| Cazale | |
| Państwo |  Haiti |
| Departament | Zachodni |
| Wysokość | ok. 411 m n.p.m. |
| Ludność • liczba ludności | kilkaset osób |
Położenie na mapie Haiti   Cazale | |
| Na mapach: | |
Cazale (także: Casale, wcześniej: prawdopodobnie Canton de Plateaux) – wieś na Haiti, w północno-zachodniej części kraju, w górskim, niedostępnym rejonie, ponad 70 kilometrów od Port-au-Prince, stolicy kraju. Jest głównym ośrodkiem zamieszkałym przez Polonię w Haiti, zwaną tu Lapologne.
Osada nie posiada właściwie żadnej większej drogi dojazdowej, co wpływa na jej znaczącą izolację od reszty kraju. Położona na szczycie wylesionego wzniesienia, sąsiaduje z innymi wsiami tego rejonu, zamieszkałymi przez haitańczyków o innych korzeniach. Zabudowana domami z plecionej słomy, obłożonych błotem i liśćmi bananowca, nazywanymi cailles-pailles. Kilka najstarszych domostw jest murowane, a nawet zdobione na wzór tyrolski. Do 1996 istniał murowany, prosty kościół katolicki, ale uległ zawaleniu tuż przed mszą (bez ofiar, od tego czasu rolę tę pełni przystosowany barak). Na wyposażeniu zachował się obraz Matki Boskiej, zbliżony do wizerunku częstochowskiego.
We wsi nie ma elektryczności, telefonu, bieżącej wody, przychodni, szkoły, sklepów i pojazdów mechanicznych. Ludność należy do bardzo ubogiej. Również cmentarz przestał być używany (polskie nazwiska) – obecnie zmarłych grzebie się przy chałupach. Nie dochowały się żadne stare dokumenty, zdjęcia, czy pamiątki, dotyczące historii polskiej społeczności. Polacy z Cazale nie mówią także po polsku – posługują się kreolskim haitańskim. W 1980 jeden z mieszkańców (Amon Frémon) odbył zasponsorowaną podróż do Polski.
Pierwotna nazwa wsi brzmiała prawdopodobnie Canton de Plateaux (róg płaskowyżów), ale została zmieniona przez Polaków, na cześć jednego z pierwszych osadników, nazwiskiem (lub przezwiskiem) Zal. Mieszkańcy są biali lub, po zmieszaniu z tubylcami, zostali mulatami. Mówią o sobie Polacy, choć ma to dla nich znaczenie raczej abstrakcyjne. Zachowali szczątkowe obyczaje (taniec polka, warkocze zaplatane na sposób słowiański) i kilka powiedzeń. Najczęściej spotykane nazwisko to Belno (od Belnowski – nazwiska skracano i upraszczano).
Nad rzeką stoi niewielki pomnik z napisem Społeczność Cazale nie zapomni. Postawiono go na cześć ofiar zbrodni reżimu Papy Doca, a dokładnie jego brygad śmierci – Tonton Macoute, które zamordowały w okolicach wsi 11 osób w dniu 27 marca 1969, a także zniszczyły wiele dokumentów Polonii. W sierpniu 1996 wieś odwiedził włoski reporter Riccardo Orizio. Rozdział o Lepologne znalazł się w jego książce Zaginione białe plemiona, wydanej w 2000, gdzie szczegółowo opisał losy Polaków na Karaibach.
