| Bytów | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
| Województwo | pomorskie | ||||
| Powiat | bytowski | ||||
| Gmina | Bytów gmina miejsko-wiejska | ||||
| Prawa miejskie | 1346 | ||||
| Burmistrz | Ryszard Jan Sylka | ||||
| Powierzchnia | 8,72 km² | ||||
| Ludność (2009) • liczba • gęstość | 16 733 1918,9 os./km² | ||||
| Strefa numeracyjna | (+48) 59 | ||||
| Kod pocztowy | 77-100 | ||||
| Tablice rejestracyjne | GBY | ||||
| Na mapach: | |||||
| TERC (TERYT) | 6222801024 | ||||
| SIMC | 0977290 | ||||
Urząd miejski ul. 1 Maja 1577-100 Bytów | |||||
| Strona internetowa | |||||
Bytów (wymowa (dodatk. nazwa w j. kaszub. Bëtowò; niem. Bütow, ukr. Битів) – miasto w woj. pomorskim, w powiecie bytowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bytów, położone na Pojezierzu Bytowskim, nad rzekami Borują oraz Bytową i jeziorem Jeleń. Miasto stanowi lokalny drogowy węzeł drogowy (DK20, DW209, DW212, DW228). W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. słupskiego.
Według danych z 30 czerwca 2009 roku, miasto miało 16 733 mieszkańców[1].
Ośrodek turystyczno-wypoczynkowy. Przemysł elektrotechniczny, spożywczy, drzewny i metalowy.
W miejscowości działał Zakład Rybacki Bytów wchodzący w skład Państwowego Gospodarstwa Rybackiego Słupsk.[2]
Spis treści |
| Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. Adnotacja: 2009-03. Uwaga: Aby ułatwić pracę, dodaj do szablonu parametr |data=2012-05 |
Dawny gród pomorski wzmiankowany w powstałej około 1113 "Kronice" Galla Anonima (łac.castrum nomine Bitom), jako zdobyty przez Bolesława Krzywoustego. W 1329 zajęty przez Krzyżaków. Prawa miejskie otrzymał 12 lipca 1346[3]. Od roku 1410 po bitwie pod Grunwaldem należał ponownie do Polski. Został przekazany przez króla Władysława Jagiełło księciu pomorskiemu Bogusławowi VIII , następnie w roku 1466 Kazimierz Jagiellończyk podarował go księciu szczecińskiemu Erykowi II[4].. W latach 1526-1637 wraz z całą ziemią lęborsko-bytowską był lennem Polski. W 1637 Bytów z Lęborkiem zostaje przyłączony do Królestwa Polskiego. W dniu 6 listopada 1657 Bytów po traktacie bydgoskim trafia pod władzę Brandenburgii (dynastii Hohenzollernów), formalnie jako lenno Polski.
W 1912 Polacy stanowili w powiecie bytowskim ok. 15% ludności i Traktat Wersalski pozostawił miasto w granicach Niemiec. Mimo to w okresie 1919-1939 działały tu liczne polskie organizacje. W okresie II wojny światowej ośrodek konspiracji (Gryf Kaszubski). W 1945 zniszczony w 70% i włączony do Polski; niemiecką ludność miasta wysiedlono. Stopniowo odbudowywany; siedziba powiatu 1946-1975. Po 1947 Bytów oraz okolice został zasiedlony osadnikami z wschodniej i centralnej Polski, m.in. w ramach ("Akcji Wisła").
Gall tzw. Anonim, Kronika Polska, tł. R. Grodecki, M. Plezia, Wrocław 1989. "Innym razem podobnie zdobył inny gród, zwany Bytom [Bytów], skąd nie mniej wyniósł sławy i pożytku, jak z tamtego. Albowiem wyprowadził stamtąd obfitą zdobycz i jeńców, a miejsce samo zamienił w pustynię."
Zabytkami prawnie chronionymi są[5]:
Cennymi zabytkami architektury (niechronionymi) są[6]:
W mieście krzyżują się drogi:
Dawniej przez Bytów przebiegała linia kolejowa Miastko – Bytów – Lębork.
Kolej dotarła do miasta od strony Słupska w 1884; w 1901 połączono je z Lipuszem, w 1902 z Lęborkiem, w 1909 z Miastkiem. W ten sposób Bytów stał się stacją węzłową, jednak po przejściu frontu w 1945 odcinki Bytów-Lębork oraz Bytów-Miastko rozebrano. Ostatecznie kolejową komunikację pasażerską zlikwidowano w 1991. W 2008 z dworca PKP w Bytowie wyruszył specjalny pociąg Transcassubia, który zawiózł bytowskich Kaszubów na X Zjazd Kaszubów do Gdańska. Z uwagi na zły stan torów 23-kilometrowy odcinek z Bytowa do Lipusza pociąg pokonywał z prędkością 20 km/h. W Lipuszu połączono dwa składy pociągów – z Chojnic i Bytowa, by dalej razem pomknąć do stolicy województwa. 4 lipca 2009 w Bytowie odbył się XI Zjazd Kaszubów z udziałem premiera D. Tuska. Pociągi specjalne "Transcassubia" przywiozły uczestników na XI Zjazd z Helu, Gdyni i Chojnic[potrzebne źródło].
Przywrócenie pasażerskiego połączenia kolejowego z Gdańskiem i Gdynią ma zapewnić Pomorska Kolej Metropolitalna[7]
W Bytowie znajdują się 3 szkoły ponadgimnazjalne (Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych, Zespół Szkół Ogólnokształcących, Zespół Szkół Ekonomiczno-Rolniczych im. Stanisława Staszica), 2 gimnazja, 2 szkoły podstawowe, Ośrodek Szkolno-Wychowawczy oraz Filia Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia w Słupsku
W Bytowie działają również szkoły niepubliczne prowadzone przez Prywatne Centrum Edukacyjne Marmołowski:
Na terenie miasta działalność religijną prowadzi Kościół Rzymskokatolicki który posiada dwie parafie (pw. św. Katarzyny i pw. św. Filipa Neri), Kościół Greckokatolicki obrzędu bizantyjsko-ukraińskiego, Kościół Zielonoświątkowy – protestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym oraz zbór Świadkowie Jehowy.
| Ta sekcja od 2011-09 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| ||||||||||
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||
| ||||||||||||||