszcz Leśna  |  | odległość: 3,009 km |
| Linia 131 Chorzów Batory – Tczew (km linii: 370,310) | ||
odległość: 7,790 km Trzciniec | | odległość: 2,240 km |
| Linia 356 Poznań Wschód – Bydgoszcz Główna (km linii: 127,800) | ||
odległość: 9,037 km Białebłota Prefabet | | |
| Linia 745 Bydgoszcz Główna – Czyżkówko (km linii: 0,551) | ||
|  Bydgoszcz Bocznica Zachodniaodległość: 1,847 km | |
| ||||||||||||||||||||||||
