Columbia (wahadłowiec)

Columbia
Wahadłowiec Columbia
Nazwa	Columbia
Oznaczenie	OV-102
Data pierwszego lotu	12 kwietnia 1981
Pierwsza misja	STS-1
Data ostatniego lotu	16 stycznia 2003
Ostatnia misja	STS-107
Liczba zakończonych misji	28
Liczba orbit	4 808
Pokonany dystans	201 497 772 km
Liczba dni w przestrzeni kosmicznej	300

Columbia - pierwszy wahadłowiec NASA, który odbył lot kosmiczny^[1]. Uległ zniszczeniu 1 lutego 2003, podczas powrotu z misji STS-107.

[edytuj] Nazwa

Columbia została nazwana za stacjonującym w Bostonie żaglowcem Columbia, dowodzonym przez Roberta Graya, pierwszym amerykańskim okrętem, który opłynął świat. Nazwa upamiętnia także Columbię, moduł dowodzenia Apollo 11.

[edytuj] Ważniejsze daty

[edytuj] Udoskonalenia

Start Columbii w misji STS-1. Wyróżniają się pomalowany na biało zbiornik zewnętrzny oraz czarne elementy kadłuba.

Columbia był pierwszym promem, który przeszedł zaplanowany program inspekcji i unowocześnień. W roku 1991 Columbia została przetransportowana do swojego "miejsca narodzin" - hali montażowej firmy Rockwell w Palmdale, Kalifornia. W pojeździe dokonano około pięćdziesięciu usprawnień, między innymi dodano karbonowe hamulce, poprawiono sterowanie koła dziobowego, usunięto instrumenty używane w fazie testowej orbitera, a także poprawiono system ochrony termicznej. Orbiter powrócił na Florydę w lutym 1992.

W roku 1994 Columbia została przetransportowana do Palmdale na swój pierwszy remont kapitalny, zwany Okresem Serwisowy Orbitera (ang. Orbiter Maintenance Down Period - OMDP). Taki gruntowny remont trwa zazwyczaj rok lub dłużej, po którym w pełni sprawny pojazd jest gotowy do użytku.

Drugi OMDP Columbia przeszła w roku 1999, kiedy to inżynierowie dokonali ponad stu modyfikacji orbitera. Najbardziej znaczącą zmianą było wprowadzenie wielofunkcyjnego systemu paneli (ang. Multi-functional Electronic Display System - MEDS) - "szklanego kokpitu". MEDS zastąpił tradycyjne wskaźniki i pokrętła na rzecz małych, skomputeryzowanych ekranów. Nowy system poprawił interakcję załogi z orbiterem w czasie lotu, a także zmniejszył koszty obsługi przez wyeliminowanie przestarzałych, skomplikowanych systemów elektromechanicznych.

[edytuj] Misje

Prom kosmiczny Columbia wykonał 28 lotów, spędził w przestrzeni kosmicznej 300,74 dni, zaliczył 4 808 orbit, łącznie przeleciał 201 497 772 km (wliczając również jego ostatnią misję).

[edytuj] Katastrofa orbitera

 Osobny artykuł: Katastrofa promu Columbia.

1 lutego 2003, podczas powrotu z przestrzeni kosmicznej, prom uległ zniszczeniu w wyniku uszkodzenia osłony termicznej na krawędzi natarcia lewego skrzydła. Uszkodzenie osłony nastąpiło w czasie wznoszenia po starcie, za sprawą fragmentu pianki osłaniającej zbiornik zewnętrzny wahadłowca, który oderwał się od zbiornika i uderzył w skrzydło orbitera powodując dziurę o średnicy ok. 25 cm, wskutek czego w trakcie przelotu przez termosferę gorące gazy mogły dostać się do środka. Niestety, w trakcie wejścia w atmosferę w ostatnich minutach misji, okazało się, że uszkodzenie było śmiertelnie poważne - w katastrofie zginęła cała załoga - 7 astronautów, w tym pierwszy Izraelczyk na orbicie, płk Ilan Ramon. Spowodowało to zawieszenie dalszych lotów wahadłowców NASA aż do startu promu Discovery 26 lipca 2005.

[edytuj] Zobacz też

  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Columbia (wahadłowiec)

• Program lotów wahadłowców
• Lista misji wahadłowców
• Oznaczenia promów kosmicznych
• Orbiter Major Modification

[edytuj] Galeria

Przypisy

e STS-107 Główne artykuły Prom kosmiczny Columbia • Katastrofa promu Columbia • Zbiornik zewnętrzny promu kosmicznego Załoga Rick Husband (cmdr.) • William McCool • David Brown • Kalpana Chawla • Michael Anderson • Laurel Clark • Ilan Ramon

e System Transportu Kosmicznego Główne artykuły System Transportu Kosmicznego • Wahadłowiec kosmiczny Komponenty Orbiter • SRB • ET Systemy SSME • SRM • OMS • RCS • Canadarm • OBSS • ODS Orbitery w pełni funkcjonalne Columbia • Challenger • Discovery • Atlantis • Endeavour Przedmioty testów Pathfinder • Enterprise • MPTA-ET • MPTA-098 Miejsca startu Kennedy Space Center LC-39 • Vandenberg AFB SLC-6 (anulowane w 1986) Miejsca lądowań Kennedy Space Center (SLF 15 lub 33) • Edwards Air Force Base (bieżnia 23) • White Sands Missile Range Przyszłość programu Shuttle-Derived Launch Vehicle • Shuttle-C • Ares I • Ares V Instalacje naziemne Vehicle Assembly Building • Mobile Launcher Platform • Crawler-transporter Katastrofy 1986 - Challenger • 2003 - Columbia Operacje Odliczanie do startu wahadłowca • Wzlot wahadłowca na orbitę • Operacje orbitalne wahadłowca • Wejście w atmosferę i lądowanie wahadłowca Różne Misje • Misje anulowane • Decyzja • Załogi • W fikcji • Shuttle Carrier Aircraft • Rendezvous Pitch Maneuver • Spacelab • SpaceHAB Ośrodki i operacje naziemne Lądowisko • Hangar Obsługi Orbitera OPF • Hala montażu pojazdu VAB • Centrum kontroli startu MCC • Ruchoma platforma startowa • Stanowiska startowe 39A i 39B • Budynki obsługi członów napędu orbitalnego • Przygotowanie ładunków użytecznych • Odzyskiwanie i remont rakiet wspomagających • Centrum Kontroli Misji • Edwards Air Force Base Operacje awaryjne Sposoby ewakuacji załogi • Sposoby przerwania startu • Awaria na orbicie • Awaryjne lądowanie