Ciąża bliźniacza, bliźnięta, dwojaczki – rodzaj ciąży wielopłodowej, w której w macicy rozwijają się jednocześnie dwa płody.
Spis treści |
Przychodzą na świat w wyniku podziału jednej komórki jajowej zapłodnionej przez jeden plemnik. Bliźnięta jednojajowe są tej samej płci, mają identyczny materiał genetyczny i mają w okresie rozwoju zarodkowego najczęściej wspólne łożysko. Nie jest do końca znana przyczyna podziałów zygoty. Wiadomo tylko, że za narodziny bliźniąt jednojajowych odpowiedzialna (pod względem genetycznym) jest matka dzieci.
W zależności od dnia, w którym dokonał się podział zygoty, wyróżniamy typy ciąży bliźniaczej jednojajowej:
Śmiertelność przy danym typie ciąży bliźniaczej jednojajowej:
Badania nad bliźniętami jednojajowymi dowodzą, że poza podobnym wyglądem charakteryzują się one podobieństwem psychicznym. Zależy to jednak od otoczenia, w którym są wychowywane. Bliźnięta chowane w różnych rodzinach i miejscach mogą mieć zupełnie inne cechy psychiczne.
Zdarzają się też poczwórne bliźniaki jednojajowe (czworaczki bliźniacze) – wówczas, gdy nastąpi ponowny podział zygot bliźniaczych.
Przychodzą na świat w wyniku zapłodnienia dwóch komórek jajowych, jednocześnie wyprodukowanych przez jajniki. Mają osobne worki owodniowe oraz łożyska (kosmówki). Ponieważ ich materiał genetyczny jest różny, mogą mieć różną płeć, a ich podobieństwo jest takie samo, jak zwykłego rodzeństwa. Znane są też przypadki, że takie bliźnięta miały różnych ojców[1][2]. Do tej pory potwierdzono siedem takich przypadków na świecie, w tym jeden w Polsce[3].
Bliźnięta syjamskie, inaczej bliźnięta zrośnięte, zroślaki, przychodzą na świat w wyniku błędów genetycznych. Nie dochodzi do całkowitego podziału zapłodnionej komórki jajowej. Rodzące się bliźnięta są zrośnięte różnymi częściami ciała. Rozdzielenie bliźniąt syjamskich jest zazwyczaj skomplikowanym zabiegiem chirurgicznym; jego trudność wzrasta, gdy ważne organy są wspólne, np. serce lub rdzeń kręgowy. Bardzo często zdarza się, że podczas operacji umiera jedno z bliźniąt.
