| Clostridium botulinum | |
 Wybarwione bakterie. Na biegunach komórek zlokalizowane są przetrwalniki. | |
| Systematyka | |
| Królestwo | bakterie |
| Typ | Firmicutes |
| Klasa | Clostridia |
| Rząd | Clostridiales |
| Rodzina | Clostridiaceae |
| Rodzaj | Clostridium |
| Gatunek | C. botulinum |
| Nazwa systematyczna | |
| Clostridium botulinum | |
| van Ermengem, 1896 | |
| Cechy | |
| Kształt | laseczka z przetrwalnikami |
Laseczka jadu kiełbasianego (Clostridium botulinum) – jest Gram-dodatnią beztlenową laseczką należącą do rodzaju Clostridium. Nie ma rzęsek ani otoczki, jednak wytwarza przetrwalniki.
W Księdze Rekordów Guinnessa jest zaklasyfikowana jako najbardziej śmiercionośny organizm, bowiem wytwarza najsilniejszą egzotoksynę: „450 g tej trucizny teoretycznie mogłoby zlikwidować całą ludzkość.”[1] – takie zdanie jest zamieszczone przy opisie bakterii Clostridium botulinum.
Spis treści |
Bakteria ta należy do ścisłych beztlenowców, wzrasta w temperaturach 24-33 °C przy lekko zasadowym pH. W środowisku kwasowym drobnoustrój traci zdolność wytwarzania przetrwalników. Przy dłużej trwających hodowlach bakteria może nie barwić się dodatnio metodą Grama.
C. botulinum jest wszechobecna (występuje w glebie, osadach morskich). Zarażenie występuje jako zatrucie pokarmowe lub dwukrotnie częstszy tzw. botulizm niemowląt (3-20 tydz. życia, najprawdopodobniej przez karmienie miodem zakażonym bakterią).
Produkuje egzotoksynę (która jest jednak uwalniana dopiero po autolizie bakterii[2]) zwaną jadem kiełbasianym. Różne szczepy wytwarzają różne jej rodzaje: A, B, Ca, Cb, D, E, F, G, z czego tylko toksyna G nie jest neurotoksyną (nie jest związana z żadnymi objawami chorobowymi)[2]. Botulina jest ciepłochwiejna, ulega degradacji po gotowaniu przez 20 minut[2]. Mimo że toksyny są zaliczne do egzotoksyn, są one uwalniane dopiero, gdy bakteria ulegnie autolizie. Objawy kliniczne zatrucia botuliną nazywa się botulizmem.
