Chełmiec (szczyt)

Chełmiec
Chełmiec wiosną
Państwo	Polska
Pasmo	Sudety, Góry Wałbrzyskie
Wysokość	851 m n.p.m.
Wybitność	281^[1] m
Położenie na mapie Sudetów Chełmiec
50°46′45″N 16°12′37″E / 50.77917, 16.21028Na mapach: 50°46′45″N 16°12′37″E / 50.77917, 16.21028
Multimedia w Wikimedia Commons

Chełmiec (niem. Hochwald) – szczyt górski o wysokości 851 m n.p.m., wchodzący w skład Masywu Chełmca, będący wzniesieniem Gór Wałbrzyskich (Sudety Środkowe), wznoszącym się bezpośrednio nad Wałbrzychem. Zbudowany z permskich porfirów.

[edytuj] Historia i opis

Chełmiec to drugi co do wysokości szczyt Gór Wałbrzyskich. Góruje ponad Kotliną Wałbrzyską, między Wałbrzychem, Szczawnem a Boguszowem. Według dawnych pomiarów miał wysokość 869 m n.p.m. i był najwyższym szczytem Gór Wałbrzyskich, przez co zaliczony został do Korony Gór Polski^[2]. Po korekcie okazało się, że Borowa (854 m n.p.m.) jest o kilka metrów wyższa.

Zbudowany z porfirów masyw swój kształt zawdzięcza wulkanicznej przeszłości. Chełmiec jest doskonałym punktem widokowym na Sudety, zwłaszcza Sudety Środkowe.

W latach 80. XIX wieku na szczyt poprowadzono dwie drogi gruntowe, wycinając las na jednym zboczu oraz wierzchołku, celem udostępnienia góry ruchowi turystycznemu. W 1888 zbudowano kamienną wieżę widokową o wysokości 22 m (do dziś istniejącą i udostępnioną do zwiedzania). W latach 20. i 30. XX wieku odbywały się rajdy samochodowe na trasie Boguszów – szczyt Chełmca. Po II wojnie światowej budynek wieży widokowej zagospodarowano w celach komunikacyjnych, a w 1973 założono tam Radiowo-Telewizyjny Ośrodek Nadawczy (RTON) i zbudowano maszt telekomunikacyjny o wysokości 69 m (wg innych źródeł 62 m). Od 1981 w wieży i na maszcie ulokowano wielką stację zagłuszającą fale Radia Wolna Europa. Obecnie maszt wykorzystywany jest przez telewizję i radio cywilne.

Po lewej stronie od wieży widokowej znajduje się 45-metrowy krzyż (najwyższy krzyż w Polsce^{[potrzebne źródło]}) wzniesiony przez Społeczny Zespół Budowy Krzyża. Nocą jest oświetlany dużymi reflektorami. Poświęcenie krzyża-pomnika odbyło się 23 września 2000 r. przez biskupa Tadeusza Rybaka. Budowa krzyża wzbudziła wiele kontrowersji ze względu na ochronę środowiska, zniszczenie naturalnego piękna góry oraz wysokich kosztów i braku racjonalnego uzasadnienia dla tego projektu^{[potrzebne źródło]}. Wszystkie budowle Chełmca, a zwłaszcza wieża RTV, są widoczne z kilkudziesięciu kilometrów przy dobrej pogodzie. Obszar przy milenijnym krzyżu na Chełmcu jest miejscem uroczystości religijnych (msze polowe, lokalne pielgrzymki) organizowanych przez instytucje kościelne diecezji świdnickiej i zakonne, czasem przy współudziale instytucji świeckich^[3]^[4]^[5]

Niektóre starsze przewodniki podają wysokość Chełmca równą 869 m n.p.m. (wysokość ta odnosi się do punktu geodezyjnego umieszczonego na szczycie wieży widokowej o wysokości 18 m). Dlatego Chełmiec traktowany był jako najwyższy szczyt Gór Wałbrzyskich. Obecnie za najwyższy szczyt Gór Wałbrzyskich uznaje się Borową.

[edytuj] Kolarstwo górskie

W 2004 roku na zboczach tej góry odbyły się mistrzostwa Europy w kolarstwie górskim w konkurencji downhill.

[edytuj] Szlaki turystyczne

zielony: Trójgarb – Chełmiec – Dzikowiec Wielki
żółty: Wałbrzych – Chełmiec
Europejski długodystansowy szlak pieszy E3 (Atlantyk – Morze Czarne)

[edytuj] Galeria

Chełmiec zimą
Chełmiec latem
Chełmiec jesienią
Chełmiec
Chełmiec z okolic Strugi
Chełmiec ze Szczawna-Zdroju
Chełmiec zimą
Chełmiec latem
Krzyż na Chełmcu
Wieża Widokowa na Chełmcu

[edytuj] Bibliografia

Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 10 Góry Wałbrzyskie, red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2005, ISBN 83-85773-85-1
Szałkowski A., 2007: Dla turystów i pątników. Słowo Polskie, 3–4 marca.
Sudety Środkowe. Skala 1:40 000. Jelenia Góra: Wydawnictwo Turystyczne Plan, 2005. ISBN 83-60044-44-9.

Przypisy

↑ Analiza wybitności polskich szczytów w Sudetach
↑ Poznaj swój kraj. Korona Gór Polski – Wykaz koronnych szczytów [1]
↑ Romuald Brudnowski: Do Jubileuszowego Krzyża na Chełmcu (pol.). Niedziela on-line. [dostęp 2012-04-30].
↑ Pielgrzymka młodzieży (pol.). wałbrzychfakty.pl. [dostęp 2012-04-30].
↑ Pielgrzymka na Chełmiec (pol.). Wiadomości Wałbrzyskie, 11.05.2009. [dostęp 2012-04-30].

[edytuj] Zobacz też

Lista najwyższych szczytów w Polsce

Korona Gór Polski

Rysy (2499 m) • Babia Góra (1725 m) • Śnieżka (1602 m) • Śnieżnik (1425 m) • Tarnica (1346 m) • Turbacz (1314 m) • Radziejowa (1262 m) • Skrzyczne (1257 m) • Mogielica (1171 m) • Wysoka Kopa (1126 m) • Rudawiec (1112 m) • Orlica (1084 m) • Wysokie Skałki (1050 m) • Wielka Sowa (1015 m) • Lackowa (997 m) • Kowadło (989 m) • Jagodna (977 m) • Skalnik (945 m) • Waligóra (936 m) • Czupel (933 m) • Szczeliniec Wielki (919 m) • Lubomir (904 m) • Biskupia Kopa (889 m) • Chełmiec (851 m) • Kłodzka Góra (765 m) • Skopiec (724 m) • Ślęża (718 m) • Łysica (612 m)